Afscheid

Afscheid is de rubriek voor vrienden die hun lichaam hebben verlaten.
Als je herinneringen wilt delen, stuur een mailtje, graag met foto’s, 
naar info@vrienden-van-osho.nl.

Sagarpriya, liefde voor de oceaan

Amar Leela, van Star Sapphire in Ravenna, Italië, schreef op 2 januari:

Our beloved friend and teacher Sagarpriya, left her body yesterday.
She was at peace and ready to go…
…the energy around her body was peaceful, and her face too…
It had been just a moment, and she left her body…

Op 11 januari was er een mooi afscheid via Zoom waar vele vrienden dierbare herinneringen ophaalden. Ze heeft jarenlang mensen getraind in Psychic Massage, in Osho’s Mystery School in Pune en later in vele plaatsen over de hele wereld. De laatste jaren leefde ze in Imola, Italië. Een echte ‘Osho lover’, ze hield van de oceaan.

Meer: Psychische massage.
In dit boek wordt een bepaalde vorm van massage beschreven, die de mens in zijn totaliteit als uitgangspunt neemt en hem juist in zijn totaliteit probeert te brengen tot een diepe ontspanning.


Pradeepa en vipassana

Ma Prem Pradeepa is overleden. Gisteren hebben vrienden van over de hele wereld afscheid genomen van haar in Marin, California.
In de jaren 60 begonnen om de wereld te verbeteren, begon haar zoektocht in de jaren 70 naar ‘verbeter jezelf’. Via Gurdjeff en Ouspensky groepen in Londen ging ze naar Sri Lanka om mee te doen aan een Vipassana retreat in een boeddhistisch klooster. Na 9 maanden reizen kwam ze via o.a. Pondicherry, Dharmsala en Kashmir terecht in Pune. Daar vroeg Osho haar om Vipassana te gaan leiden en dat heeft ze meer dan dertig jaar gedaan. 


Pradeepa heeft een vraag gesteld: ‘Osho, wanneer u Lao Tzu citeert met de woorden: “Iedereen is helder, alleen ik ben warhoofdig”, vind ik dat geweldig, want ik ben ook warhoofdig. Maar er moet toch een verschil zijn tussen mijn warhoofdigheid en die van Lao Tzu.’

Dat is er niet, Pradeepa. Maar je geloof het niet. Lao Tzu is net zo verward als Pradeepa. Lao Tzu zal het met me eens zijn, Pradeepa niet. Daar zit het probleem: hoe kan Pradeepa het eens zijn dat haar verwarring. . .? Lao Tzu bedoelt vast iets heel mysterieus, iets van een totaal andere dimensie.
Nee. Lao Tzu zegt gewoon dat je geen groot genie hoeft te zijn om God te kennen. God is voor iedereen beschikbaar, onvoorwaardelijk voor iedereen, absoluut voor iedereen. Je hoeft niet aan bepaalde voorwaarden te voldoen, je hoeft niet naar een bepaald niveau te stijgen. God is voor jou beschikbaar zoals je bent, omdat God jou IS GEWORDEN. Er is niemand ANDERS in jou. Kijk maar eens…

Osho: Be Still and Know #10.

Osho over vipassana:

Allerlei meditaties – honderden technieken – zijn beschikbaar, maar de essentie van al die technieken is hetzelfde, ze verschillen alleen van vorm. En de essentie zit vervat in de Vipassana meditatie.

Deze meditatie heeft wereldwijd meer mensen verlicht gemaakt dan welke andere meditatie ook, want ze is de essentie zelf. Alle andere meditaties bevatten ook dezelfde essentie, maar in andere vormen; er zit ook iets niet-essentieels bij. Maar Vipassana is pure essentie. Je kunt er niets uit weglaten en je kunt er evenmin iets aan toevoegen om haar te verbeteren.

Vipassana is zo eenvoudig dat zelfs een klein kind het kan doen.

Hier is Vipassana een ‘juicy’ ervaring, is het niet saai.

Op de Vipassana die in boeddhistische landen gepraktiseerd wordt, heb ik enige kritiek. Ze hebben het allemaal erg droog gemaakt, als in de woestijn; niets bloeit, er is niets groens, alles is heel zakelijk. Ik wil dat je meditatie leert ervaren als een spel, als iets speels.

Rani Willems 1951-2025

Rani is op woensdag 3 december heengegaan.
Ze was al een paar weken aan het wegglijden
en heeft uiteindelijk in de vroege ochtenduren
stilletjes haar weg gevonden.

