Boekbesprekingen

Een rebel tegen de pillenmaatschappij

In het april nummer van HP/ De Tijd staat een artikel van Bram Bakker, een psychiater die onder de indruk is geraakt van Amrito’s kruistocht tegen de biologische psychiatrie.
De titel van het artikel: ‘De pillen-maatschappij. Hoe onze afhankelijkheid van de farma-industrie levens verwoest.’
Gepubliceerd op 28 maart, geplaatst in de categorie LEVEN.

   Amrito (Jan Foudraine)

Zijn hele werkzame leven streed psychiater Jan Foudraine (1929-2016) tegen het steeds dominantere medische model als verklaring van psychische problemen. Psychotherapie moest de kern zijn van de behandeling. Wat kunnen wij nu van hem leren?

Bakker vertelt hoe in zijn opleiding tot psychiater over Foudraine werd gepraat: ‘Een spuit met Haldol is aanmerkelijk effectiever dan therapie bij Foudraine.’ Hij constateert dat de Nederlandse psychiatrie altijd moeite heeft gehad met kritiek uit eigen gelederen.
Een paar andere citaten:
‘De dissonante geluiden die Foudraine produceerde over het vak wilde men domweg niet horen.’
‘De kracht én de tragiek van Foudraine is dat hij altijd is blijven staan voor psychiatrie als de essentie van het psychiater zijn.’
‘Mocht ik ooit hebben gedacht dat ik originele gedachten had, meer kennis over Foudraine stemt me nederig.’

Zie ook: Biografie van Jan Foudraine.

InZicht – Meester editie Osho

Het is het eerste blad in Nederland dat een maandelijkse uitgave volledig wijdt aan Osho. Dit is bijzonder en betekent misschien wel dat Osho geleidelijk aan ons landje regelmatig spiritueel gaat beïnvloeden, misschien wel spiritueel gaat veroveren. Dat zou prachtig zijn, de veelzijdige mens- en samenleving gerichte Meester en Boeddha. Zelf kende ik tot nu toe maar een enkele keer in een artikel een verwijzing naar Osho, zoals in Happinez en de Optimist.

De foto van Osho op de omslag is prachtig. Zijn krachtige expressie van een spiegel van gewaarzijn en ontvankelijkheid en van eindeloze innerlijkheid. Herinner me dat ik vele jaren geleden me door deze expressie van Osho liet ‘inpakken’ en een dergelijke grote foto ophing in mijn slaapkamer. Maar op mijn verdere weg naar de oceaan ontstonden in mij meer en meer belevingen van plezier en spel en enthousiasme met mezelf. Dat verbond me vanuit mijn innerlijke resonantie als vanzelf met Osho’ s uitstraling van speelse openheid en ontvankelijkheid.

Die beleving sluit aan bij zo’n 12-tal foto’s in deze uitgave waar Osho met een ontvankelijke speelsheid kijkt, en in een aantal gevallen naar de vele mensen om zich heen.
Maar die beide expressies, waarmee ik mij nu verbonden voel en van houd, geven mij naar Osho het sterke gevoel van een Zorba de Boeddha, zijn visie op het ware mens-zijn. Osho zegt: Zorba kan zingen, dansen, van eten en drinken genieten, maar weet niet wie hij is, weet niet wat de betekenis van het bestaan is.  

Misschien is die volledig aan Osho geweide uitgave wel mede gebaseerd op het feit dat Hij de eerste Boeddha is die vanuit India, het landelijke centrum van de spirituele bedding van onze mensheid, wereldwijd de essentie van het Wakker Worden, het ontstaan van Een Nieuwe Mens, in vele boeken over de wereld heeft verspreid.
De innerlijke belevingen ten aanzien van Osho, weergegeven in de verschillende artikelen, zijn prachtig. Bij het lezen ervan is het voelbaar dat de weergaven gebaseerd zijn op een bereikte persoonlijke innerlijkheid die a.h.w. is gaan resoneren met de eindeloze innerlijkheid van Osho.

