Een bijdrage van de oud-voorzitter van de Vrienden van Osho. Hij zegt o.a. dat “in de media telkens gezegd wordt dat op dit moment ‘de verantwoordelijke sannyasins zich van de domme houden’, geen respons geven. Dat klopt helemaal niet. Misschien worden ze door de pers niet gehoord, maar de Vrienden van Osho hebben via de middelen die zij hebben (website, brieven, contacten) alles gedaan om een echte respons te geven. Ook internationaal, in de Sannyas Wiki staan heel veel artikelen en eerlijke onderzoeken over dit onderwerp. De huidige pers zou dit ook eens moeten lezen.”

Wat deed de film mij? Ik was verbaasd. Na het zien van Communekind van Maroesja (2004), waarin feit en fictie behoorlijk met elkaar gemixt waren had ik niet veel vertrouwen meer in een nieuwe docu van haar. Maar nu bleek Maroesja enkele personen gevonden te hebben die volgens mij heel eerlijk konden vertellen wat hen was overkomen en wat dat voor hun latere leven heeft betekend. Pijnlijk.

Dat was ook mijn reactie. De docu raakte me diep. Shockerend. En meeleven met de pijn. Wat hebben Prem Sargan, Erwin, Leela, Dickom en Sarito (als ik de namen goed heb onthouden) een moeilijke en ellendige start van hun leven meegemaakt. Los van hun ouders. Hard werken en dan ook nog tegen hun zin seksueel benaderd worden. Vreselijk. Dit hebben ze in hun leven mee moeten slepen. En met niemand konden ze erover praten.

Wat dat laatste betreft is het maar goed dat ze nu hun verhaal konden vertellen en dat er naar hen geluisterd werd, niet alleen door Maroesja maar wereldwijd. De film is al in veel landen vertoond en ook echt gezien.
Ik weet het van mensen die in de katholieke kerk misbruikt zijn: erkenning krijgen en in ere hersteld worden, dat geneest veel wonden. Helaas hebben Sargan e.a. er nu meer dan veertig jaar op moeten wachten.

Maakt dit mijn zicht op de jaren die ik doorbracht met Osho anders? Toen heb ik zoiets niet gezien, niet in Poona 1, niet in Rajneeshpuram of in de Stad Rajneesh. Daarom komt dit ook niet voor in mijn boekje ‘Kan een gekooide vogel zingen?’ waarin ik mijn herinneringen aan die tijd op papier zette. Dom en naïef? Misschien. Maar ik was toen met andere dingen bezig.

Maakt dit mijn ervaring met Osho anders? Toen ik naar Poona ging wist ik dat ik mezelf ging onderdompelen in een experiment waarbij alles wat ik meemaakte bewust beleefd zou kunnen worden. Niets zou weggedrukt worden – iets wat in mijn voorgaande kloosterjaren mijn leven behoorlijk had verstikt. Dat zou ook betekenen dat niet alleen het wonderlijke van het leven maar ook de ellende en pijn in dit experiment gezien zouden worden. Het monster in mezelf en in anderen zou ik onder ogen krijgen. Dat is inderdaad zo gebeurd en voor mij heeft dat enorme veerkracht en een diep ervaren contact met het universele Bewustzijn en Liefde opgebracht.

Een riskant experiment dat voor velen van ons een echte sprong in het bewustzijn heeft gerealiseerd. Helaas niet voor iedereen. En daar krijgen we in deze docu van Maroesja weer meer helderheid over. Gelukkig dat dit ook naar de oppervlakte kon komen. De waarheid moet worden gezegd.

Maar dat betekent niet dat de incidenten die nu pijnlijk zichtbaar worden in deze documentaire zomaar tot ‘algemene patronen van de hele sannyasin beweging’ verklaard mogen worden. Dat is pure sensatie voor de verkoop. Want het is bekend dat de verborgen algoritmes van ons internet hier dol op zijn. Deze algoritmes kennen de ‘likes and dislikes’ van ons mensen en ze weten dat een docu die pijn doet, angst en woede kweekt, anderen beschuldigt van seksueel misbruik etc. het gewoon goed doet in de markt. Zo zijn wij mensen.