Van haar website:

Tussen 1981 en 1986 studeerde ik aan een therapeutisch centrum in Nederland bij Denny Yuson, waar ik in 1986 afstudeerde als Humaniversity-therapeut. Ik was nu veel beter toegerust en leidde verschillende groepen op het gebied van lichaamsbewustzijn, emotionele ontlading en relaties, evenals een gezondheidscentrum voor holistische genezing. Op persoonlijk vlak had ik nog steeds geen gemoedsrust, waardoor ik weer op zoek ging naar een meditatieleraar. Die vond ik in Osho, een Indiase mysticus.

Ik ging naar India om meditatie te studeren aan de Multiversity in Pune, waar ik ook veel extra trainingen gaf op het gebied van humanistische psychologie (cursussen in Primal, Co-dependency, Zen Koans, Tantra en enkele meer esoterische benaderingen).

In 1998 had ik een groot inzicht in de ware aard van mezelf en de wereld. Ik ontdekte het rijk van het zijn, van non-dualiteit. Dit veranderde me voor altijd, het opende mijn ogen op zo’n enorme manier dat ik daarna nooit meer dezelfde was. Ik realiseerde me dat alles één is en dat we allemaal één zijn.

Meer: Rani Birgit Willems.

Rani was heel bijzonder voor mij, ik heb veel geleerd van onze relatie.
Ze zal altijd een plekje in mijn hart hebben. 
Narayani



Foto’s van Rani’s website en Narayani’s collectie. 

Bella Talens (1949-2025)


Bella Talens

Dag allemaal,
de vogels vertrekken, 
ik vlieg met ze mee.


Mensen zijn niet bang voor de dood,
ze zijn bang om hun muren weg te laten vallen,
bang om hun ego te verliezen.

Zodra je je afgescheiden voelt van het bestaan,
ontstaat de angst voor de dood,
want dan lijkt de dood iets gevaarlijks:
je zult niet langer afgescheiden zijn.

Wat zal er gebeuren met je ego, je persoonlijkheid?
Je hebt die persoonlijkheid met zoveel aandacht en moeite ontwikkeld;
je bent er je hele leven mee bezig
en dan zal de dood komen en het vernietigen.

Als je begrijpt, inziet, kunt voelen en kunt ervaren
dat jij niet afgescheiden bent van het bestaan,
dat jij er één mee bent,
dan verdwijnt alle angst voor de dood,
want er is niemand in jou die kan sterven.

In de eerste plaats is er gewoon helemaal niemand,
maar het bestaan leeft door je heen.

Osho,  The Guest #1

Shikhara en Sunahla

Afscheid van onze dierbare vrienden Shikhara en Sunhala
De maand mei was een trieste maand voor de Humaniversity familie, omdat we afscheid moesten nemen van twee dierbare vrienden. Shikhara, een van de oprichters van de Humaniversity, en Sunhala, die de Multiversity in Sarphati Park in Amsterdam runde. Beiden hebben hun leven gewijd aan het werken met mensen en het verbeteren van deze wereld.
Rust in vrede. Jullie zullen voor altijd in onze harten voortleven.

Shikhara, Hendri A.J Flaton


Voorburg, 27 juni 1943 – Egmond aan Zee, 16 mei 2025

Onze geliefde vriend Shikhara is op vrijdag 16 mei 2025, een maand voor zijn 82e verjaardag, overleden.
Shikhara was een van de oprichters en steunpilaren van de Osho Humaniversity. Kort na de oprichting in 1978 werd hij uitvoerend directeur van de Humaniversity. Sindsdien zorgde hij voor de financiën, juridische zaken en administratie. “Hij was de ruggengraat van de Humaniversity”, aldus Chandrika. “Ik heb veel van hem geleerd.” Shikhara steunde Veeresh’s visie op de Humaniversity, wat er ook gebeurde. Zijn toewijding, vriendschap en liefde voor Osho en Veeresh waren oprecht en kwamen recht uit het hart.

Shikhara was een man van weinig woorden, altijd aanwezig en met veel humor. “Mijn deur staat altijd open” was zijn duidelijke boodschap aan iedereen die naar de Humaniversity kwam. Hij was een familieman, van Nederlandse nationaliteit, en de oudste van negen broers en zussen die hem erg zullen missen.
Shikhara was een gastronomische kok en gedurende vele jaren kookte hij elke zaterdagavond een heerlijke maaltijd voor Veeresh, de groepsleiders, het personeel en vrienden, zodat zij konden ontspannen en genieten van een voedzame pauze. In het begin, om iedereen op te vrolijken, startte hij het Diner Dansant, dat later ons beroemde jaarlijkse kerstdiner werd.

