Nieuw

Tantra vertrouwt op jou – totaal

Deze tantrische visie is een van de grootste visies die de mens ooit heeft gedroomd: een religie zonder priester, een religie zonder tempel, een religie zonder organisatie; een religie die het individu niet vernietigt maar de individualiteit enorm respecteert, een religie die vertrouwt op de gewone man en vrouw. En dit vertrouwen gaat heel diep. Tantra vertrouwt op je lichaam; geen enkele andere religie vertrouwt op je lichaam. En wanneer religies niet op je lichaam vertrouwen, creëren ze een scheiding tussen jou en je lichaam. Ze maken je tot vijand van je lichaam, ze beginnen de wijsheid van het lichaam te vernietigen.


Tantra vertrouwt op je lichaam. Tantra vertrouwt op je zintuigen. Tantra vertrouwt op je energie. Tantra vertrouwt op jou – totaal. Tantra ontkent niets, maar transformeert alles.Hoe bereik je deze tantrische visie? Dit is de routekaart om je te prikkelen, je naar binnen te leiden en je verder te brengen.

Het eerste is het lichaam. Het lichaam is je basis, het is je ondergrond, het is waar je geaard bent. Een vijandige houding ten opzichte van het lichaam opwekken, betekent je vernietigen, je schizofreen maken, je ellendig maken, een hel creëren.

Jij bent het lichaam. Natuurlijk ben je meer dan het lichaam, maar dat ‘meer’ volgt later. Eerst en vooral ben je het lichaam. Het lichaam is jouw fundamentele waarheid, dus wees nooit tegen het lichaam. Telkens wanneer je tegen het lichaam bent, ga je tegen God in. Telkens wanneer je je lichaam niet respecteert, verlies je het contact met de werkelijkheid, want jouw lichaam is jouw contact, jouw lichaam is jouw brug. Jouw lichaam is jouw tempel.

Tantra leert eerbied voor het lichaam, liefde, respect voor het lichaam, dankbaarheid voor het lichaam. Het lichaam is wonderbaarlijk, het is het grootste van alle mysteries.

Osho: Tantric Transformation #7

Afbeelding: Padmasambhava wordt op de troon gezet terwijl Yeshe Tsogyal tantrische offers brengt. Wikimedia Commons.

Het innerlijk licht

Elk kind in de moederschoot is vol van licht; dat is een innerlijk licht, een innerlijke gloed. Maar als het kind geboren wordt, zijn ogen opent en de wereld aanschouwt, de kleuren, het licht en de mensen ziet, verandert de Gestalt langzaamaan. Hij vergeet naar binnen te kijken, hij raakt te veel in de buitenwereld geïnteresseerd. Hij wordt daar zo door in beslag genomen, dat hij langzaam maar zeker vergeet naar binnen te kijken; hij is zich daarvan niet meer bewust.

In meditatie moeten we ons weer met die innerlijke bron van licht in verbinding stellen. Je moet de hele wereld vergeten en naar binnen gaan, inkeren en in harmonie komen, alsof de wereld is verdwenen, alsof ze niet bestaat.

Minstens een uur per dag moet je de wereld absoluut vergeten en alleen maar jezelf zijn. Dan wordt langzamerhand die oude ervaring weer tot leven gewekt. En wanneer je het ditmaal leert kennen is het geweldig omdat je nu de wereld met al zijn variëteiten hebt gezien, omdat je alle lawaai hebt beleefd. Nu de innerlijke stilte en de zuiverheid van licht ervaren, is een volkomen andere ervaring. En het is zo voedend, zo verkwikkend; het is een bron van nectar.

Dit nu kan iedere avond je meditatie zijn, of ook in de vroege morgen, of telkens wanneer je er tijd voor kunt vinden. Wanneer het gemakkelijker is om de wereld te vergeten – ofwel laat in de avond wanneer het verkeer verstomd is en de mensen zijn gaan slapen en de hele wereld uit zichzelf verdwenen is – dan is het gemakkelijker eruit te glippen. Of in de vroege morgen als de mensen nog in diepe slaap gedompeld zijn. Hoewel, als je eenmaal een begin gemaakt hebt met het zien van het innerlijke licht, dan kun je het op wat voor moment dan ook zien. Op het marktplein, midden op de dag kun je de ogen sluiten en kun je het zien. En zelfs al zie je het slechts voor een enkel ogenblik, dat is al reusachtig ontspannend.