Om een paar dingen te noemen die me uit de krantenartikelen over deze docu zijn bijgebleven uit NRC, Trouw en de VPRO gids:
• de sannyas beweging wordt meteen een ‘sekte’ genoemd.
• het gaat om een beweging van ‘verlichte ouders – misbruikte kinderen’.
• ‘De kinderen waren collectief bezit van de commune’.
• ‘Wat mij onder het mom van liefde en licht is aangedaan, was regelrechte verkrachting’
• Bhagwan ontpopte zich tot de Trump onder de goeroes…
Vreselijk. Zo kan ik doorgaan over hoe men nu graag het verleden ziet.

Maar er komt ook iets boven over het heden dat totaal onjuist is: het feit dat in de media telkens gezegd wordt dat op dit moment ‘de verantwoordelijke sannyasins zich van de domme houden’, geen respons geven.
Dat klopt helemaal niet. Misschien worden ze door de pers niet gehoord, maar de Vrienden van Osho hebben via de middelen die zij hebben (website, brieven, contacten) alles gedaan om een echte respons te geven. Ook internationaal, in de Sannyas Wiki staan heel veel artikelen en eerlijke onderzoeken over dit onderwerp. De huidige pers zou dit ook eens moeten lezen.

Terugkijkend op de docu van Maroesja kan ik nu alleen nog zeggen, wat Johan Cruijff ooit opmerkte; ‘Je ziet het pas als je het door hebt.’ De docu heeft weer een meer uitgebreid zicht gegeven op de sannyas beweging van de jaren ’70 en ’80. Pijnlijk, maar wat echt gebeurd is mag niet verborgen blijven. En Osho heeft ons geleerd er ‘bewust en met aandacht’ mee om te gaan.

Osho heeft zich altijd heel duidelijk uitgesproken tegen de benepen seksuele moraal van de wereldreligies, en was ook een voorstander van seksuele vrijheid voor tieners. Maar daar had hij zeker niet het seksuele misbruik door ouderen voor ogen, maar een onbekommerd experimenteren met opkomende seksuele gevoelens zoals gebruikelijk was bij een van India’s natuurvolkeren, de Bastar uit het oosten van het land. 

Ik ken die Bastar mensen, ik heb bij hen gewoond. Ze behoren tot de mooiste mensen ter wereld, ze moeten behouden blijven. Ze zijn de enige gelukkige mensen – ze weten nog hoe ze moeten dansen en zingen en liefhebben en van het leven genieten. Ze filosoferen niet, ze kennen geen rekenen en ze kennen geen geschiedenis en ze kennen geen aardrijkskunde en ze kunnen niet schrijven. Maar ze hebben nog steeds hun wezen, ze hebben nog steeds hun gratie. Als ze lopen, zie je dat ze nog steeds vol energie zitten. Hun ogen zijn zo onschuldig….
…

Prachtige mensen. En ze zijn enorm liefdevol. Het zal je verbazen, maar ze worden ‘achterlijk’ genoemd. Ze hebben voor hun kinderen een kleine zaal in het centrum van de stad, hun dorp. Ze hebben een kleine zaal voor hun kinderen – zodra de kinderen interesse krijgen in seks, slapen alle kinderen van de gemeenschap in die zaal. Ze mogen de liefde bedrijven, maar niemand mag langer dan drie dagen met een meisje samen zijn. Zo leren alle jongens en alle meisjes alle andere jongens en alle andere meisjes van de hele stam kennen. En ze leren om niet bezitterig te zijn. Liefde is gewoon een spel. Ze krijgen alle vrijheid – er zijn geen taboes, er is geen onderdrukking. Dat is onmogelijk – zodra een kind seksueel actief wordt of interesse in seks krijgt, wordt het onmiddellijk naar de gemeenschappelijke zaal verplaatst en moet het partners gaan zoeken.