Hij was een mediteerder en zijn passie was een vredig en rustig leven leiden, naast rock-‘n-roll en goede feesten. Daar werd hij ook beroemd om; zijn legendarische ‘Workers Party’, na onze zomerworkshop van een maand, trok veel mensen die zich bij de gemeenschap aansloten om er deel van uit te maken. Hij was ook een ongewone meditatieleraar die de workshop ‘Meditation in the Marketplace’ gaf. In een van de workshops werd de deelnemers bijvoorbeeld gevraagd om op één been te gaan staan, zodat ze konden observeren wat er op dat moment in hun hoofd omging.

Shikhara laat een grote leegte achter. We zullen hem enorm missen – zijn wijsheid, zijn gulle hart en zijn prachtige glimlach.
Lieve Shikhara – Bedankt dat je de visie van Osho en Veeresh hebt helpen verwezenlijken.

Sunhala, Berthy van den Meijdenberg


Tilburg, 28 januari 1947 – Amsterdam, 19 mei 2025

Onze geliefde vriendin Sunahla is op 19 mei 2025 overleden.
Sunahla was zo’n aardige en liefdevolle persoon en al meer dan 30 jaar een dierbare vriend van de Humaniversity-familie.
Sunahla bleef altijd betrokken bij en ondersteunde ons werk met mensen door de Multiversity Amsterdam in Sarphati Park op te richten, een oase van zorg, liefde en licht in de stad, door workshops met verschillende therapeuten te organiseren, meditaties, waaronder de AUM-meditatie, en de beroemde “Immortality Club”-evenementen met Veeresh. Tijdens een van deze evenementen ontmoette ze haar grote liefde en levenspartner Harimurti.

Terwijl ze het centrum runde, begeleidde ze ook de Amsterdamse stagiaires in hun eerste en tweede jaar van de Humaniversity Therapist Training.
Jarenlang was ze medewerkster van de Humaniversity Intensive workshops, waaronder de maandlange WOW, waar ze haar lieve en zorgzame aard met de deelnemers deelde. Iedereen die ze ontmoette, raakte ze met haar liefdevolle hart.
In 1998, bij de opening van onze Internationale Universiteit, ontving Sunahla de titel “Humaniversity Consultant”. Dit was een erkenning voor haar studie, werk en toewijding om meer liefde en bewustzijn in deze wereld te brengen.

In 2007 richtte Humaniversity de International Humaniversity Therapist Association (IHTAN) op voor afgestudeerden van de opleidingen om hen te ondersteunen in hun professionele werk. Sunahla werd in 2010 verkozen tot uitvoerend lid van deze vereniging en hielp bij de organisatie en het bevorderen van het doel van de vereniging.
Ze maakte deel uit van de Humaniversity-familie, als een zus en een vriendin. We zullen haar missen en we zijn dankbaar dat we samen tijd in dit leven hebben mogen delen.
Dank je wel Sunahla voor wie je was, een licht in deze wereld, een bron van liefde om uit te drinken, een trouwe metgezel en een vriendin om op te vertrouwen.

Lieve Sunahla, je leeft voor altijd in onze harten. Fly high!
Met liefde en dankbaarheid van Veeresh’s familie bij de Osho Humaniversity

Dood en liefde horen bij elkaar; ze zijn aspecten van dezelfde energie.
Wanneer de dood je liefde vervult en wanneer je in liefde bereid bent om te sterven –
wanneer ze dezelfde smaak en hetzelfde aroma hebben –
dan word je je voor het eerst echt bewust van de mysteries
van het leven, de liefde en de dood.

Osho: The Revolution.

Teertha 1933-2025


Swami Ananda Teertha (Paul Lowe) 1933-2025

Paul hielp bij de introductie van de humanistische psychologie en richtte de eerste Humanistic Psychology Association in Europa op. Hij was gastdocent aan de Universiteit van Oxford en vele andere instellingen. Hij was bekend en veelgevraagd. Zijn groepen waren maanden van tevoren volgeboekt en er waren lange wachtlijsten om rechtstreeks met hem te kunnen werken. Michael Barnett’s Kaleidoscope and Community Growth Center in het Verenigd Koninkrijk en het Gestalt Instituut in Nederland, opgericht door May Kortenhorst (Garimo), waren enkele van de vele bloemen die uit het werk van Quaesitor waren voortgekomen.

