Boekbesprekingen

Intimiteit met Osho in de beginjaren

Savita Brandt: Dinner with Osho. Intimate Tales of Two Women on the Path of Meditation. Dancing Buddhas Books, 2019.
Gedetailleerde herinneringen van de intimiteit tussen Osho en twee Indiase sannyasins uit de beginjaren. Urmila is een intellectuele vrouw met een spirituele honger als ze in de zestiger jaren Osho tegenkomt in de Universiteit van Jabalpur. Ze leeft verveeld in een huwelijk met een militair en een van Osho’s boeken heeft haar interesse gewekt. Ze zit met vele vragen en Osho raakt haar diep, geestelijk zowel als lichamelijk. Veel gesprekken volgen, over wereldse zowel als spirituele zaken en ze begint van haar hoofd naar haar hart te vallen, ook door de meditaties die ze gaat doen. Nadat ze gepromoveerd is blijft ze gesprekken voeren met Osho en raakt ze steeds meer aan hem toegewijd. Osho vraagt haar om de gesprekken te publiceren in een boek onder haar naam.

Shobhana is een seksueel naïeve jonge vrouw, die getrouwd is met een arts en in een liefdeloze omgeving is opgegroeid. Een oom neemt haar mee naar een lezing van Osho in Bombay en na een bezoek aan zijn huis begint ze een lange briefwisseling met hem. Ze gaat zijn meditation camps volgen en blijft daar af en toe met hem slapen, zonder seks maar in een liefdevolle intimiteit. Haar relatie met Osho verandert van speels naar moederlijk als ze voor hem gaat zorgen, van vragenstellen bij lezingen tot uiteindelijk zelf meditatie onderwijzen aan anderen.
Savita vertelt het verhaal van twee seksueel onderdrukte vrouwen die ware devotees worden. Het geeft een beeld van de vroege jaren met Osho, de intimiteit die de Indiase sannyasins toen nog konden ervaren.
Savita is ook de auteur van het boek Encounters with an Inexplicable Man, de Engelse versie van ‘Hoe Osho in mijn leven kwam.’
Samenvatting van een recensie in Osho News.

De dood: vreugdevolle climax

The Art of Living and Dying.
Osho geeft in dit boek aan dat onze angst voor de dood gebaseerd is op het niet-begrijpen van de dood. Sterven is, volgens hem, juist een kans om innerlijk te groeien. Wanneer er sprake is van bewust en totaal leven, is de dood geen ramp maar een vreugdevolle climax. ‘Vrijheid van gehecht zijn stelt je in staat om het universele licht binnen te gaan en er één mee te worden. En dat is de grootste genade, de ultieme extase waarna er verder niets meer bestaat. Je bent thuis gekomen.’


‘Het leven strekt zich uit over een lange periode – zeventig jaar, honderd jaar. De dood is intens omdat die niet uitgestrekt is – ze is er in één enkel ogenblik. Het leven moet honderd jaar of zeventig jaar duren, het kan niet zo intens zijn. De dood vindt in één enkel moment plaats; die komt in z’n geheel, niet fragmentarisch. Die zal zo intens zijn dat je niets weet dat intenser is.’
Naast deze inzichten die in het boek verder uitgewerkt worden, beantwoordt Osho vragen van zoekers, zoals:
– Wat is acceptatie als je geconfronteerd wordt met kanker?
– Hoe kan ik bepalen wiens advies ik op moet volgen?
– Hoe kunnen we relaxen als de zekerheid van de dood zich voordoet?
– Moeten we iemand vertellen dat hij/zij stervende is of niet?
– Is de theorie van reïncarnatie waar? 


Osho beantwoordt deze vragen en daarnaast veel andere van hen die zich onverklaarbaar aangetrokken voelen tot het onderwerp, evenals van hen die geconfronteerd worden met een naderende dood en van hun verzorgers. 