Ma Chetan Unmani, de vrouw van de laatste uiteenzetting over Osho zegt: ‘Ik koesterde een diep verlangen naar waarheid, volgde mijn hart. Toen ik Osho’ s woorden las, raakte de eenvoudige, krachtige essentie mij onmiddellijk met het gevoel dat mijn hart dit altijd geweten had. In Poona kon ik zijn ongelooflijke aanwezigheid nog steeds voelen. Ik vond het heerlijk om naar Osho’ s woorden te luisteren en dat is nog steeds zo.’ 
Wouter van Oord zegt: ‘Een hevige verliefdheid op de wonderschone manifestatie van Bhagwan Shree Rajneesh, en me opgeroepen om eindelijk thuis te komen. Ik had Bhagwan, nu Osho, in 1989 voor het eerst gezien op film, zittend in vrijwel onbeweeglijke stilte, zijn ogen glanzend als vuur, zijn schoonheid oogverblindend. En ik loste op in stilte. Mijn hart zong en er was een vrede die niet kan worden beschreven.’

Tevens las ik een paar kritische en ook wat negatief getinte uitspraken over Osho. Die betrokkenen hadden kennelijk nog niet die rustige, ontvankelijke innerlijkheid in zich bereikt, waardoor een continu blij gevoel van resonantie naar Osho was ontstaan. Anders gezegd, de rationele mind had kennelijk nog wat kracht behouden bij enkelen. Osho zal dan zeggen: Meditation is always the Answer.

Ook staan in de artikelen bijzondere  uitspraken van Osho waarvan ik zelf ook met veel plezier en met liefde heb kennisgenomen. Zoals: Je moet niet in seks blijven steken, maar het gebruiken als springplank en dan kan die extase van seks je brengen naar het grote orgasme, een kosmisch orgasme. En: Het leven is geen probleem maar een mysterie om te leven. Je gaat van hoofd naar hart, van mindfuck naar overgave, en het leven ontwaakt in je. Je valt als een druppel in de oceaan en de oceaan valt in de druppel. Vervolgens: De rol van de goeroe is je een glimp te laten zien van wat echt is – geen onderricht maar een ontwaken. De goeroe is geen leraar, de goeroe is een ontwaker.
Tot slot: Een van de grootste problemen is dat je een ego moet hebben voordat je het kunt verliezen. Alleen rijpe vruchten vallen van de boom. Een onvolgroeid ego kun je niet laten varen. Alle inspanningen zullen voor niets zijn. En in plaats van het te vernietigen, zal je merken dat het alleen maar sterker wordt, langs nieuwe, subtiele sluipwegen.

Een bijzonderheid is dat de eerste en laatste uiteenzetting over Osho van een vrouw is. Je zou kunnen zeggen, overigens met een speelse glimlach, dat de bedding van een tiental weergaves van mannen worden omgeven door vrouwen. Gefeliciteerd InZicht, het past volledig bij Osho, want hij zegt: Het vrouwelijke ligt hoger, hoger dan de mannelijke kwaliteiten in de mens. Maar de mannelijke chauvinistische mind is niet in staat dat te accepteren. En zegt Osho: Een man kan ook vrouwelijk zijn – een Boeddha is vrouwelijk, een Lao Tzu is vrouwelijk, een Jezus is vrouwelijk. En een man, zegt hij, kan met een vrouwelijke existentie leven en dan wordt hij een mysticus, want alle mystici worden op een bepaalde wijze vrouwelijk. Osho heeft dat ook, op enigerlei moment, over zichzelf gezegd.
Inderdaad, als die kant in je wakker gaat worden, is ook mijn ervaring, dan kan Osho spontaan je innerlijke vriend worden.

With Life, Love and Laughter,
Prem Abhay Wieger Doeven

Recensie van Amrito’s biografie

In de Volkskrant stond een recensie van Alex Rutten’s biografie door Rianne Hovius.

   Alex Rutten
Zorgvuldige, prettig leesbare biografie van de omstreden psychiater Jan Foudraine.
Is het tijd voor een voorzichtig eerherstel voor de psychiater Jan Foudraine? Biograaf Alex Rutten presenteert de zorgvuldig uitgeplozen feiten en laat het oordeel aan de lezer.