In 1972 ging Paul naar India om een spiritueel meester te ontmoeten die actieve, catharsis meditatie-technieken voorstond in plaats van de traditionele, rustige technieken, en hij bleef daar. 
Osho (Bhagwan Shree Rajneesh, zoals hij toen heette) was zo’n man, die vervolgens zijn spirituele leraar en mentor zou worden voor de komende 13 jaar.
Hij was volledig toegewijd aan Osho en zijn werk. De perfecte toegewijde discipel. Onder zijn steun en met een nieuwe sannyas-naam, Swami Ananda Teertha, innoveerde, ontwikkelde en consolideerde Paul zijn positie als internationaal gerenommeerd groepsleider en spiritueel therapeut (zijn encountergroepen werden legendarisch).


In een lezing in Pune, jaren 70

Teertha leidde en begeleidde duizenden mensen van over de hele wereld, terwijl hij tegelijkertijd verbleef in de sferen van meditatie en de oceanische ervaring voorbij het denken en zijn gehechtheden. Het was dan ook niet verwonderlijk dat hij in die tijd vaak werd aangeduid als de beste humanistisch-transpersoonlijke therapeut ter wereld, terwijl binnen de Osho-beweging het gerucht ging dat hij de vermeende opvolger zou worden.
Als er een Ouspensky was voor Gurdjieff, een Vivekananda voor Ramakrishna, een Alexander Lowen voor Wilhelm Reich, een Mahakashyapa voor Boeddha of een Jung voor Freud, dan was Teertha dat voor Osho. Hun intieme band en samenwerking werden door veel van Osho’s volgelingen bewonderd en benijd. Deze affiniteit werd duidelijk toen Osho hem aanwees als degene die verantwoordelijk was voor het inwijden van discipelen, het geven van energiedarshans en het begeleiden van de commune toen hij voor onbepaalde tijd in publieke stilte ging.

In 1981 verliet Osho India en vestigde zich in de VS. Paul volgde hem snel in een wereldtournee die hem van Engeland naar Nederland, van Australië naar Argentinië en Chili, en van Brazilië naar de Verenigde Staten bracht, waar hij deelnam aan het therapie-instituut Geetam in de Californische woestijn.
Het Geetam Therapy Institute introduceerde de nieuwste methoden van humanistische-transpersoonlijke psychologie, waarbij therapie en bewustzijnsverkenning werden gecombineerd. Een selecte groep van de meest ervaren therapeuten uit Europa en Amerika, die met Osho hadden samengewerkt, gaf daar les.

Niet lang daarna verhuisde Paul opnieuw en bracht hij de volgende vier jaar door in een agrarische commune in de woestenij van Oregon. De Rajneesh International Meditation University was de plek waar hij groepen begeleidde en zijn taken als vertegenwoordiger van Osho vervulde. De commune en later de stad Rajneeshpuram werden een mediasensatie vanwege de conflicten met de lokale bevolking over landgebruikswetten en het verzet van christelijke religieuze fanatici.


Therapeuten in Rajneeshpuram, jaren 80

Begin 1986, nadat de commune in Oregon was gesloten, richtte Paul samen met een team van vooraanstaande therapeuten van de Rajneesh International Meditation University in de VS een internationale meditatieacademie op in Villa Volpi, vlak aan het Lago Maggiore in Italië. De plek moest samenwerken met de Rajneesh International Foundation, als een verlengstuk van het werk van Osho.

Eind 1986 brak deze samenwerking, voor velen op mysterieuze wijze, voor anderen onvermijdelijk, en ging hij zijn eigen weg en werk voortzetten. Zoals hij jaren later zei, was hij volledig toegewijd als discipel en aan het verspreiden en ondersteunen van Osho’s werk, maar toen hij voelde dat dit niet langer zijn pad was, verliet hij het voorgoed, zonder ooit achterom te kijken. Het is dan ook bijna onmogelijk om ergens een openbare verklaring te vinden over zijn tijd met Osho. Een houding die veel kritiek opleverde vanuit de sannyas gemeenschap.

Meer: Swami AnandaTeertha

Bron: Osho News.

Er is niets lelijks aan de dood, maar de mens heeft uit angst zelfs het woord ‘dood’ lelijk en onuitsprekelijk gemaakt. Mensen praten er niet graag over. Ze willen zelfs niet naar het woord ‘dood’ luisteren.
Die angst is begrijpelijk. De angst ontstaat omdat het altijd iemand anders is die sterft. Je ziet de dood altijd van buitenaf, en de dood is een ervaring van het diepste wezen. Het is net als liefde van buitenaf bekijken. Je kunt jarenlang kijken, maar je zult nooit weten wat liefde is. Je kunt de uitingen van liefde leren kennen, maar niet de liefde zelf. Hetzelfde geldt voor de dood. Alleen de uiterlijke verschijningsvormen – de ademhaling is gestopt, het hart klopt niet meer, de man zoals hij sprak en liep is er niet meer: in plaats van een levend lichaam ligt er alleen nog een lijk.

