Het boek van niets

Zegt Sosan:
WANNEER DE DIEPE BETEKENIS DER DINGEN NIET WORDT BEGREPEN,
WORDT DE WEZENLIJKE VREDE VAN DE MIND TEVERGEEFS VERSTOORD.

En je wint er niets mee, je komt nergens, je raakt gewoon verstoord. Waar ben je terechtgekomen? Wat heb je gewonnen met je bezorgdheid, spanning, verstoordheid? Wat ben je? Waar beweeg je je naartoe? Er is niets bereikt… TEVERGEEFS.
Zelfs als er iets gewonnen wordt… misschien lijkt het alsof je iets wint door verstoord te zijn. Je wint niets. Integendeel, je verliest. Je verliest de kostbare momenten die gelukzalig kunnen worden, de kostbare tijd, energie, leven, waarin je had kunnen bloeien. En je kunt niet bloeien.
Maar je denkt altijd – dit is het standpunt van onwetendheid – je denkt altijd: “De hele wereld is verkeerd, en als ik iedereen kon veranderen dan zou ik gelukkig zijn.” Je zult nooit gelukkig zijn, je KAN NIET gelukkig zijn – dit is de basis van het ongelukkig zijn. Zodra je begrijpt dat het niet aan jou is om de hele wereld te veranderen, is het enige wat je kunt doen jezelf veranderen. 

Bayazid, een soefi mysticus, heeft in zijn autobiografie geschreven: “Toen ik jong was dacht ik en zei ik tot God, en in al mijn gebeden was dit de basis: ‘Geef me energie zodat ik de hele wereld kan veranderen.’ Iedereen keek me raar aan. Ik was een revolutionair en ik wilde het gezicht van de aarde veranderen.
Toen ik wat volwassener werd, begon ik te bidden: ‘Dit wordt me te veel. Ik raak de grip op het leven kwijt – de helft van mijn leven is bijna voorbij en ik heb nog geen mens veranderd, en de hele wereld is te veel.’ Dus zei ik tegen God: ‘Mijn familie zal genoeg zijn. Laat me mijn familie veranderen.’
En toen ik oud werd,” zegt Bayazid, “besefte ik dat zelfs de familie te veel is, en wie ben ik om hen te veranderen? Toen besefte ik dat het genoeg zou zijn als ik mezelf kon veranderen, meer dan genoeg. Ik bad tot God: ‘Nu ben ik op het juiste punt gekomen. Sta me tenminste toe dit te doen: Ik wil mezelf veranderen.’
De God gaf als antwoord: ‘Nu is er geen tijd meer. Dit had je in het begin moeten vragen. Toen was het nog mogelijk.'”

Uiteindelijk vraagt iedereen dit. Iemand die het in het begin vraagt, heeft de aard van de dingen begrepen. Hij begrijpt dat het zelfs niet gemakkelijk is om jezelf te veranderen. Je bent een hele wereld in je; je draagt de hele wereld mee. Alles wat bestaat, bestaat in jou. Je bent een heel universum, niet iets kleins – als deze verandering kan plaatsvinden heb je het bereikt. Anders:

WANNEER DE DIEPE BETEKENIS DER DINGEN NIET WORDT BEGREPEN,
WORDT DE WEZENLIJKE VREDE VAN DE MIND TEVERGEEFS VERSTOORD.
DE WEG IS VOLMAAKT ALS DE UITGESTREKTE RUIMTE
WAAR NIETS ONTBREEKT EN NIETS TEVEEL IS.
HET KOMT INDERDAAD DOOR ONZE KEUZE OM TE ACCEPTEREN OF TE VERWERPEN
DAT WE DE WARE AARD VAN DE DINGEN NIET ZIEN.

Alles is zoals het zou moeten zijn; alleen moet je je er in settelen, je bent alleen onrustig. Alles is zoals het moet zijn… NIETS ONTBREEKT EN NIETS IS TEVEEL.
Kun je een beter universum bedenken dan dit? Als je wijs bent niet, als je een dwaas bent wel. Niets kan beter zijn dan dit, zoals het is. Het enige probleem is dat je er niet in gesetteld bent. Wees erin gesetteld en DE WEG IS VOLMAAKT ALS DE UITGESTREKTE RUIMTE en NIETS ONTBREEKT EN NIETS IS TEVEEL. Alles is in evenwicht. Alleen jij bent het probleem; de wereld is helemaal niet het probleem.
Dit is het verschil tussen een politieke mind en een religieuze mind, en jullie zijn allemaal politieke minds. Een politieke mind denkt: “Ik ben absoluut in orde, al het andere is verkeerd.” Dus begint hij de wereld te veranderen – een Lenin, een Gandhi, een Hitler, een Mao.
De politieke mind denkt, “Alles is verkeerd. Als alles geregeld is, zal het mooi zijn.”
Een religieuze mind denkt: “Alleen ik ben niet geregeld. Anders is alles zo perfect als het maar zijn kan.”