Het zwijgen van de verlichten

Sommige Osho klassiekers zijn al enige tijd niet meer verkrijgbaar. Op een gegeven moment worden ze dan vrijgegeven aan een andere uitgever. Zo is dat het geval met The Supreme Doctrine, toespraken over de Kenopanishad. Deze is opnieuw uitgegeven door Jaico Publishing House. Osho gaat in dit boek onder andere in op het verschijnsel dat Verlichten vaak zwijgen.
Hoe komt dat? Osho zegt: ‘Omdat ze het moeilijk vonden om zich uit te drukken, om hun visie naar buiten te brengen. Het blijkt, dat Verlichting een kwaliteit is die niet automatisch inhoudt dat je deze ook kunt uitdragen. Dan blijf je dus zwijgen en niemand hoort van je en niemand hoort dan dus ook over Verlichting. Want stilte kunnen mensen niet begrijpen. We leven in een maatschappij waarin we via gesproken taal communiceren. En de Verlichte is dus genoodzaakt om van dit middel gebruik te maken, wil hij zijn medemensen deelgenoot kunnen maken van zijn ervaring.’
Het is dus een gemis aan zich goed kunnen uitdrukken dat erin resulteerde dat Verlichten bleven zwijgen. ‘Maar’ zegt Osho, ‘toch kan ik het deze mensen niet vergeven, dat zij zich stil hebben gehouden. Zij hadden het tenminste kunnen proberen. Als ze het allerhoogste hebben kunnen bereiken, blijkt dat ze heel intelligente mensen geweest zijn. Dus dan hadden ze ook methodes en manieren kunnen verzinnen om naar buiten te komen met hun ervaring.’

Een andere vraag die in ’The Supreme Doctrine’ behandeld wordt, is deze: Hoe komt het dat de waarheid niet in ons beklijft en zelfs vaak niet eens bij ons binnen komt? Om de Waarheid te ontvangen, moet je NIETS zijn, legt Osho uit. Dat we de waarheid niet ontvangen, komt doordat we teveel aanwezig zijn, terwijl de wijzen die ons proberen wakker te schudden echte ‘nobodies’ zijn. We zijn te onecht; dus je kunt pure waarheid op ons los laten, maar die kan niet eens contact met ons maken. 

Bijvoorbeeld: ons volwassen zijn is vals, omdat het lijnrecht tegenover het kind zijn staat. Het kind werd geboren; maar volwassenheid is gemaakt. Het kind was natuurlijk en jij bent gekweekt, gecultiveerd. ‘De nadruk die ik op speelsheid leg’, geeft Osho aan, ‘is om deze reden: ik wil je terugbrengen naar het exacte moment waarop je gestopt bent met groeien. Er is een punt gekomen in je kindertijd waarop je bent opgehouden met je te ontwikkelen en waarop je bent begonnen om onecht, om vals te worden.‘ Vanaf dat moment zijn we niet meer natuurlijk geweest.

Aarden lampen, parabels om het hart te verlichten

Earthen Lamps, 60 parables en anekdotes om je hart mee te verlichten.
Dit sfeervol ogende boek is een prettige opsteker tijdens de bewolkte dagen die dit seizoen vaak kenmerken. Het bijzondere van dit boek is verder dat het niet op basis van Osho’s toespraken ontstaan is. Het is daarentegen een van de weinige boeken van Osho die door hem handgeschreven zijn in het Hindi. Vervolgens zijn ze in een veel later stadium in het Engels vertaald. 
Het bevat parabels die stuk voor stuk een indringende menselijke kwestie bevatten waar iedereen dagelijks mee te dealen heeft in zijn/haar leven. Het commentaar dat Osho geeft, vormt een uitnodiging aan ons om ‘het spel van het leven’ met meer bewustzijn en menselijkheid te spelen. Door de parabel-vorm van dit boek, is het lectuur die zeer aangenaam is om te lezen. Het zijn prachtige aansprekende vertellingen, proza, maar met een zeer dichterlijke inslag waarin Osho zijn eigen bijzondere licht laat schijnen.


Toegevoegd aan de titel ‘Earthen Lamps’ is: over ons stoffelijk lichaam van klei en de onsterfelijke vlam van bewustzijn. Osho legt uit: De aarden lamp staat voor het lichaam dat stoffelijk is. Maar bij ieder wezen brandt daarin de vlam van het bewustzijn dat eeuwig is. Met een klein lichtje kun je niet de hele weg beschijnen, maar wel dat traject wat nodig is om door te gaan. ‘It is not he who thinks, but he who moves who reaches.’