Dit zijn slechts uiterlijke symptomen. De dood is de overgang van de ziel van het ene lichaam naar het andere, of, in het geval van een volledig ontwaakte mens, van het ene lichaam naar het lichaam van het hele universum. Het is een grote reis, maar je kunt die niet van buitenaf waarnemen. Van buitenaf zijn alleen de symptomen zichtbaar, en die symptomen hebben mensen bang gemaakt.
Degenen die de dood van binnen hebben ervaren, verliezen alle angst voor de dood.

Osho, Zarathustra: A God That Can Dance #16

Deva Subuddho 1948-2025

Beste vrienden van Harm Grasdijk, wij zijn hier om zijn leven te vieren, want hij had een mooi en rijk leven. Teveel haast om op te noemen, maar ik zal mijn best doen om wat stukjes eruit te lichten. Hij wist hoe hij van het leven moest genieten, en deelde dat met zijn naasten. Hij heeft veel gereisd, en zocht altijd naar fijne plekjes en wandelingen. 

Ik wou jullie graag vertellen over zijn reizen naar India, Nepal en de Himalaya’s, want die plaatsen hadden toch een speciale plaats in zijn hart. Hij ging eerst vanwege Bhagwan Shree Rajneesh naar Poona in centraal India, maar later ook naar Rishikesh en Kathmandu. Het waren de Tibetanen die vooral zijn sympathie hadden, hij bezocht tempels en stupas en grotten waar befaamde meesters hadden gemediteerd. Hij zei dat die een goede energie hadden. 

Mijn vader had een sterke interesse in alternatieve wijsheden. Hij keek naar YouTube video’s over Edgar Cayce, en las de boeken van bijvoorbeeld Graham Hancock. Wij hadden het een paar dagen voor zijn ziekenhuis opname nog over Walter Russell, die in 1937 beweerde dat fysieke materie in realiteit gekristalliseerd licht was. Niet geheel onjuist, want Einstein ontdekte later dat materie en energie één zijn.

Geen gesprek over mijn vaders leven zou compleet zijn zonder te spreken over Osho, die vroeger Bhagwan Shree Rajneesh heette. Mijn vader kreeg van Osho de naam Swami Deva Subuddho, wat betekent ‘goddelijk bewustzijn’, toen hij net 29 was, en luisterde veel naar zijn wijsheden. Hij heeft samen met mij ook een aantal jaren in de Osho communes gewoond. Toch dacht hij uiteindelijk op 76 jarige leeftijd spiritueel op eigen benen te moeten staan, om een licht voor zichzelf te zijn. 

Hij had dus een mystieke kant, maar was tegelijkertijd in zijn jeugd ook opgeleid tot wiskundige en heeft zelfs een ingenieurs titel behaald. Hij is in zijn leven software developer geweest en leraar in de informatietechnologie. Zelfs na zijn pensioen heeft hij nog voor zijn eigen plezier wiskunde cursussen gevolgd bij de Khan Academy website.

Hij heeft altijd zijn eigen weg ingeslagen. Toen ik jong was en hij een goed betaalde baan bij de TU Eindhoven had, besloot hij minder uren te gaan werken, om zich te kunnen ontspannen en met zijn zoontje te kunnen spelen. Dit werd een patroon in zijn leven, minder uren werken en tijd vrij maken om te mediteren en te ontspannen. Veel mensen jagen groots materieel succes na, maar niet hij. Hij haalde zijn genoegen uit de kleine pleziertjes: een biertje in de avond, een concert in het Mosterdzaadje op Zondag, af en toe een yoga les.

De vrouwen in zijn leven waren bijzonder voor hem. Ik zei in het ziekenhuis nog tegen hem dat ik dacht dat hij stuk voor stuk hun leven had verrijkt, en hij wiebelde een beetje met zijn linkerhand, een klassiek vaders gebaar van twijfel. Hij kon natuurlijk niet spreken want hij zat met een beademingstube in zijn keel. Maar van wat ik heb gezien, gaf hij van zijn energie, ideeën en helderheid aan hen. 

Als zijn zoon heb ik vele mooie herinneringen aan onze tijden samen. Een die ik eruit zou lichten was onze vakantie dertig jaar terug in Bayrichszell in de Duitse Alpen. Toen hij na een lange rit de auto moest parkeren moest ik hem signaleren of hij niet te dicht bij de geul was, en wat ik ook deed ik kon niet aan hem duidelijk maken dat hij te ver was gegaan. Uiteindelijk reed hij achteruit de geul in, en het was een gelukje dat de broer van de herbergier een tractor had waarmee onze auto weer op het rechte kon worden getrokken. Soms maakte mijn vader wel een rare schuiver. 