Osho: Hsin Hsin Ming – The Book of Nothing #2

Meer: Alles is zoals het moet zijn

WANNEER DE DIEPE BETEKENIS DER DINGEN NIET WORDT BEGREPEN,
WORDT DE WEZENLIJKE VREDE VAN DE MIND TEVERGEEFS VERSTOORD.

Als je het begrijpt, zal er vrede zijn. Als je het niet begrijpt, zal er verstoring, spanning en angst zijn. Wanneer iemand in angst verkeert, toont dat aan dat hij de zaak, de diepere betekenis van de dingen, niet begrepen heeft. En je blijft anderen beschuldigen dat je vanwege hen in angst zit. Niemand is hier in angst vanwege anderen. Je bent in angst vanwege je onbegrip of je misverstand.
Bijvoorbeeld, iemand kwam naar me toe – een echtgenoot, een vader van vijf kinderen – en hij zei dat hij erg verontrust was omdat de vrouw ruzie blijft maken, hem probeert te domineren en de kinderen niet naar hem luisteren….. “De moeder heeft teveel invloed gekregen en de kinderen luisteren naar haar, ze luisteren niet naar mij. Ik ben niemand en heb veel verdriet. Doe iets voor mij. Laat mijn vrouw door uw genade wat begrijpender worden.”
Ik zei: “Dat is onmogelijk. Door mijn of iemands genade kan een ander niet begrijpender worden. Jij kunt dat wel. En als je de ander om begrip vraagt, mis je het hele punt. Waarom lijkt de vrouw dominant? Ze lijkt wel dominant omdat jij ook vecht voor dominantie. Als jij niet vecht voor dominantie zal zij er niet dominant uitzien. Het is een strijd, omdat je hetzelfde doel nastreeft. En wat is er mis als de kinderen de moeder volgen? Maar jij wilt dat de kinderen jou volgen – vandaar de strijd.” 

Probeer het te begrijpen! Iedereen probeert te domineren. Dat is de aard van het ego: alles in het werk stellen om de ander te domineren – of dat nu man, vrouw, kinderen of vrienden zijn, maakt niet uit – om te domineren, om manieren en middelen te vinden om te domineren.
En als iedereen probeert te domineren en jij ook probeert te domineren zal er strijd zijn. De strijd is niet omdat anderen proberen te domineren; de strijd is omdat je niet probeert te begrijpen hoe het ego functioneert.
Stap er toch uit! Je kunt anderen niet veranderen, en je zult je leven onnodig verspillen als je probeert de anderen te veranderen. Dat is HUN probleem. Zij zullen lijden als ze het niet begrijpen, waarom zou jij lijden? Je begrijpt gewoon dat iedereen probeert te domineren, “ik haak af, ik zal niet proberen te domineren”… je strijd verdwijnt. En er gebeurt iets heel moois.
Als je niet probeert te domineren, begint je vrouw zich dwaas te voelen, en langzamerhand begint ze er zelf dwaas uit te zien – omdat de ander er niet meer is om mee te vechten. Als je vecht, versterk je het ego van de ander, en dat is een vicieuze cirkel.
Als je niet vecht, heeft de ander het gevoel dat hij alleen vecht, in een vacuüm: in gevecht met de wind of in gevecht met met een geest, maar niet in gevecht met iemand. En dan geef je de ander de kans om het ook te zien, te begrijpen. Dan kan je vrouw de verantwoordelijkheid niet op jou afschuiven, zij moet haar eigen verantwoordelijkheid dragen.

Hetzelfde is het probleem met iedereen, want de menselijke natuur functioneert min of meer hetzelfde; de verschillen zijn slechts gradueel. Als je het probeert te begrijpen, word je een drop-out. Niet dat je uit de maatschappij stapt, niet dat je een hippie wordt en een commune gaat stichten – daar gaat het niet om. Psychologisch ben je niet meer in deze egotrips, overheersing, agressie, geweld, woede. Je maakt er geen deel meer van uit. Dan ontstaat er een afstand, een onthechting. Nu kun je naar de dingen kijken en lachen… wat is de mens toch dwaas! En je kunt lachen… wat ben je altijd belachelijk geweest!