Beknopte weergave van Parabel 34 ‘Accepteer Jezelf.’
Op een dag was ik in het bos. Het was het regenseizoen en de bomen waren overgelukkig. Ik zei tegen de mensen die me vergezelden: ‘Zie je hoe gelukkig deze bomen zijn? Waarom? Omdat ze geworden zijn wie ze werkelijk zijn.’ Als het zaad iets is en de boom iets anders wil zijn, zal er niet zoveel geluk in het bos te vinden zijn, want de bomen weten niets af van idealen, ze zijn geworden wat hun natuur hen wenste te zijn. Schoonheid ligt daar waar de ontwikkeling in harmonie is met de vorm en de natuur. De mens is ongelukkig, omdat hij tegen zich zelf gericht is. Hij vecht met zijn eigen wortels en hij doet voortdurend zijn best om anders te zijn dan hij is. Het is de manier waarop hij zichzelf verliest en ook de hemel verliest die ieders geboorterecht is.’


Het boek ‘Earthen Lamps’ is een echte aanrader, voor jezelf en ook om cadeau te doen. Met een open oor en een liefdevol hart kun je oprecht van deze parabels van Osho genieten.
Het is bij de boekhandel in Nederland te bestellen.

Deze boekbespreking is een bijdrage van Donna van der Steeg.

Prins van Liefde

Hij kwam ter wereld in een Bhagwancommune, bij een schizofrene moeder en een drugsverslaafde vader. Een ‘normale’ jeugd had Samuel Vermeulen (33) allerminst. Over de impact daarvan op zijn leven schreef hij het boek Prins van Liefde.

Als de goeroe van zijn ouders overlijdt, is Samuel Vermeulen vier. Hij woont in Poona, India en maakt de rituele lijkverbranding van Bhagwan, inmiddels Osho genoemd, van dicht bij mee. Daarna keert hij terug naar Nederland met zijn moeder, Amrita, die lijdt aan schizofrenie. Zij sleept hem van het ene huis naar het andere, van de logeerbank bij vrienden naar zijn oma, van de Bhagwancommune in Beuningen weer naar India en terug.
Als Amrita’s wanen het definitief overnemen van de realiteit, komt ze terecht in een inrichting. Vader Jaap vliegt over uit Poona om de zorg voor zijn zoon over te nemen, maar ook hij is niet erg geschikt voor het ouderschap. Psychoses, heroïneverslaving, emotionele en fysieke verwaarlozing – in het boek Prins van Liefde lezen we hoe Samuel op zijn zesde met rotte tandjes, te kleine schoenen en een ernstig hechtingsprobleem wordt opgenomen in een pleeggezin, waar hij tot zijn achttiende blijft. Jaap is inmiddels, in bijzijn van zijn zoontje, opgepakt wegens drugssmokkel. ‘Eigenlijk hadden mijn ouders geen kinderen moeten krijgen,’ zegt Vermeulen nu. ‘Maar ja, daarmee ontken ik ook mijn eigen bestaansrecht.’
Dat zo’n jeugd je niet in de koude kleren gaat zitten, lijkt evident. Toch wist Vermeulen lang vol te houden dat er met hem niets aan de hand was – voor anderen en voor zichzelf. ‘Ik wilde gewoon normaal zijn. Maatschappelijk functioneerde ik, er was niets aan me te zien. Ik had de gebeurtenissen van toen achter me gelaten; daar was ik zelf van overtuigd. Totdat in 2014 mijn vader overleed. Dat triggerde iets waardoor ik ging beseffen: wacht eens even. Je denkt dat er niks aan de hand is, maar vanbinnen borrelt een vulkaan aan ellende.’
Meer: Prins van Liefde

Creativiteit

Het boek ‘Creativity, Unleashing the Forces Within’ behoort tot de serie ‘Insights for a New way of Living’. Het bestaat al geruime tijd, maar het is onlangs van een geheel nieuwe en frisse cover voorzien. Dat geldt internationaal gezien voor het e-book. Als paperback is het boek met deze nieuwe cover voorlopig alleen voor het Indiase subcontinent vrijgegeven. 
Osho heeft het er in het boek ‘Creativity’ over dat ‘Creativiteit de grootste rebellie in het bestaan is’. ‘Je kunt alleen creatief zijn’ zo legt hij uit ‘als je een individu bent, je kunt niet creëren terwijl je onderhevig bent aan de massapsychologie.’ De scheppende mens kan niet het platgetrapte pad bewandelen. Hij moet zijn eigen weg vinden, hij moet op zoek gaan in de jungles van het leven. 