Maar begin ‘s avonds: een uur lang ga je stil zitten en je kijkt naar binnen, waarnemen en wachten op de explosie van het licht. Op een dag gaat die explosie komen. Jij moet haar niet creëren, je bent er alleen om het licht opnieuw te ontdekken.

Osho: Apotheek voor de Ziel p. 91-93.

Image by Gerd Altmann from Pixabay.

Rishi Peter Faber

Uit een e-mail van de Humaniversity:

Peter Faber heeft donderdag 6 augustus 2026 zijn lichaam verlaten, omringd door zijn dierbaren.

Peter kwam in 1996 bij ons als Peter Faber en hij heeft ons verlaten als Peter Rishi Faber. Hij hield van Veeresh en raakte tijdens zijn bezoek aan Humaniversity verliefd op onze sannyasin levenswijze. Op een dag kondigde hij simpelweg aan: ‘Vanaf nu mogen jullie me Peter Rishi noemen’. Toch bleef hij altijd zichzelf en leefde hij het leven op zijn eigen voorwaarden. Hij leerde van ons en wij hebben zeker van hem geleerd. Rishi betekent ‘wijze persoon’.


Dharmaraj herinnert zich:
Ik leerde hem voor het eerst kennen toen hij en ik de opleiding tot therapeut volgden. Hij was altijd heel aandachtig wanneer Veeresh lesgaf. Hij was vooral onder de indruk van de kracht, de diepgang en het menselijk potentieel van de AUM-meditatie. Hij verwerkte de AUM in zijn dagelijks leven en in zijn opleiding tot acteur. Hij zag dat de AUM niet alleen emotionele gezondheid bood, maar ook emotionele flexibiliteit, inzicht en een breder karakterbereik.

Later, toen ik het toeristenprogramma leidde, vond hij altijd tijd – ondanks zijn drukke leven als succesvol acteur – om ons te bezoeken en lessen te geven. Deze lessen waren altijd een ware energieboost! Binnen enkele minuten was iedereen verwikkeld in spontane expressie en gelach. Vaak waren de toeristen – die hem pas een uur eerder voor het eerst hadden ontmoet – al klaar om een vermakelijke voorstelling te geven voor de hele gemeenschap! Hij hielp mensen om te groeien en in zichzelf te geloven.

Chandrika herinnert zich:
Peter Rishi was een geweldige, genereuze man, en zo’n goede en trouwe vriend. Hij nam deel aan onze therapeutopleiding, en op een gegeven moment zei Veeresh tegen hem: ‘Peter, het is tijd dat je les gaat geven, genoeg met die opleiding!’

Hij studeerde in 1999 af als AUM-leider en maakte sindsdien altijd deel uit van ons team, waarbij hij zijn begrip van de AUM-meditatie doorgaf. Hij wist iedereen enthousiast te maken om het zelf te beoefenen en om AUM-meditatie overal ter wereld te begeleiden. Vaak leidde hij het lachpodium tijdens een festival hier bij de Humaniversity, en hij kon iedereen als geen ander vanuit het hart aan het lachen brengen.

Hij gaf hier bij de Humaniversity weekendworkshops in zijn eigen unieke stijl. Hij paste de concepten van de Humaniversity toe, waar hij ook werkte: in zijn acteerwerk, bij het lesgeven aan acteurs, of wanneer hij naar gevangenissen ging om met de mensen daar te werken. Hij wist ons werk te vertalen naar alledaagse taal, zodat iedereen het kon begrijpen en in zichzelf kon herkennen.

Zijn motto was: ‘Ik kan het, ik wil het, ik doe het NU!’

Peter had altijd een twinkeling in zijn ogen en een glimlach op zijn lippen; je hoorde hem vaak zingen terwijl hij door de gangen van ons huis liep. Zijn licht, energie en trilling maken voor altijd deel uit van ons thuis.

Dank je wel, Peter Rishi, voor alle liefde, steun en vriendschap die je ons hebt gegeven. Fly high!