Meer: De Volkskrant 17-02-22.

Dansen met je ego

Het moet iemand met een sannyasin-ziel zijn die een boekje schrijft met als titel ‘Dansen met je ego’. En die dat boekje, dat de serieuze ondertitel draagt van ‘wijsgerige aanwijzingen om je vrij te maken’, ook nog eens verlucht met eigen vrolijke tekeningen. 


Een paar dagen geleden kreeg ik dit boekje in handen, geschreven door Sanatan de Jongh Swemer. Een klein vrolijk boekje, vol praktische tips en op een heel heldere en voor ieder toegankelijke manier geschreven. Je vindt in dit boekje geen zweverige mystieke teksten of ingewikkelde oefeningen.

   Sanatan
Alles klinkt alsof het door een goede vriend of vriendin van je precies zo gezegd zou kunnen zijn. Maar tegelijkertijd sta je verbaasd over de diepte en wijsheid van de inhoud. Als je die woorden tot je laat doordringen, banen zij een weg naar ‘de nieuwe mens’. 

Meer: Dansen met je ego

Boekbespreking door Ojas de Ronde.

Biografie Jan Foudraine deel 2

Jan Foudraine, psychotherapeut, onderzoeker, schrijver.
Alex Rutten. Uitg. Ambo|Anthos, 2021. 

In de zomer van 1978 breekt er in Jan Foudraine’s leven een nieuwe episode aan, wanneer hij besluit naar Osho te gaan, naar diens in 1974 opgerichte commune in het Indiase Poona (thans Pune). De ashram had zich in die tijd een grote reputatie verworven als hotspot voor duizenden spirituele zoekers uit de hele wereld, waaronder veel psychotherapeuten die hun sporen elders al eerder hadden verdiend. Foudraine is één van hen. Op 11 augustus 1978 wordt hij discipel en ontvangt hij van Osho de naam Sw Deva Amrito – bron van onsterfelijkheid. Even later wordt hij uitgebreid geïnterviewd door Ma Anand Savita, een door o.a. de beroemde Engelse psychiater en ‘vader van de anti-psychiatrie’ Ronald Laing opgeleide psychotherapeute.

   Swami Deva Amrito

Aan zijn initiatie tot sannyasin waren weken van hevige innerlijke strijd voorafgegaan: enerzijds vervulde het gebeuren in de ashram hem met afschuw en wantrouwen – zodanig dat hij op het punt had gestaan er weg te lopen. Anderzijds was hij enorm geraakt door de figuur van Osho en alles wat hij in de therapiegroepen meemaakte, alsook door een diepe mystieke ervaring die hem in lunchtijd overviel tijdens een wandeling door de tuin van de ashram. Lees hierover in Hallelujah! A Darshan Diary. En lees natuurlijk ook Amrito’s eerste, openhartige verslag van zijn verblijf bij Osho: Oorspronkelijk gezicht (1979)

Osho had hem verzocht dit boek te schrijven en zal dat een jaar later herhalen, wat zal uitmonden in Bhagwan, notities van een discipel (1980). Ook in dit boek, dat rijk verluchtigd is met foto’s van het communeleven in al zijn aspecten, weet Amrito zijn lezers onweerstaanbaar in zijn gevoelig beschreven wederwaardigheden en diepste zielenroerselen mee te voeren. In de vierentwintig jaren die hierop volgden zal hij nog negen boeken schrijven over de visie van – en de ontmoetingen met – zijn meester Osho en andere mystici, alsmede zijn evoluerende zienswijze op de psychotherapie. Ook zijn visie op de dood – ‘het laatste taboe’- is door de jaren met Osho ingrijpend veranderd; hiervan getuigt zijn indringende boek Wie is van licht (1985), dat nog niets aan actualiteit heeft verloren. In 2004, hij is dan 75, volgt zijn laatste publicatie Metanoia, over psychiatrie, psychotherapie en bevrijding. Een kernachtige en verrassende samenvatting van een levenslange zoektocht naar de waarheid. Hierna blijft hij wel schrijven, maar uit dit materiaal is nog niets gepubliceerd.