In het verleden, zo geeft Osho aan, was het pure noodzaak dat allerlei soorten van creatieve mensen – schilders, dansers, musici en beeldhouwers, het zonder het respect van anderen moesten doen. Ze waren genoodzaakt een soort van bohémien leven te leiden, het leven van een vagabond; dat was voor hen de enige manier om creatief te kunnen zijn. Het bohémien leven, zo zegt Osho, is het neveneffect van een vastgesteld, orthodox, conventioneel en respectabel leven. 
Maar een dergelijk leven zal voor de Nieuwe Mens zoals Osho die voor ogen heeft, niet meer nodig zijn. De eendimensionale mens zoals we die tot nu kennen, houdt dan op te bestaan. De meer verrijkte mens die nu aan de beurt is, is 3-dimensionaal. De drie dimensies waar het hierom gaat, zijn: Consciousness (Bewustzijn), Compassion (Compassie) en Creativity (Creativity), kortweg: de 3 C’s genoemd. Bewustzijn betreft ‘zijn’, Compassie betreft ‘voelen’, Creativiteit betreft ‘actie’. In de Nieuwe Mens moeten alle drie dimensies tegelijkertijd vervuld worden. Osho concludeert dat hij ons hiermee de grootste uitdaging geeft die er ooit aan mensen geboden is en de moeilijkste taak om te realiseren.

Creativiteit kan ook tot humor uitnodigen, zoals uit de volgende grap blijkt. Een juffrouw van de zondagsschool vroeg aan de kinderen om een tekening te maken van de heilige familie. Toen alle tekeningen bij haar gebracht werden, zag zij dat sommige van de kleintjes de bekende tafereeltjes hadden getekend — de heilige familie bij de kribbe, de heilige familie bij de ezel, en dergelijke. Maar ze riep een kleine jongen naar voren om hem zijn tekening te laten uitleggen, die een vliegtuig liet zien met vier hoofden die uit de ramen van het vliegtuig staken.
Ze zei:’Ik kan begrijpen waarom je drie hoofden hebt getekend, namelijk die van Jozef, Maria en Jezus. Maar van wie is dat vierde hoofd?’ ‘O,’ antwoordde de jongen, ‘dat is het hoofd van Pontius (de) Piloot!’

De mind: meester of knecht?

Learning to Silence the Mind, Wellness Through Meditation is een boek dat bedoeld is voor degenen die erin geïnteresseerd zijn om hun meditatie te verdiepen. Osho’s visie voor wat betreft  de mind is, zoals bekend, dat we deze zoveel mogelijk dienen te negeren. Als er gedachten opkomen, is het beter om deze niet te interpreteren, er ook niet mee te vechten, maar ze te laten komen en gaan. Osho heeft het er dan over dat het het belangrijk is om ‘voorbij de mind’ te komen. Niet voor niets eindigt de Avond Meditatie die hij als laatste methode heeft meegegeven telkens met een door hem zelf geleide No Mind. 

In dit boek ‘Learning to Silence the Mind’ wordt door Osho op de kwaliteiten van de mind gewezen. Met de mind kunnen we zaken plannen, dingen berekenen, voor- en nadelen van iets benoemen etc. Het punt is dat in het leven van de mens de mind het helemaal overgenomen heeft. We worden bestuurd door de mind. Daarom is het nodig dat de mind zijn geëigende plaats terugkrijgt. Hiervoor dient het hele scala aan (actieve) meditaties dat Osho in de wereld gebracht heeft. De mind is bruikbaar in de positie van knecht en niet van meester. Maar we hebben de mind de plaats van meester in laten nemen. Als de mind via intensieve meditatie weer daar is waar zij ons goed kan dienen, kunnen we ook de mind verheffen.