De mens die zijn leven ten volle, intens en hartstochtelijk heeft geleefd, zonder enige angst – zonder die angst die eeuwenlang door de priesters in je is ingeprent – als iemand zijn leven zonder enige angst leeft, authentiek en spontaan, dan zal de dood bij hem geen enkele angst oproepen, helemaal niet. Sterker nog, de dood zal komen als een grote rust. De dood zal komen als de ultieme bloei van het leven. Hij zal ook van de dood kunnen genieten; hij zal de dood ook kunnen vieren.

En onthoud: dat is het criterium. Als iemand van zijn dood kan genieten en deze kan vieren, toont dat aan dat hij op de juiste manier heeft geleefd; er is geen ander criterium. Jouw dood zal bewijzen hoe je hebt geleefd.

Osho: Philosophia Perennis, deel 1 #9

Zaadjes van bewustzijn: de meditaties van het Boek der Geheimen

Wij maken deel uit van het geheel. Wij zijn geen outsiders. Wij zijn insiders. Wij zijn het mysterie en om dit mysterie te ontdekken is meditatie de enige wetenschap. Er is geen andere manier. En meditatie kan worden teruggebracht tot een eenvoudige vorm van getuigen, kijken, observeren, bewustzijn.
 Er zijn 112 technieken waarmee je kunt experimenteren om uit te vinden welke voor jou het beste werkt. Die technieken worden vertegenwoordigd door de 112 kralen op de mala van een sannyasin. En de 113e sleutelkraal is het essentiële fundament dat door alle technieken loopt – en dat is getuige zijn.


Ik heb ook voorbereidende technieken ontwikkeld – Dynamic, Kundalini, enz. – die noodzakelijk zijn voor de hedendaagse mens. Die zijn louterend. De mens uit de oudheid had ze niet nodig – hij was simpel, kinderlijk en onschuldig, en hij kon direct aan zijn reis richting meditatie beginnen. Maar voor de moderne mens is er een kloof tussen hem en die meditaties. Die kloof is ontstaan door verdringingen en remmingen, die zich in het onbewuste hebben opgehoopt als een rotswand. Mijn meditaties zijn er alleen maar op gericht om die rots weg te halen. Zodra die is weggehaald, bevindt de hedendaagse mens zich in hetzelfde staat van onschuld als de onschuldige mens. Van daaruit kan hij met de juiste meditatie beginnen.
 Mijn meditaties zijn dus niet echt meditaties, maar een voorbereiding op deze 112 meditaties.

Daarna kun je elk van de 112 doen. Je hoeft ze alleen maar een paar dagen te beoefenen en er een te vinden die ‘klikt’.
 Niemand kan zeggen welke voor iemand zal klikken. Maar als je de juiste vindt, voel je een enorme zekerheid in je hart dat ‘dit voor mij is’. Ga dan door met die meditatie.
 Meditatie is de manier om voorbij de mind te gaan en de dimensie van het onbekende binnen te treden. Meditatie is getuigen, kijken, observeren, bewustzijn – getuige zijn van je lichaam, je gedachten, je emoties en gevoelens – want zodra je van ergens getuige van bent, sta je er los van.


Zodra je lichaam, je mind, je emoties en stemmingen verdwijnen, vindt er plotseling een kwantumsprong plaats: de getuige heeft niets meer om getuige van te zijn, hij komt thuis. Hij is getuige van zichzelf. Het wordt zowel de ziener als het geziene, het object en het subject, en voor het eerst ervaar je eenheid. Deze ervaring van absolute organische eenheid van je bewustzijn heeft verschillende namen gekregen: moksha, nirvana, bevrijding, verlichting, illuminatie. Welk woord je ook kiest, het maakt geen verschil. Maar dit is de ultieme top, dit is het ultieme doel van het menselijk leven.

Osho, tegen zijn secretaresse
(uit de handleiding voor het begeleiden van de meditaties die in de opleiding wordt gebruikt).

Opleiding tot Begeleider OSHO® Meditaties uit het Boek der Geheimen
met Sudheer en Pratito.
Donderdag 1 oktober 9.30 – zondag 4 oktober 17.00.
Wajid, Prins Hendrikplein 1, Den Haag. 

Early Bird: tot 1 september € 530 incl. maaltijden. Daarna € 590.
Gratis taster (voorproefje) via Zoom: 27 augustus 19.30-20.30.
Klik op deze link om deel te nemen: 


Voor meer informatie, zie Opleidingen.