Over Rinzai wordt gezegd dat hij ‘s morgens bij het opstaan diep uit `zijn buik lachte, zo hard dat het hele klooster – er waren vijfhonderd sannyasins – het kon horen. En ‘s avonds, als hij ging slapen, lag hij opnieuw te schaterlachen.
Veel mensen vroegen waarom, maar hij lachte gewoon en gaf geen antwoord. Toen hij op sterven lag vroeg iemand: “Vertel ons toch waarom u uw hele leven lang elke dag, ‘s morgens en ‘s avonds, lachte. Niemand weet het, en telkens als we het vroegen moest u weerlachen. Dit is het enige mysterie. Onthul het alsjeblieft voordat u het lichaam verlaat.”
Rinzai zei: “Ik lachte om de dwaasheid van de wereld. In de ochtend lachte ik omdat ik nu weer de wereld betrad en iedereen om me heen een dwaas was. En ‘s avonds lachte ik dat een dag zo goed voorbij was gegaan!”

Je zult lachen, je zult niet in angst verkeren. Alles om je heen is zo belachelijk, maar je ziet het niet omdat je er deel van uitmaakt. Je bent er zo bij betrokken dat je het niet kunt zien. De belachelijkheid kan niet gekend worden tenzij je er afstand van neemt, jezelf ervan onthecht.

Osho: Hsin Hsin Ming – The Book of Nothing #2

WANNEER DE DIEPE BETEKENIS DER DINGEN NIET WORDT BEGREPEN,
WORDT DE WEZENLIJKE VREDE VAN DE MIND TEVERGEEFS VERSTOORD.
DE WEG IS VOLMAAKT ALS DE UITGESTREKTE RUIMTE
WAAR NIETS ONTBREEKT EN NIETS TEVEEL IS.
HET KOMT INDERDAAD DOOR ONZE KEUZE
OM TE ACCEPTEREN OF TE VERWERPEN
DAT WE DE WARE AARD VAN DE DINGEN NIET ZIEN.

LEEF NOCH IN DE VERSTRIKKINGEN VAN UITERLIJKE DINGEN,
NOCH IN INNERLIJKE GEVOELENS VAN LEEGTE.
WEES SEREEN ZONDER STREVENDE ACTIVITEIT IN DE EENHEID DER DINGEN
EN ZULKE VERKEERDE OPVATTINGEN ZULLEN VANZELF VERDWIJNEN.
WANNEER JE PROBEERT TE STOPPEN MET ACTIVITEIT
OM PASSIVITEIT TE BEREIKEN
VULT JE EIGEN INSPANNING JE MET ACTIVITEIT.

ZOLANG JE IN HET ENE OF HET ANDERE UITERSTE BLIJFT,
ZUL JE NOOIT EENHEID KENNEN.
WIE NIET OP DIE ENE MANIER LEEFT,
FAALT ZOWEL IN ACTIVITEIT ALS PASSIVITEIT,
BEVESTIGING EN ONTKENNING.

Een paar dingen voordat we deze sutra van Sosan ingaan. In het Westen was er enkele jaren geleden een Franse hypnotiseur, Emile Coue – hij herontdekte toevallig een van de basiswetten van de menselijke mind. Hij noemde het “de wet van het omgekeerde effect” – dat is een van de oudste sutra’s in het Taoïstische en Zen-denken. Sosan heeft het over deze wet. Probeer deze wet te begrijpen, dan zullen zijn uitspraken eenvoudig te begrijpen zijn.

Bijvoorbeeld, als je je niet slaperig voelt, wat doe je dan? Dan probeer je in slaap te komen – je zult inspanningen doen, je zult dit of dat doen, maar wat je ook doet, het zal net het omgekeerde opleveren; net datgene wat je nodig hebt zal niet komen. Precies het tegenovergestelde zal gebeuren, want elke activiteit, elke inspanning, is tegen de slaap.

Slaap is een ontspanning. Je kunt het niet brengen, je kunt er niets voor doen. Je kunt het niet forceren, je kunt het niet willen – het is helemaal geen deel van je wil. Het verplaatst zich naar het onbewuste en je wil is slechts een fragment van het bewuste.
Wanneer je naar het onbewuste gaat, naar de diepte, blijft dat fragment dat bewustzijn is, dat fragment dat wil is, aan de oppervlakte. Je kunt de oppervlakte niet naar de diepte brengen, je kunt de omtrek niet naar het centrum brengen.