In zijn biografie slaagt Alex Rutten er in om de figuur van Foudraine / Amrito dicht bij de lezer te brengen, met diens grote gedrevenheid en gevoel voor urgentie, diens talent om zijn zienswijze en die van Osho en andere mystici in woord en geschrift helder uiteen te zetten. Maar ook met diens frustratie over de lauwe ontvangst of de regelrechte hoon of ergernis die zijn optreden desondanks vaak veroorzaakte. Osho houdt hem echter voor om speelser met zijn opdracht om te gaan: ‘… niet argumenteren – zingen, dansen, mensen omhelzen.’

De weerstand die Amrito ontmoette geldt uiteraard niet voor de velen, zoals Ramses Shaffy en ook schrijver dezes, die zich, na het lezen van zijn boeken en interviews of het beluisteren of bekijken van zijn optredens op radio en TV, richting Poona begaven. Rutten laat zien hoe eind jaren zeventig, begin jaren tachtig de mede door Amrito veroorzaakte groei van de ‘Bhagwan-beweging’ in Nederland maatschappelijke onrust veroorzaakte. Zozeer zelfs dat de Tweede Kamer besloot om een commissie in te stellen om deze en andere nieuwe religieuze bewegingen op hun mogelijke gevaar voor de geestelijke volksgezondheid te onderzoeken. Van deze zorg bleef uiteindelijk weinig over. Ten aanzien van de vanuit de Bhagwan-beweging gestichte communes, zoals die in Heerde en Egmond aan Zee, constateerde de commissie in haar eindverslag zelfs: ‘Ons inziens is deze ontwikkeling binnen de beweging het waard om met belangstelling te worden gevolgd.’ Wat de Binnenlandse Veiligheidsdienst, zo toont Alex Rutten in zijn biografie op vermakelijke wijze aan, er niet van weerhoudt om onder het mom van therapie een undercoveragent op Amrito af te sturen. Deze ‘cliënt’ valt echter onmiddellijk bij hem in de eerste zitting door de mand, waarna deze besluit uit eigen beweging naar Poona af te reizen en er sannyasin te worden!

Rutten laat in zijn biografie goed uitkomen hoe Amrito zich met Osho, die hem als zijn ambassadeur voor Nederland, ‘my orange country’, had aangesteld, weliswaar diep engageerde – maar toch steeds afstand bewaarde tot de organisatie rond de meester. Hij wil geen ‘spreekbuis’ voor een groep zijn, noch voor Osho. Hij publiceert dan in 1988 Jaren van voorbereiding, een laatste publiekelijke getuigenis. Amrito is geen ‘gezelschapsmens’, net zo min als hij dat in zijn studententijd was. Zeker toen Osho’s grote communale experiment Rajneeshpuram in Oregon op al te menselijke conflicten stuk gelopen was wist hij zeker dat hij zich nog meer moest richten op een innerlijke revolutie van ‘inzicht en begrijpen’. Wat hem er overigens niet van weerhield om Osho tot aan diens ‘leaving the body’ in januari 1990 jaarlijks te bezoeken. Voor Amrito was de innerlijke weg een stille weg, een oefening in al-een zijn, daar waar Osho de waarde onderstreepte van het ‘boeddhaveld’ van de commune waarin zoekers van verschillend niveau zich aan elkaar kunnen spiegelen en van elkaar kunnen leren. Misschien niet permanent, maar wel zodanig dat de sannyasin – eenmaal teruggekeerd in de ‘normale’ wereld – voldoende opgeladen is om zijn leven van meditatie verder als een rebel, een ‘Zorba de Boeddha’ op speelse wijze te leven.

Behalve met Osho heeft Amrito diepgaande ontmoetingen met andere verlichten, zoals Krishnamurti, Barry Long, Tony Parsons en Alexander Smit. De vriendschap met Willem Oltmans brengt hen tot het verslag van een discussie die als boek verschijnt onder de titel Het dolgedraaide brein (1990). Dan volgt Bunkerbouwers (1997), waarin hij zich nog een keer tegen de medicalisering van de psychiatrie keert en zijn werkwijze uiteenzet om tot een daadwerkelijke ontmoeting met zogenaamde afgeslotenen te komen. Vrij kort daarop volgt De man die uit zijn hersenen zakte (1998). In 2004 volgt ten slotte nog het eerder genoemde boek Metanoia.