Vertrouwen op zich is al zo’n zegen

Als alles soepel en prachtig verloopt, kun je vertrouwen. Maar dan vertrouw je op iemand anders: op God, Gods eniggeboren zoon, een of andere boodschapper van God, een profeet, een tirthankara of een Gautam Boeddha. Het maakt niet uit. Je vertrouwt op iemand anders en er kan elk moment iets misgaan. Het fundamentele vertrouwen hoeft niet in het bestaan te liggen, het moet in jezelf zitten.

Je moet leren bewuster en alerter te worden om op jezelf te vertrouwen. Vertrouw je op jezelf? Als je op jezelf vertrouwt, is dat onvoorwaardelijk vertrouwen, want het kan niet om een bepaalde reden zijn. En uit dat onvoorwaardelijke vertrouwen zullen vele takken groeien: je zult een enorme boom worden met weelderig gebladerte. Je zult de liefde vertrouwen, je zult de waarheid vertrouwen, je zult het goddelijke vertrouwen, je zult de schoonheid vertrouwen; je zult gewoon vertrouwen omdat je hart vol vertrouwen is en er zelfs geen schaduw van wantrouwen is. Zelfs als je zou willen wantrouwen, kun je dat niet.

Pas wanneer je niet kunt wantrouwen, zelfs als je dat zou willen, ben je recht in het centrum van je wezen gekomen, vanwaar het vertrouwen in het bestaan, in het leven, in mensen, in bomen opkomt. En dat is niet afhankelijk van welke voorwaarden dan ook. Vertrouwen op zich is zo’n zegen, zo’n extase op zich! Als je het eenmaal in jezelf hebt geproefd, zou je het in de hele kosmos willen proeven. Als het alleen al in jezelf zo groot is, hoeveel groter zal het dan zijn als je alles vertrouwt. Het hangt niet af van welk voorwaarde dan ook die vervuld moet worden…

Liefde is een andere dimensie van vertrouwen. Heb je daar ooit over nagedacht? Mensen blijven maar zeggen: ‘Ik hou steeds meer van je.’ Maar liefde kent geen hoeveelheden. Het is een kwaliteit; je kunt het niet meten in minder of meer – één kilo of twee kilo of drie kilo. Het is goed dat mensen dat niet gebruiken, dat: ‘Ik hou twee kilo van je, en het groeit. Maak je geen zorgen! Je zult het wel gauw zien – ik zal drie kilo van je houden.’

Het is geen kwantiteit, het hoort niet thuis in de wereld van de kwantiteiten, het is geen materie die in meer of minder kan worden gemeten. Vertrouwen is de hoogste geur van liefde. Je kunt niet zeggen: ‘Ik ben in staat geweest om steeds meer te vertrouwen.’ Je zegt het omdat het bestaan – misschien gewoon toevallig – een grote steun voor je is geweest, of misschien ben je zo fantasierijk dat je, wat het bestaan je ook brengt, je je gaat voorstellen: ‘Dit is wat ik altijd al wilde…’

Dus eerst zou ik graag willen dat je inziet dat vertrouwen geen kwantiteit is, maar een kwaliteit. Ofwel heb je het helemaal, ofwel heb je het helemaal niet; ofwel is het nul, ofwel is het honderd procent. Je kunt het niet in stukjes verdelen. Het is ondeelbaar één, organisch één geheel.

Osho, Satyam Shivam Sundaram: Truth Godliness Beauty #21

Image by Alicia Campbell from Pixabay.

Het idee van het ego roept de angst voor de dood op

Ben je bang om te sterven? Boeddha zegt: Je kunt niet sterven, want je bestaat in de eerste plaats niet. Hoe kun je dan sterven? Kijk in je wezen, dring er diep in door. Kijk eens, wie is er om te sterven? En je zult daar geen ego aantreffen. Dan is er geen mogelijkheid tot de dood. Alleen het idee van het ego roept de angst voor de dood op.


Als er geen ego is, is er geen dood. Je bent volkomen stilte, onsterfelijkheid, eeuwigheid – niet als ‘jij’, maar als een open hemel, onbezoedeld door enig idee van ‘ik’, van het zelf – grenzeloos, ongedefinieerd. Dan is er geen angst.