Masturbatie is niet bekend, er is geen behoefte aan. Alleen hoogontwikkelde landen kennen het, het hoort bij een hoogontwikkeld land. Homoseksualiteit is niet bekend – ook dat hoort bij een zeer welvarende samenleving. Dat zijn arme mensen, ze weten niets van homoseksualiteit, er is geen behoeft aan. En ze leren elkaar kennen – alle jongens leren alle meisjes kennen, alle meisjes leren alle jongens kennen. En dan pas kiezen ze.

En als ze eenmaal getrouwd zijn, heeft hun huwelijk een immense schoonheid. Het is zo intiem, omdat het afhankelijk is van een soort afstemming. De jongen heeft met alle meisjes omgegaan, dan heeft hij het meisje gekozen dat het diepst in zijn hart gaat en met haar gaat hij het diepst in de vergetelheid. Hij weet met wie hij het grootste orgasme kan hebben; nu is het geen kwestie van gissen meer.

En hij beslist niet op basis van de grootte van de neus en de kleur van het haar, dat zijn gewoon domme dingen, en hij beslist niet op basis van lengte en gewicht. En hij beslist niet op basis van kleding, want het zijn naakte mensen. Hij beslist gewoon op basis van de diepste ervaring van het orgasme – met wie hij de mooiste ervaring heeft, de diepste extase. De beslissing komt voort uit die extase. En dit zijn ‘achterlijke’ mensen. Dit zijn de meest bevrijde mensen.

En dan is er natuurlijk geen echtscheiding – dat is niet nodig. Omdat hij de vrouw heeft gevonden en de vrouw haar man heeft gevonden; ze hebben de juiste partner gevonden, alsof ze voor elkaar gemaakt zijn. En het is niet poëtisch, het is geen vage fantasie. Het is niet iets dat in het hoofd zit, het is een geweldige ervaring. En als die ervaring eenmaal is gesetteld. .. En er is geen haast – de maatschappij laat hen met rust, tenzij ze besluiten, tenzij ze een partner vinden met wie ze echt de andere wereld binnengaan, de andere dimensie, met wie seks niet langer seks is, maar een gebed wordt. Pas als ze die partner hebben gevonden, pas dan.

En zelfs dan zegt de maatschappij dat ze minstens een of twee jaar moeten wachten – om met de partner in zee te gaan, twee jaar te wachten na de beslissing voordat je trouwt.
Want als je eenmaal getrouwd bent, ben je gesetteld; dan zou er geen noodzaak meer moeten zijn. Dus twee jaar tijd. Als de wittebroodsweken maar doorgaan en doorgaan en doorgaan en na twee jaar gaat de jongen nog steeds met het meisje en het meisje nog steeds met de jongen en denken ze allebei nog steeds aan trouwen, alleen dan geeft de samenleving hen haar zegen.

Ze kennen geen echtscheiding. Nu zijn missionarissen erg verontrust door deze lelijke mensen – het zijn lelijke mensen omdat ze seksuele vrijheid toestaan. En deze seksueel geobsedeerde en onderdrukte missionarissen vinden dit immorele mensen. Ze zijn niet immoreel. Ze zijn zeker amoreel, maar niet immoreel. Ze kennen geen moraliteit. En ze zijn wetenschappelijker en hun benadering is praktischer en pragmatischer.

Hoe beslis je? Hoe beslis je dat je je hele leven met deze vrouw wilt doorbrengen? De samenleving staat je niet toe om te experimenteren. En je hebt geen andere vrouwen gekend, dus word je verliefd op één vrouw en trouw je onmiddellijk. En op een andere dag zie je een andere vrouw op straat voorbij komen en je vindt haar interessant en je raakt gefascineerd. Wat moet je nu doen? Er ontstaat jaloezie.