Osho geelt aan dat de mind het potentieel heeft om met de dagelijkse uitdagingen van het leven om te gaan en met de problemen van de wereld waarin we leven. Als de mind de overhand krijgt, dienen we de aan – en uitknop te gebruiken en de mind rust te geven. De uitknop is niet zo gemakkelijk te vinden.  Doorgaande (actieve) meditatie is hiervoor het geëigende middel. Verder zijn inzicht, getuige zijn en een gezond gevoel voor humor hier op hun plaats. Iets forceren op dit gebied, gaat totaal niet werken, maar eerder een geduldige alerte houding. Daarnaast zijn er methodes en die worden in het boek gepresenteerd, om een scherpere, creatievere en meer relaxte mind te krijgen.  Als je die volgt, ga je op de top van je eigen unieke intelligentie functioneren.
Binnen dit kader wordt in het boek onder andere naar de uitvoerige uitleg over de structuur en de inhoud van de Osho Nadabrahma meditatie verwezen. Thema’s uit dit boek zijn bijvoorbeeld: ‘De Psychologie van de Boeddha’s’ en ‘Self-Awareness, not Self-Consciousness. 
Learning to Silence the mind is in de Nederlandse boekhandel te bestellen.

Emotioneel welzijn

Emotional Wellness is een iets minder bekende publicatie van Osho. Het is een thematisch boek dat ons de weg wijst bij het omgaan met zogenaamde negatieve emoties. In plaats van erin te blijven steken of erger nog: ze te onderdrukken, kunnen we ze omzetten in creatieve energie. Osho heeft het in dit boek over het tijdelijke karakter van emoties. Dat blijkt al uit het woord ‘emoties’: ze zijn ‘in movement’, ze zijn voortdurend in verandering. Het ene moment zijn we liefdevol, het andere moment voelen we diepgaande haat. Soms zijn we narrig en nukkig, dan weer zijn we opgewekt en vrolijk. Daaruit blijkt dat emoties niet ons wezen betreffen, maar van voorbijgaande aard zijn.

En juist dit feit geeft aan dat we emoties kunnen transformeren. We kunnen beladen emoties als angst, boosheid en jaloezie omzetten in creatieve energie. Dat kan op hele eenvoudige manieren, namelijk door creatief te zijn. Als we namelijk onze energie niet helemaal gebruiken, gaat deze automatisch naar het oude stromen. En dat betreft meestal negatieve zaken en de emoties die daarbij horen. Door op de manier creatief te zijn die ons ligt, besteden we die energie en transformeren we het negatieve. Dat kan gebeuren door te schilderen, te schrijven, te dansen en door bijvoorbeeld in de tuin te werken en bloemen te planten.

Het prachtige beeld dat Osho bij emoties geeft, is, dat emoties de bloemen van een guirlande vormen. Soms bloeit de ene bloem en dan de andere. Maar er moet een draad zijn die de bloemen bij elkaar houdt. Was dat niet het geval, dan zouden we immers al lang uit elkaar gevallen zijn. En dat is niet het geval. We blijven gewoon bestaan. Wat is de draad, wat is er eeuwig in ons? Dat is de opgave waarvoor we als mens in de spirituele zoektocht voor komen te staan, namelijk: het onsterfelijke vinden, dat wat niet vergaat en een het karakter van eeuwigheid heeft.
Het boek is bij de Nederlandse boekhandel te bestellen.

Onze laatste nachtmerrie: Nirvana

Nirvana the Last Nightmare, Learning to Trust in Life. 
Zen Parables as a medium to teach relaxation.
Het boek Nirvana the Last Nightmare bevat een serie Zen lezingen uit de Poona 1 periode en is dus een echte Osho klassieker. Nirvana staat, in populaire zin, voor een veranderde staat van zijn waarop we hopen, maar die waarschijnlijk niet bereikbaar is voor ons. Daarmee wordt het vertrouwde gevoel dat we toch niet kunnen bereiken in het leven wat we willen, behoorlijk versterkt. Osho brengt op een meesterlijke manier deze innerlijke gespannen staat van zijn boven tafel. Door vijf prachtige Zen verhalen te presenteren onderzoekt hij, ontrafelt hij en openbaart hij de betekenis van ‘Nirvana’. Hij leert ons daarbij het volgende. Belangrijk is het om de dingen te absorberen zonder ze meteen te interpreteren. Verder helpt het ons om een beslissing te nemen zonder ons achteraf zorgen te maken of het de juiste is. En dan is er de overgave aan ieder moment die ons gaat sterken. De uit deze 3 aspecten voortvloeiende manier van zijn gaat ervoor zorgen dat we eenvoudigweg door de manifestaties van het ego heen breken. Op die manier is het mogelijk om tot het punt te komen waarop een gewoon leven leiden een buitengewoon fijn iets wordt. Wie maalt er dan nog om een toekomstig Nirvana?