Angst ontstaat omdat er andere dingen zijn. Je zult naar die dingen moeten kijken, en door ernaar te kijken zullen de dingen beginnen te veranderen. Vraag dus alsjeblieft niet hoe het beheerst of uitgeroeid kan worden. Het is niet iets om te beheersen, het is niet iets om uit te roeien. Het kan niet beheerst worden en het kan niet uitgeroeid worden; het kan alleen begrepen worden. Laat begrip je enige wet zijn.

Osho: The Heart Sutra #4

Image by Jung Ryeol Lee from Pixabay.

Om de oorlog te voorkomen

Jullie extase is een beweging naar de hoogte en jullie meditatie is een beweging naar de diepte. En zodra jullie dat allebei hebben, wordt jullie leven een viering. Dat is mijn werk: jullie leven te veranderen van een treurige aangelegenheid in een viering.

Ieder mens heeft nu de verantwoordelijkheid om een boeddhaveld om zich heen te creëren, een energieveld dat steeds groter en groter wordt. Creëer zoveel mogelijk trillingen van gelach, vreugde en feest; dans, zing, laat de hele mensheid beetje bij beetje het vuur van Zen en de wind van Zen opvangen.

Alleen al jullie lachen zal voldoende zijn om de oorlog te voorkomen. Jullie feest, jullie dans, zal voldoende zijn om de oorlog te voorkomen. Jullie extase, jullie meditatie, zal een enorme kracht creëren die veel sterker zal zijn omdat ze levensbevestigend is.

Osho: Communism and Zen Fire, Zen Wind #5

Image by Gerd Altmann from Pixabay.

Kijk alleen maar naar het mooie

Ik moet denken aan een anekdote. Eén van Boeddha’s discipelen nam afscheid van zijn meester. De naam van de discipel was Purnakashyapa. Hij vroeg Boeddha: ‘Waar zal ik naartoe gaan? Waar moet ik heengaan om uw boodschap te verkondigen?’

Boeddha zei: ‘Je kunt zelf kiezen waar je heengaat.’
Dus zei hij: ‘Dan ga ik naar een verre uithoek van Bihar – dat stond bekend als Sooka – dan ga ik naar de provincie Sooka.’
Boeddha zei: ‘Het is beter dat jij je keuze wijzigt want de mensen in die provincie zijn erg wreed, gewelddadig, kwaadaardig, en tot nu toe heeft niemand het gedurfd om daar heen te gaan om hen geweldloosheid, liefde, compassie te leren. Dus wijzig alsjeblieft je keus.’

Maar Purnakashyapa zei: ‘ Sta mij toe daar heen te gaan want niemand is er ooit heen gegaan, en iemand moet daar toch zijn.’
Boeddha zei: ‘Dan ga ik je 3 vragen stellen voordat ik je toesta er heen te gaan. Als de mensen in die provincie je beledigen, je vernederen, hoe voel je dat dan?’
Purnakashyapa zei: ‘Ik voel dan dat ze heel prijzenswaardig zijn als ze mij gewoon beledigen. Dan slaan ze mij niet. Dan zijn het goede mensen; ze hadden me ook kunnen slaan.’

Boeddha zei: ‘Nu de tweede vraag: als ze je gaan slaan, hoe ervaar je dat dan?’
Purnakashyapa zei: ‘Ik voel dan dat het hele goede mensen zijn. Ze hadden me ook kunnen doden, maar ze slaan me alleen maar.’
Vervolgens zei Boeddha: ‘Nu de derde vraag: als ze jou echt doden en je vermoorden, hoe voel je je dan op het moment dat je sterft?’
Purnakashyapa zei: ‘Dan zal ik u en hen dankbaar zijn. Als ze me doden dan hebben ze me bevrijd van een leven waarin vele vergissingen mogelijk waren. Ze hebben me dan bevrijd en ik zal me dankbaar voelen.’

Toen zei Boeddha: ‘Nu kun je overal heengaan. De hele wereld is voor jou een hemel. Nu is er geen enkel probleem. De wereld is een hemel, dus je kunt overal heen.’
Met deze mind is er niets mis met de wereld. Maar met je huidige mind kan er niets goed zijn. Met een negatieve mind is alles verkeerd – niet dat het als zodanig fout is; het is verkeerd omdat een negatieve mind alleen maar kan zien wat er fout is.