Onze connectie kwam pas echt tot bloei toen ik volwassen was. Nadat ik weer in Zandvoort was komen wonen, spraken wij regelmatig af voor koffie op de strandtent The Spot, waar wij vaak tussen de surfers en de sportieve mensen zaten te genieten. Dat sfeertje beviel Subuddho wel. Wij praatten over koffiebonen, wijnen, koopjes, restaurants, wandelingen, en veel andere dingen. 

Hij hield veel van wandelen, en kwam op 76 jarige leeftijd nog goed mee. Daarom ook had hij besloten om een pacemaker te laten plaatsen, zodat hij niet meer zo moe zou zijn van het continu fibrilleren van zijn hart. Helaas, slechts twee dagen na die operatie kreeg hij de herseninfarct, die hem uiteindelijk fataal zou worden. 

Mijn vader geloofde dat de dood niet het einde was; ik ben het nog steeds met hem eens. Osho zegt het is goed om de dood te vieren, en dat vind ik mooi. Dus niet van dat trieste, goede vrienden, misschien zullen wij hem in het hiernamaals opnieuw treffen. 

Nityaprem

Zodra je begrijpt dat de dood niet het tegenovergestelde is van het leven, maar er deel van uitmaakt, een intrinsiek onderdeel ervan, dat er nooit los van kan worden gezien – zodra je de dood als vriend accepteert, vindt er plotseling een transformatie plaats. Je bent getransfigureerd, je visie heeft nu een nieuwe kwaliteit. Nu is er geen strijd, geen oorlog, je vecht tegen niemand, nu kun je ontspannen, nu kun je thuis zijn.
Zodra de dood een vriend wordt, wordt het leven pas een vriend. Dit lijkt misschien paradoxaal, maar het is zo, alleen de schijn is paradoxaal. Als de dood de vijand is, dan is het leven diep van binnen ook de vijand, want het leven leidt tot de dood.
Osho, De kunst van leven en sterven.

Adheera (1949-2025)

Adheera Westerman heeft veel voor de Vrienden van Osho betekend. Ze heeft onze website en nieuwsbrief opgezet. In het verleden leidde ze de Osho commune in Rotterdam, heeft ze een woongroep met vele sannyasins in Delfgaauw opgezet en organiseerde ze jaarlijks strandfeesten in Scheveningen waar sannyas musici als Joshua en Milarepa kwamen spelen.
Lichamen komen en gaan, de liefde blijft.
Fly high, Adheera.

 

Prembuddha 1946-2025

Prembuddha was een echte pionier, redacteur van het eerste New Age tijdschrift in Nederland, De Waterman . Met zijn vriend Otto Munters begon hij De Hobbitstee, een hippiecommune op het Drentse platteland. Prembuddha was een van de eerste Nederlandse sannyasins; Otto en een andere vriend uit de commune namen later ook sannyas, en werden Yogiraj en Akul.


Prembuddha 23 maart 1946 – 10 februari 2025

Prembuddha was een groot organisator, hij woonde in mooie sannyasin-communes in Soest en Opende. In Amsterdam organiseerde hij Nataraj blote voeten dans evenementen en zette een site op voor satsangs en concerten voor sannyasin muzikanten. Miten en Deva Premal waren regelmatig te gast in een volgepakt theater in Almere.
De laatste jaren bracht Prembuddha zijn wintermaanden door in het zuiden van India, waar hij zich verdiepte in Vedanta en Ayurvedische geneeswijzen.

Only love is real
All else is an illusion


Prem heeft vanmorgen temidden van zijn vrienden afscheid genomen van het leven.
Hij is in liefdevol samenzijn vredig ingeslapen.

De uitvaart zal plaatsvinden op vrijdag 14 februari (Valentijnsdag) om 14:30 uur in de aula van Zorgvlied, Amsteldijk 273, Amsterdam. Om 16:00 uur is er een bijeenkomst in het Amstel Boothuis, Amsteldijk 223, Amsterdam, met muziek van de Sannyas Celebration Band. Je kunt vanaf 14:30 deelnemen aan de livestream van de ceremonie: mandalauitvaartbegeleiding.nl

De dood kan een feest zijn

‘Heel vredig en met een kamer vol mensen om hem heen’ is Prembuddha vandaag heengegaan. Het lijden aan Parkinson was zo ondraaglijk geworden dat hij heel moedig zelf zijn einde heeft bepaald.
Hij was een echte ‘Love- Buddha’: Prem Buddha.
Een laatste audiobericht op de Prembuddha Vriendengroep App:

‘Hoi lieve iedereen, hier Prem. Dank jullie wel, en heerlijk dat jullie bij me zijn….
Liefde, heel veel liefde, daar gaat het om: liefde, leven met elkaar.
Nou, lieverds, heel veel liefde. Prem.
En ook, ja, een hele mooie dag. Maak dat ervan. Prem.’