Dus als je je inspant om in slaap te vallen, is dat zelfvernietigend. Je doet iets wat precies het tegenovergestelde wordt – je wordt wakkerder. De enige manier om in slaap te komen is: niets doen.
Als het niet komt, komt het niet. Wacht… doe niets! Anders duw je het verder weg en ontstaat er een afstand. Wacht gewoon op je kussen, doe het licht uit, sluit je ogen, ontspan en wacht. Wanneer het komt, komt het. Je kunt het niet brengen door een daad van je wil – wil is tegen het onbewuste.

Meer: De wet van het omgekeerde effect

Als er geen voorkeur of afkeer is, zijn je ogen helder, heb je een helderheid. Dan zie je de ander zoals hij of zij is. En wanneer je een helder bewustzijn hebt, onthult het hele bestaan zijn werkelijkheid aan je. Die werkelijkheid is God, die werkelijkheid is waarheid.
Wat betekent dat? Dat een man als Sosan niet zal liefhebben? Zijn liefde zal een totaal andere kwaliteit hebben, het zal niet zoals de jouwe zijn. Hij zal liefhebben, maar zijn liefde zal geen keuze zijn. Hij zal liefhebben, maar zijn liefde zal geen projectie zijn. Hij zal liefhebben, maar zijn liefde zal geen liefde voor zijn eigen droom  zijn. Hij zal het echte liefhebben.

Die liefde voor de werkelijkheid is mededogen. Hij zal niet op deze of gene manier projecteren. Hij zal in jou geen god of een duivel zien. Hij zal je gewoon zien en hij zal delen omdat hij genoeg heeft – en hoe meer je deelt, hoe meer het groeit. Hij zal zijn extase met jou delen.
Wanneer je liefhebt, projecteer je. Je houdt van, niet om te geven – je houdt van nemen, je houdt van uitbuiten. Wanneer je van een persoon houdt, begin je te proberen die persoon naar jou te veranderen, naar jouw ideeën. Elke man doet dat, elke vrouw doet dat, elke vriend. Ze blijven proberen de ander te veranderen, de echte, en de echte kan niet worden veranderd – je zult alleen maar gefrustreerd raken.
De realiteit kan niet worden veranderd, alleen je droom wordt verbrijzeld en dan voel je je gekwetst. Je luistert niet naar de werkelijkheid. Niemand is hier om jouw droom te vervullen. Iedereen is hier om zijn eigen lot, zijn eigen realiteit te vervullen.

Meer: Kies niet

Uit Osho: Het boek van niets #1 De Grote Weg

… Sosan is niet voor logica, hij is voor het leven. Probeer nu de betekenis van zijn woorden te begrijpen. Hij zegt:

De Grote Weg is niet moeilijk voor wie geen voorkeuren heeft.
Wanneer liefde en haat beide afwezig zijn, wordt alles duidelijk en onverhuld.
Maak echter het kleinste onderscheid en hemel en aarde worden oneindig ver uit elkaar gezet.
Als je de waarheid wilt zien, heb dan geen mening voor of tegen.
De strijd om waar je een voorkeur voor hebt, is de ziekte van de mind.

Zoals Chuang Tzu: ‘Gemakkelijk is goed.’ De Grote Weg is niet moeilijk. Als het moeilijk lijkt, ben jij het die het moeilijk maakt. De grote weg is gemakkelijk. Hoe kan het moeilijk zijn? Zelfs bomen volgen het, rivieren volgen het, rotsen volgen het. Hoe kan het moeilijk zijn?
Zelfs vogels vliegen erin en vissen zwemmen erin. Hoe kan het moeilijk zijn? De mens maakt het moeilijk, de mind maakt het moeilijk – en de truc om iets, wat gemakkelijk is, moeilijk te maken is kiezen, een onderscheid te maken.

Liefde is gemakkelijk, haat is gemakkelijk, maar je kiest. Je zegt: ‘Ik zal alleen liefhebben, ik zal niet haten.’ Nu is alles moeilijk geworden. Nu kun je zelfs niet meer liefhebben! Inademen is gemakkelijk, uitademen is gemakkelijk. Jij kiest. Je zegt: ‘Ik adem alleen in, ik adem niet uit.’ Nu is alles moeilijk geworden.
De mind kan zeggen: ‘Waarom uitademen? Adem is leven. Simpele rekensom: blijf inademen, adem niet uit, je zult meer en meer gaan leven. Meer en meer leven zal zich opstapelen. Je zult een grote schat van leven worden. Adem alleen in, adem niet uit want uitademen is de dood.’