Waar ook voldoening wordt gevonden,
in welke handeling ook, verwezenlijk dit.

Dit is een heel delicaat proces, maar ook heel aangenaam,
en hoe meer je ermee doorgaat hoe aangenamer het wordt.
Je zult vervuld raken van een nieuwe beminnelijkheid en geur.

Kijk alleen maar naar het mooie; vergeet het lelijke.
Dan komt er een moment dat het lelijke ook het mooie wordt.
Kijk alleen naar het gelukkige moment,
en er komt een moment dat er niets is dat je ongelukkig kunt noemen.
Er is dan geen ongelukkig moment meer.

Wees betrokken bij het gelukzalige,
en vroeg of laat is er dan geen ellende meer.
Voor een positieve mind is alles mooi.

Uit Osho: Het Boek der Geheimen – techniek 54. Voel de voldoening.

Image by 🆓 Use at your Ease 👌🏼 from Pixabay.

In oktober wordt een vierdaagse training gehouden door Sudheer en Pratito in Den Haag. En iedere maandagavond bespreekt Pratito via Zoom een van de technieken uit Het Boek der Geheimen.
Zie: Opleiding tot Begeleider OSHO® Meditaties uit het Boek der Geheimen

Ware mindfulness is geen doel

Osho, kunt u ‘ware mindfulness’ uitleggen? Als het geen doel is of iets om te beoefenen, wat is het dan wel?

‘Ware mindfulness’ is een vreemd woord. Ten eerste: er zit geen ‘mind’ in – daarom heet het ‘ware mindfulness’. Ten tweede: er zit niets goeds of fouts in – daarom heet het ware mindfulness. Dit is een boeddhistische manier om dingen te zeggen.


Het kan geen doel zijn, want als er een doel is, zit je altijd fout. Waarom zit je fout als er een doel is? Omdat er bij een doel verlangen is, en als er verlangen is, ben je ongelukkig en ontevreden. Als er verlangen is, is er angst – zul je het halen of niet? Zal het lukken of niet? Als er verlangen is, is er toekomst, en met de toekomst dringt angst je wezen binnen. Door het verlangen ben je het contact met het heden kwijtgeraakt.

Ware mindfulness is geen doel, kan geen doel zijn – want wanneer alle verlangens verdwijnen en alle doelen verdwijnen en je hier-en-nu bent… dat is het moment van ware mindfulness. Waarom wordt het ‘ware’ genoemd? Het wordt ‘ware’ genoemd omdat het geen onderscheid kent tussen goed en fout. Niets is verkeerd! En niets is juist. Alle oordelen zijn verdwenen. Je bent volkomen onschuldig.

Als je een roos ziet, komt er dan de gedachte bij je op: ‘Het is juist, het is niet juist?’ Als je de morgenster ziet verdwijnen, komt er dan de gedachte bij je op: ‘Is het juist of is het niet juist?’ Wanneer je het leven gaat bekijken zonder oordeel, zonder vooroordelen, dan bevind je je in de staat van ware mindfulness.

Osho: Walk without Feet, Fly without Wings, and Think without Mind #9

Image by Beate Felten-Leidel from Pixabay.

Gewoon vrijheid

Vrijheid kan in drie soorten voorkomen, en die drie soorten moet je goed begrijpen. De eerste is vrijheid van, de tweede is vrijheid voor, en de derde is gewoon vrijheid – noch van, noch voor. De eerste, vrijheid van, is een reactie. Ze is op het verleden gericht; je vecht tegen het verleden, je wilt er vanaf, je bent erdoor geobsedeerd.

Psychoanalyse probeert je deze vrijheid te geven, vrijheid van – van de trauma’s uit het verleden, de wonden uit je kindertijd. Primal therapy is in wezen gebaseerd op het verleden. Je moet teruggaan in de tijd om jezelf van het verleden te bevrijden; je moet de eerste oerkreet bereiken, dan zul je vrij zijn. Vrijheid betekent dus – voor primal therapy, voor psychoanalyse en voor andere therapieën – dat het verleden losgelaten moet worden. Je moet ermee worstelen, je moet er op de een of andere manier in slagen jezelf los te maken van het verleden; dan zul je vrij zijn.