 Prembuddha

De dood is het meest onbegrepen fenomeen. Mensen hebben de dood gezien als het einde van het leven. Dat is het eerste, fundamentele misverstand.

De dood is niet het einde, maar het begin van een nieuw leven. Ja, het is het einde van iets dat al dood is. Het is ook een crescendo van wat we leven noemen, hoewel maar weinigen weten wat leven is. Ze leven, maar ze leven in zo’n onwetendheid dat ze hun eigen leven nooit tegenkomen. En het is onmogelijk voor deze mensen om hun eigen dood te kennen, want de dood is de ultieme ervaring van dit leven en de beginervaring van een ander leven. De dood is de deur tussen twee levens; het ene wordt achtergelaten, het andere wacht.

Er is niets lelijks aan de dood, maar de mens heeft uit angst zelfs het woord dood lelijk en onuitsprekelijk gemaakt. Mensen praten er niet graag over. Ze luisteren zelfs niet naar het woord dood.De angst heeft redenen. De angst ontstaat omdat het altijd iemand anders is die sterft. Je ziet de dood altijd van buitenaf, en de dood is een ervaring van het diepste wezen. Het is net als van buitenaf naar liefde kijken. Je kunt jaren kijken, maar je zult niets leren kennen van wat liefde is. Je leert misschien de manifestaties van liefde kennen, maar niet de liefde zelf. We weten hetzelfde over de dood. Alleen de manifestaties aan de oppervlakte – de ademhaling is gestopt, het hart is gestopt, de man zoals hij vroeger praatte en liep is er niet meer: er ligt gewoon een lijk in plaats van een levend lichaam.

Dit zijn slechts uiterlijke symptomen. De dood is de overdracht van de ziel van het ene lichaam naar het andere, of in gevallen waarin een mens volledig ontwaakt is, van het ene lichaam naar het lichaam van het hele universum. Het is een grote reis, maar je kunt het van buitenaf niet weten. Van buitenaf zijn er alleen symptomen; en die symptomen hebben mensen bang gemaakt.

Zij die de dood van binnenuit hebben gekend, verliezen alle angst voor de dood.

In plaats van dat de dood iets lelijks en angstigs is, verandert hij in een van de meest pure, stille en sublieme ervaringen. Je ervaart jezelf voor het eerst zonder je gevangenis, het lichaam, een ervaring van absolute vrijheid…ongehinderd, onbelemmerd….
Er is maar één diepte die aangeraakt moet worden, of die nu door liefde is, door meditatie of door creativiteit. De diepte is dat je niet langer je fysieke lichaam bent, en je bent ook niet langer je mentale lichaam – alleen maar een puur bewustzijn, een pure hemel zonder wolken, onbegrensd. Alleen maar een simpele blik daarin en de dood wordt een glorieuze ervaring….

Zarathustra zegt: Toch klinkt die leer vreemd, ‘Sterf op het juiste moment.’ Iemand die oprecht, intens en totaal heeft geleefd, zal op het juiste moment sterven. Zijn dood is niets anders dan een rijping, een oogst. Zijn dood is niets anders dan een vervulling.
Hij heeft zoveel geleefd, zoveel liefgehad, al zijn energie gebruikt om creatief te zijn, zoveel genoten, dat er een punt komt waarop hij wil rusten. Zijn levensbeker is vol. Hij hoeft niet langer op aarde te blijven. Hij is gekomen waar hij voorbestemd was om te komen.

‘Sterven op het juiste moment’ kan alleen begrepen worden door hen die leven, en totaal leven, zonder enige remming, op een natuurlijke manier; niet volgens dode geschriften, maar volgens de levende bronnen van hun eigen wezen. Zij bereiken zeker een enorme extase van vervulling; hun dood is een voltooiing – de cirkel is rond. Hun dood heeft hen teruggebracht naar een andere geboorte.
‘Tenzij je op het juiste moment sterft, zul je nooit de schoonheid van de dood ervaren…’
‘Sterven op het juiste moment’, zo spreekt Zarathustra.

Voor Zarathustra is de dood de actualisatie van je hele potentieel.