In die kleine gemeenschap van Bastar aboriginals komt geen enkele illegale liefdesaffaire voor. Als iemand zich eenmaal aan een vrouw heeft gebonden, is dat definitief. Er is geen jaloezie, ze houden elkaar niet in de gaten, ze worden niet jaloers op elkaar. Ze hebben zich gevestigd vanuit hun eigen hartervaring; ze hebben hun vrouw, hun man gevonden. Ze kunnen niet lezen – maar wat valt er te lezen? Ze kunnen de natuur lezen, ze kunnen met bomen praten, ze kunnen een dialoog voeren met de lucht. Ze kennen ECHT lezen, omdat ze het boek van het leven en de natuur lezen.

Osho: This Very Body the Buddha #7 

Afbeelding van Shashank Deora –  Wikimedia Commons.

Op 8 maart 2026 heeft KRO-NCRV de documentaire ‘Generatie Bhagwan’ geprogrammeerd, een film van de Nederlandse cineast en auteur Maroesja Perizonius. Hierin wordt het seksueel misbruik van minderjarigen aan de kaak gesteld dat plaatsvond in sommige communes van de Bhagwan beweging in de jaren tachtig van de vorige eeuw. 
Ofschoon o.i. geen sprake was van aanranding of verkrachting, bracht het grensoverschrijdend gedrag dat sommige tieners van sommige volwassenen in enkele communes ervoeren, hen in grote geestelijke nood. De slachtoffers van toen spreken zich nu als vijftigplussers uit.

Eenieder die van Maroesja’s verhaal kennis neemt, vraagt zich af of Osho (Bhagwan) van dit aspect van het communeleven op de hoogte was, wat hij ervan vond en of hij zich ervoor verantwoordelijk voelde. En aangezien het onze primaire taak is om over de visie van Osho te informeren, in de eerste plaats via deze website, voelen we ons geroepen om op deze terechte vragen in te gaan.

Uitzonderingen daargelaten vertoont de berichtgeving in de media over Osho al decennia een negatief patroon. Ook in 2025 zijn daar in artikelen over de documentaire in de landelijke pers weer voorbeelden van te vinden. Sensationele clichés als ‘semi-criminele, totalitaire cultus’ en ‘systematisch seksueel misbruik van minderjarigen binnen de sekte van de Indiase seksgoeroe’ schetst een beeld waar wij, en heel veel vrienden die in Osho communes geleefd hebben of deze regelmatig bezochten, ons niet in herkennen. Het negeert bovendien volledig dat Osho in woord en beeld en geschrift nog steeds talloos velen op hun pad van meditatie inspireert.

Dit neemt niet weg dat wij de beschuldigingen van Maroesja Perizonius et al serieus nemen en vinden dat deze qua aard en omvang nader onderzoek verdienen. We voelen mee met de betrokken vrouwen en mannen die na veertig jaar of langer nog altijd gebukt gaan onder nare herinneringen aan grensoverschrijdend gedrag waaraan zij destijds als tieners in Osho communes hebben blootgestaan. Hun stem, zoals geuit in de documentaire, vindt bij ons gehoor en erkenning.

Vier zaken springen in het oog in de documentaire en in de berichtgeving over Osho in het algemeen:
• Osho’s visie op seksualiteit (‘seks-goeroe’);
• De suggestie dat deze visie onvermijdelijk wel tot seksueel misbruik moest leiden;
• De misprijzende aanduiding van de Osho beweging als ‘sekte’;
• Het ontbreken van de notie dat de tijdgeest van de jaren tachtig van de vorige eeuw drastisch afweek van wat wij heden als gewenst en normaal beschouwen. Ze kwam voort uit de seksuele revolutie van de jaren zestig.

In de bijlage bij dit bericht gaan we nader op deze punten in.
Wil je reageren? Wend je dan tot het bestuur van de Vrienden van Osho via info@vrienden-van-osho.nl

Meer: Generatie Bhagwan Bijlage
For English translation: Generation Bhagwan