Wat deze vrijheid betreft, staan Karl Marx en Sigmund Freud niet tegenover elkaar; ze zijn het met elkaar eens. Karl Marx zegt dat men zich moet bevrijden van het verleden, van alle vroegere sociale structuren en economische structuren. Zijn benadering is politiek, die van Freud is psychologisch, maar beide zijn geworteld in het idee van vrijheid van.

Alle politieke hervormingen zijn reacties – en als je reageert, ben je nooit vrij. Dit moet je goed begrijpen. Het geeft je alleen maar de schijn van vrijheid, maar het is nooit ware vrijheid. Vanuit reactie is totale vrijheid niet mogelijk. Vanuit reactie is ware vrijheid niet mogelijk. En alleen totale vrijheid is ware vrijheid.

Je kunt tegen het verleden ingaan, maar juist door ertegen te zijn, raak je er via de achterdeur door verstrikt. Daarom is het keer op keer gebeurd dat je wordt zoals degene tegen wie je vecht, wie dat ook is. Kies je vijanden heel zorgvuldig, want jij wordt door hen bepaald! Als je tegen hen vecht, zul je vanzelfsprekend hun strategieën moeten leren. Je zult hun tactieken moeten leren, je zult hun werkwijzen moeten leren. Beetje bij beetje gaan vijanden erg op elkaar lijken – meer op elkaar dan op vrienden….

Het tweede idee is vrijheid voor; het is toekomstgericht. Het eerste is politiek, het tweede is poëtischer, visionair, utopisch. Veel mensen hebben dat ook geprobeerd, maar ook dat is onmogelijk, want als je toekomstgericht bent, kun je niet in het heden leven – en je moet in het heden leven. Je leeft niet in het verleden, je leeft niet in de toekomst, je moet in het heden leven. Visionairs fantaseren alleen maar. Ze hebben prachtige utopieën bedacht, maar die utopieën worden nooit werkelijkheid, kunnen geen werkelijkheid worden.

Als je reageert op het verleden, word je bepaald door het verleden. Als je het verleden vergeet en naar de toekomst kijkt, word je nog steeds gedreven door het verleden, je bent je er alleen niet van bewust. Als je naar de toekomst kijkt, droom je prachtige dromen, maar die kunnen de werkelijkheid niet veranderen. De werkelijkheid blijft hetzelfde; dromen zijn heel ineffectief, machteloos.

De eerste, vrijheid van, is een reactie. De tweede, vrijheid voor, is revolutie. De derde, gewoon vrijheid, is rebellie. Die is op het heden gericht. De eerste is politiek, de tweede is poëtisch, de derde is mystiek, religieus.

Wat bedoel ik als ik zeg gewoon vrijheid? Noch voor, noch tegen, geen verleden, geen toekomst, gewoon hier-en-nu zijn, gewoon van moment tot moment leven zonder ideologie, zonder utopie. De ware sannyasin, de ware mysticus, is niet tegen het verleden, is niet voor de toekomst. Hij is zo volkomen opgegaan in het heden dat hij geen tijd, geen energie heeft voor het verleden en de toekomst. Zo wordt de rebel geboren.

De rebel is het mooiste fenomeen ter wereld. Boeddha is een rebel, Jezus ook; Atisha is een rebel, net als Kabir. Dit zijn rebellen. Je zult ze verkeerd begrijpen als je ze beschouwt als revolutionairen; dat waren ze niet. Ze waren ook geen reactionairen. Hun oriëntatie is totaal anders, hun oriëntatie is nu, hier. Ze leven niet voor een ideaal, en ze leven ook niet tegen een ideaal. Ze hebben geen ideeën; er bestaat geen ideologie in hun bewustzijn.

De pure zuiverheid van dit moment – ze beleven het, ze genieten ervan, ze zingen het, ze dansen het. En wanneer het volgende moment komt, beleven ze het volgende moment met dezelfde vreugde, met dezelfde opgewektheid. Ze gaan van moment naar moment, ze maken geen plannen voor de toekomst.

Osho: The Book of Wisdom #25

Image by OpenClipart-Vectors from Pixabay.