Nu heeft het geen zin meer om in het lichaam te zijn. Je kunt vreugdevol sterven, met een glimlach op je gezicht, met een enorm mysterie in je ogen. Je dood zal niet als ontijdig worden ervaren; bijna 99,9 procent van de sterfgevallen zijn ontijdig, ofwel te laat, ofwel te vroeg…..
Voor iemand die volledig geleefd heeft, wordt de dood een beslissing: hij beslist. De dood komt niet naar hem toe; hij stelt zelf zijn lichaam beschikbaar voor de dood….

Het verhaal is prachtig: Boeddha deed zijn ogen dicht en zei: ‘Ik heb de eerste stap gezet – ik ben het lichaam niet meer.’ En toen, ‘Ik heb de tweede stap gezet – ik ben niet langer de mind. Ik heb de derde stap gezet – ik ben het hart niet meer. Ik heb de vierde stap gezet – ik ben mijn bewustzijn binnengegaan.’
Op dat moment stopte zijn ademhaling, zijn hartslag. Dit is een totaal ander soort dood – zo gemakkelijk en zo ontspannen, zo vervuld, zo dankbaar voor het bestaan….

Dit soort leven is het enige juiste leven en dit soort leven kan een crescendo hebben van een juiste dood. De juiste dood moet verdiend worden door juist te leven….
Alleen het innerlijke, je innerlijke wezen, je subjectiviteit, heeft de macht om van je leven een dans te maken, en van je dood de laatste en de grootste dans….
Iedereen behandelt de dood als iets belangrijks, maar de dood is nog geen feest. Misschien ben ik de enige persoon die, na vijfentwintig eeuwen sinds Zarathustra, van de dood een feest heeft gemaakt.

Alleen mijn mensen vieren de dood; anders is het overal rouw.

Overal moet het rouwen zijn, want een leven onvervuld, ongeleefd, een verspilling…. Wat valt er te vieren? Maar als je leven in het teken heeft gestaan van liefde, creativiteit, delen, vreugde, als je geen enkel deel van je wezen ongeleefd hebt gelaten, dan moet je dood een ceremonie zijn, een festival. Tot nu toe hebben de mensen niet geleerd om de schoonste feesten in te wijden.

Ik zal jullie de voltooiende dood tonen, die een aansporing en een belofte voor de levenden zal zijn. De man die zijn leven voltooit, sterft zijn dood triomfantelijk. De dood zou een triomf moeten zijn, een overwinning, een thuiskomen. Maar daarvoor moet je je hele leven veranderen. Je moet anders leven – niet als een Christen of een Hindoe of een Mohammedaan – maar als een natuurlijk mens, zonder angst en zonder hebzucht.

Het is een bekend feit in het Oosten dat de meeste grote wijzen hun dood van tevoren aankondigen, en mensen hebben het verkeerd begrepen: mensen denken dat ze voorspellen, maar het is geen voorspelling. Ze weten dat ze tot vervulling zijn gekomen en dat er niets meer is in het leven en dat er niets meer te ontdekken valt – hun reis is voltooid….

Zarathustra is ongeëvenaard in veel van zijn inzichten. Dit kan een van de grootste lessen zijn: dat je, als je een glorieuze dood wilt en geen lelijke en verachtelijke, vanaf dit moment moet beginnen te leven. Totaalheid zou je zorg moeten zijn: totaal leven, je levensfakkel aan beide kanten tegelijk laten branden. Tegen de tijd dat je je vervuld voelt, zul je in staat zijn om totaal te sterven. Je zult je niet aan het leven vastklampen.
Ik heb veel mensen zien sterven. Ze sterven als bedelaars, zich vastklampend; ze willen niet sterven omdat ze nog niet geleefd hebben, terwijl de dood al gekomen is. Maar toen er leven was, hebben ze het verspild. Nu de dood op hun deur klopt, zijn ze zich bewust geworden van de verspilling van het leven.

Maar iemand die helemaal geleefd heeft zal de deuren openen, zal de dood verwelkomen, want de dood is niet je vijand. Het is gewoon een verandering van huis: van het ene lichaam in het andere, van de ene vorm in de andere of, uiteindelijk, van vorm naar het vormloze leven dat de aarde omgeeft. Een religieus mens leeft niet alleen religieus, hij sterft ook religieus. Een man van de kunst leeft kunstzinnig, en leeft niet alleen kunstzinnig, maar sterft ook met grote kunst….

Op zo’n mooie manier sterven, alsof je speelt, zou iets simpels moeten zijn voor al diegenen die perfect en totaal geleefd hebben.

Osho: Zarathustra, A God That Can Dance #16

Bron: Osho Times.