Denk eraan, het eerste wat een kind moet doen als het geboren wordt, is inademen. En het laatste wat een mens moet doen als hij sterft is uitademen. Het leven begint met inademen en de dood begint met uitademen.
Elk moment waarop je inademt wordt je herboren; elk moment waarop je uitademt ben je dood, want adem IS leven. Daarom hebben de Hindoes het PRANA genoemd: PRANA betekent leven. Adem IS leven.
De eenvoudige logica, eenvoudige rekenkunde, het is niet zo moeilijk, je kunt het simpel maken: steeds meer inademen en niet uitademen, dan zul je nooit sterven. Als je uitademt zul je moeten sterven. En als je het te veel doet zul je spoedig sterven! Rekenkunde – eenvoudig, gemakkelijk… lijkt gemakkelijk. Wat moet een logicus dan doen? Een logicus zal alleen inademen, nooit uitademen.

Liefde is inademen, haat is uitademen. Wat moet je dus doen? Het leven is gemakkelijk als je niet beslist, want dan weet je dat in- en uitademen niet twee tegengestelde dingen zijn; het zijn twee delen van één proces. En dat zijn twee organische delen, je kunt ze niet scheiden. En als je niet uitademt…? Die logica klopt niet. Dan leef je niet – je zult gewoon, onmiddellijk, dood zijn.
Probeer het eens – adem gewoon in en adem niet uit. Jet snapt het wel, je zult er heel erg gespannen van worden.
Heel je wezen zou willen uitademen, want dit wordt de dood. Als je kiest, zul je in moeilijkheden komen. Als je niet kiest, is alles gemakkelijk. Gemakkelijk is goed.

Als de mens in moeilijkheden verkeert, komt dat door te veel leraren die je mind hebben vergiftigd, die je hebben geleerd: ‘Kies dit! Doe dit niet, doe dat!’ Wat je van hen moet doen en laten heeft je gedood. En het ziet er zo logisch uit. Als je met hen in discussie gaat zullen zij het argument winnen. De logica zal hen helpen: ‘Kijk! Het is zo simpel! Waarom uitademen als het de dood is?’
En dit is gebeurd, niet alleen met de ademhaling… of zelfs met de ademhaling. Er zijn yogascholen die zeggen dat je leven wordt geteld via de ademhaling. Niet in jaren maar in ademhalingen wordt je leven geteld, adem dus langzaam. Als je twaalf keer ademt in één minuut zul je spoedig sterven, Neem er zes, of drie, dan zul je lang leven.
Het is niemand gelukt, maar mensen blijven het proberen. Adem langzaam. Waarom?  Omdat als je langzaam ademt de adem steeds minder zal stromen, zodat je minder dood zult gaan, of, hoe langer je zult kunnen leven. Het enige dat zal gebeuren is dat je levenslust verloren gaat. Het zal niet verlengd worden, maar het kan lang lijken.

Osho: Hsin Hsin Ming, the Book of Nothing #1. The Great Way.

Meer:Wanneer liefde en haat afwezig zijn…

Mind is een  ziekte. Dit is een fundamentele waarheid die het Oosten heeft ontdekt. Het Westen zegt dat mind ziek kan worden, gezond kan zijn. De westerse psychologie berust hierop: de mind kan gezond of ziek zijn. Maar het Oosten zegt dat de mind als zodanig de ziekte is, hij kan niet gezond zijn. Geen enkele psychiatrie zal helpen; je kunt het hooguit normaal ziek maken.

Er zijn dus twee soorten ziekte met de mind: normaal ziek – dat betekent dat je dezelfde ziekte hebt als anderen om je heen; of abnormaal ziek – dat betekent dat je iets unieks bent. Jouw ziekte is niet gewoon – uitzonderlijk. Jouw ziekte is individueel, niet van de massa; dat is het enige verschil. Normaal ziek of abnormaal ziek, maar mind kan niet gezond zijn. Waarom?