Als biograaf heeft Alex Rutten het in zekere zin betrekkelijk makkelijk gehad omdat er zo veel materiaal van en over Jan Foudraine uit openbare bronnen beschikbaar is. Behalve diens hiervoor vermelde boeken, zijn artikelen, interviews en wetenschappelijke publicaties (een lijst van vier pagina’s publicaties is achterin het boek opgenomen), zijn er nog talloze (66) lezingen en gesprekken als audio- en beeldopname beschikbaar. Deze zijn bij het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid  (helaas tegen niet geringe betaling) verkrijgbaar. Bovendien gaf Foudraine zich in zijn uitingen volkomen bloot, met grote urgentie op zoek naar de kern, naar het wezenlijke. We kunnen hem hierin op de voet volgen. Daarentegen moet het voor een biograaf ook lastig zijn geweest om die kern, dat mystieke ‘niets’ dat nooit in woorden is uit te drukken, voor de lezer toegankelijk te maken. Wat mij betreft is hij daar echter uitstekend in geslaagd.  

   Marijke-Chaitanyo
Wat het boek daarnaast ook zo leesbaar maakt, zijn de vele anekdotes die er met behulp van Jan Foudraine’s levensgezellin gedurende veertig jaar, Marijke-Chaitanyo, in zijn verwerkt. Zij kon Rutten veel materiaal verschaffen en contacten met sannyasins (Nandan, Sugit, Garimo, Neeten) tot stand brengen die hij nodig had om zich een scherper beeld van de wereld rondom Osho te kunnen vormen. Daarnaast kon zij, die jaren lang in de wereld van management-opleidingen werkzaam is geweest, aan Rutten laten zien dat haar echtgenoot regelmatig als spreker voor het bedrijfsleven werd uitgenodigd, waar de mentaliteit ook met de tijdgeest was meegegroeid. Zonder haar vier jaar durende betrokkenheid bij de totstandkoming van deze biografie had de figuur van Jan Foudraine nooit zo levendig uit de verf kunnen zijn gekomen. 

De zoektocht die Alex Rutten in deze biografie beschrijft is in zijn aard tijdloos en zal daarom ook toekomstige generaties aanspreken. Alex Rutten’s boek vormt een geweldige smaakmaker voor het oeuvre dat Jan Foudraine alias Swami Deva Amrito heeft geschapen, een oeuvre waaruit een stem opklinkt die door zijn oprechtheid ook na decennia nog altijd weet te inspireren. 

Boekbespreking door Anand Frank, deel 2.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Marijke-Chaitanyo

Wat het boek daarnaast ook zo leesbaar maakt, zijn de vele anekdotes die er met behulp van Jan Foudraine’s levensgezellin gedurende veertig jaar, Marijke-Chaitanyo, in zijn verwerkt. Zij kon Rutten veel materiaal verschaffen en contacten met sannyasins (Nandan, Sugit, Garimo, Neeten) tot stand brengen die hij nodig had om zich een scherper beeld van de wereld rondom Osho te kunnen vormen. Daarnaast kon zij, die jaren lang in de wereld van management-opleidingen werkzaam is geweest, aan Rutten laten zien dat haar echtgenoot regelmatig als spreker voor het bedrijfsleven werd uitgenodigd, waar de mentaliteit ook met de tijdgeest was meegegroeid. Zonder haar vier jaar durende betrokkenheid bij de totstandkoming van deze biografie had de figuur van Jan Foudraine nooit zo levendig uit de verf kunnen zijn gekomen. 

De zoektocht die Alex Rutten in deze biografie beschrijft is in zijn aard tijdloos en zal daarom ook toekomstige generaties aanspreken. Alex Ruttens boek vormt een geweldige smaakmaker voor het oeuvre dat Jan Foudraine alias Swami Deva Amrito heeft geschapen, een oeuvre waaruit een stem opklinkt die door zijn oprechtheid ook na decennia nog altijd weet te inspireren. 