Maar zolang wij in een soort nieuwe hemel, Nirvana, blijven geloven, offeren we het heden op voor een denkbeeldige droom. Daarom zegt Osho, dat Nirvana onze laatste nachtmerrie is. Nirvana is in feite een prachtig woord dat betekent: STOP. Het stopt met jou en het stopt met alles: er is NIETS meer. Het is een term van Boeddha; hij gebruikt deze negatieve formulering, omdat een positieve term als ‘geluk’ weer een nieuw ideaal voor ons zou scheppen.

In prachtige commentaren op de dialogen tussen Zen-meesters en hun discipelen opent Osho ons de ogen ervoor, dat wij door een eenvoudig bewust leven te leiden, gewoon al in Nirvana zijn en dat allerlei grootse idealen ons daar juist ver vandaan houden.
‘De enige manier is om ‘hier’ te zijn. Je kunt niet ‘daar’ zijn. ‘Morgen’ bestaat niet, die komt nooit, maar idealisme gelooft in ‘morgen’. Het offert vandaag op op het altaar van morgen. Het blijft maar tegen je zeggen: ‘Doe iets, maak jezelf beter. Doe iets, verander jezelf. Doe iets, wordt perfect. Het doet een appèl op het ego.’
‘Het moment leven, het totaal en in vrijheid leven, is je in het bestaan verheugen, is dit vieren. Het is de enige manier van zijn, er is geen andere.’ Osho
Het boek Nirvana The Last Nightmare is te bestellen in de Boekhandel.

De wilde ganzen en het water

Dit schitterend uitgevoerde boek is een herdruk van Osho’s lezingenserie uit Poona I. De afbeelding op de cover is veelzeggend. Osho noemt deze bestaande zenuitspraak: 
De wilde ganzen hebben niet de bedoeling om zichzelf te reflecteren.
Het water heeft geen mind om hun beeltenis te ontvangen.
En hij werkt die als volgt uit naar een meer uitgebreide versie: ‘Als de wilde ganzen over het water vliegen, zal het water hen reflecteren. De reflectie is, het beeld is er, maar het water is niet van zins om de wilde ganzen te reflecteren en de wilde ganzen hunkeren er ook niet naar om gereflecteerd te worden.’ Osho gebruikt deze metafoor in ‘The Wild Geese and the Water’om duidelijk te maken hoe je in een materiële wereld kunt leven en toch je reflecterende bewustzijn kunt gebruiken. 

Het boek bevat een serie vragen en antwoorden die allemaal draaien om het thema: hoe in de wereld te zijn zonder van de wereld te zijn. En hij dringt er op aan om onze dagelijkse ervaringen in de gewone wereld voor onze transformatie te gebruiken. Osho biedt ons de verlichte visie van verantwoordelijkheid voor ons ‘religieus zijn’ te nemen – en voor de vreugde om onze echte en unieke individualiteit te leven. 
‘Bedenk wel steeds,’ betoogt Osho, ‘dat ik geen enkel onderscheid maak tussen het het gewijde en het wereldse. Voor mij is het gewone leven het enige leven. Ja, er is een manier om het te leven op een mooie manier of op een lelijke manier, met inzicht of vanuit blindheid. Men kan hetzelfde gewone leven op zo’n voortreffelijke en buitengewone manier leiden dat het gewijd wordt, maar er is geen ander leven dan dit. Je moet de kunst leren om dit heel gewone leven in iets moois te transformeren.’

Verder worden er tijdens deze lezingenserie vragen aan Osho gesteld. Deze gaan over:
• Wat is het verschil tussen plezier en geluk? 
• Bestaan er toevalligheden die zonder enige betekenis zijn?  
• Is het mogelijk dat een verlicht mens danst?
Dit boek betekent eenvoudig een uitnodiging die je aan jezelf doet. Je bent alleen wat je bent en dat is perfect.