   Rembrandt: Aristoteles

Het Oosten zegt dat de aard van de mind zodanig is dat hij ongezond zal blijven. Het woord ‘gezondheid’ (health) is prachtig. Het komt van dezelfde wortel als het woord ‘heel’ (whole). Gezondheid, genezing, heel, heilig – ze komen allemaal van dezelfde wortel.
De mind kan niet gezond zijn omdat hij nooit heel kan zijn. De mind is altijd verdeeld; verdeeldheid is zijn basis. Als hij niet heel kan zijn, hoe kan hij dan gezond zijn? En als hij niet gezond kan zijn, hoe kan hij dan heilig zijn?
Alle minds zijn profaan. Er is niets zoals een heilige mind. Een heilig man leeft zonder mind, omdat hij leeft zonder verdeeldheid.

De mind is de ziekte. En wat is de naam van die ziekte? Aristoteles is de naam, of als je het echt op een ziekte wilt laten lijken, kun je een woord verzinnen: ARISTOTELITIS. Dan lijkt het precies op een ziekte. Waarom is Aristoteles de ziekte? Omdat Aristoteles zegt: ‘Of dit of dat. Kies!’
En kiezen is de functie van de mind; de mind kan niet keuze-loos zijn. Kies en je zit in de val, want telkens als je kiest heb je iets tegen iets anders gekozen. Als je ergens voor bent, moet je ergens tegen zijn; je kunt niet alleen voor zijn, je kunt niet alleen tegen zijn. Wanneer het ‘voor’ binnenkomt, volgt het ‘tegen’ als een schaduw. Als het ‘tegen’ er is, moet het ‘voor’ er zijn – verborgen of niet verborgen. 

Meer: Mind is een ziekte

De Grote Weg is niet moeilijk
voor wie geen voorkeuren heeft.
Wanneer liefde en haat beide afwezig zijn,
wordt alles duidelijk en onverhuld.
Maak echter het kleinste onderscheid
en hemel en aarde worden oneindig ver uit elkaar gezet.
Als je de waarheid wilt zien,
heb dan geen mening voor of tegen.
De strijd om waar je voorkeur voor hebt,
is de ziekte van de mind.

We betreden de prachtige wereld van de no-mind van een Zen Meester. Sosan is de derde Zen Patriarch. Er is niet veel over hem bekend – dat is zoals het hoort, want de geschiedenis vermeldt alleen geweld. De geschiedenis registreert geen stilte – die kan ze niet registreren. Alle registratie gaan over verstoring. Wanneer iemand echt stil wordt, verdwijnt hij uit alle registratie, hij maakt geen deel meer uit van onze waanzin. Zo is het zoals het hoort.

Sosan bleef zijn hele leven een zwervende monnik. Hij bleef nooit ergens; hij was altijd op doorreis, onderweg, in beweging. Hij was een rivier; hij was geen vijver, statisch. Hij was constant in beweging.
Dat is de betekenis van Boeddha’s zwervers: niet alleen in de buitenwereld maar ook in de binnenwereld moeten ze dakloos zijn – want telkens als je een huis maakt raak je eraan gehecht. Ze moeten zonder wortels blijven; er is geen thuis voor hen behalve dit hele universum.
Zelfs toen men inzag dat Sosan verlicht was geworden, ging hij door met zijn oude bedelarij. En er was niets bijzonders aan hem. Hij was een gewone man, de man van Tao.

Eén ding wil ik zeggen, en dat moet je onthouden: Zen is een kruising. En zoals uit kruisingen mooiere bloemen kunnen ontstaan, en uit kruisingen mooiere kinderen worden geboren, zo is het ook met Zen gegaan.
Zen is een kruising tussen het gedachtegoed van Boeddha en dat van Lao Tzu. Het is een grote ontmoeting, de grootste die ooit heeft plaatsgevonden. Daarom is Zen mooier dan Boeddha’s gedachtegoed en mooier dan Lao Tzu’s gedachtegoed. Het is een zeldzame bloei van de hoogste toppen en de ontmoeting van die toppen. Zen is noch boeddhistisch noch taoïstisch, maar het draagt beide in zich.

India is een beetje te serieus over religie – een lang verleden, wat lang heeft gewogen op de mind van India, en religie is serieus geworden. Lao Tzu bleef een lachertje – Lao Tzu staat bekend als de oude dwaas. Hij is helemaal niet serieus; je kunt niemand vinden die minder serieus is.
Toen ontmoetten Boeddha’s gedachtegoed en Lao Tzu’s gedachtegoed elkaar, India en China ontmoetten elkaar, en Zen werd geboren. En deze Sosan was vlak bij de oorspronkelijke bron toen Zen uit de baarmoeder kwam. Hij draagt het fundamentele.

Osho: Hsin Hsin Ming, the Book of Nothing #1. The Great Way.

Meer: De grote weg