Boekbespreking door Anand Frank, deel 2.

Meer: Biografie Jan Foudraine deel 2

Biografie Jan Foudraine deel 1

Jan Foudraine, psychotherapeut, onderzoeker, schrijver.
Alex Rutten. Uitg. Ambo|Anthos, 2021. 

Jan Foudraine 

Eind november 2021 maakte Alex Rutten (1988), neerlandicus, zijn debuut als biograaf met een belangwekkend boek over het leven en werken van Jan Foudraine (1929–2016). Zie Biografie Jan Foudraine

Jan Foudraine was een arts die zich specialiseerde in de neurologie en psychiatrie, waarna hij zich ‘zenuwarts’ kon noemen, zoals dat in die jaren heette. In zijn studietijd in Leiden stond hij bekend als een harde werker, zeer toegewijd aan een doel dat hij zich als kind al had gekozen: dokter worden. De gebruikelijke studentikoze leefstijl, met braspartijen in de sociëteit Minerva, was niet zo aan deze serieuze jongeman besteed. Wel blonk hij uit op het studententoneel, waar hij al gauw de hoofdrollen vervulde. Als Jan op de planken stond, dan stónd er ook iemand. 

In 1971 verscheen van zijn hand zijn eerste boek Wie is van hout. Zijn oeuvre zou uiteindelijk 13 titels omvatten, waarvan één nog ongepubliceerd. Hij vertelt hierin hoe hij als jonge psychiater in 1961 naar Amerika vertrekt om daar enkele jaren in een psychiatrische privékliniek voor gegoede patiënten, Chestnut Lodge, te gaan werken. Daar krijgt hij de vrije hand om een van de paviljoens van deze kliniek geleidelijk om te vormen tot een therapeutische leefgemeenschap – niet van ‘patiënten’ maar van ‘studenten’ die in een min of meer gelijkwaardige relatie komen te staan met de staf van therapeuten en verpleegkundigen, voortaan aangeduid als ‘educators’. De situatie wordt ge-ontmedicaliseerd, de witte jassen gaan uit en de bewoners van de kliniek worden meer en meer  verantwoordelijk gemaakt voor de gang van zaken. In dagelijkse groepsbesprekingen kunnen studenten en staf in een open sfeer hun gevoelens uiten. Dat was voor beide partijen een hele omschakeling. De studenten, voorheen voorzien van het medische etiket ‘schizofreen’ en vaak opgesloten in een decennia volgehouden zwijgzaamheid, waarin het leek alsof zij ‘van hout’ waren, blijken nu uit hun schulp te kruipen en wel degelijk aanspreekbaar te zijn en tot mededeelzaamheid geneigd. 

In Wie is van hout pleit Foudraine voor de ontmanteling van autoritaire structuren, zoals die o.a. in de medische opleiding en instituten aanwezig zijn. De arts moet in de psychiatrie veel meer als mens onder de mensen kunnen werken. Niet bezig zijn met zogenaamde hersenziekten. Wél deskundig en meevoelend als psychotherapeut met een brede culturele en mens-wetenschappelijke bagage, maar niet autoritair met onnodige geneeskundige kennis. Foudraine kon dit zeggen als hoog gekwalificeerde arts-psychiater. Maar hij maakte er onder veel van zijn vakgenoten geen vrienden mee. Ook veel ‘patiënten’ hadden er moeite mee. Immers, met het etiket ‘ziek’ hoef je je niet als ‘mislukt’ te beschouwen. Is wel makkelijk…

   Alex Rutten

Alex Rutten beschrijft in de eerste vijf hoofdstukken van zijn boek hoe de persoon van Jan Foudraine zich ontwikkelde en zich een richting koos in het medische veld. Daarin neemt hij steeds meer de positie in van een buitenstaander, een non-conformist. Wat bijzonder was in het autoritaire bolwerk van de witte jassen in die tijd. Zo ontwikkelde hij een zienswijze, een  overtuiging die in de loop der jaren verder groeide en die hij door zijn enorme belezenheid ook goed kon onderbouwen en uitdragen. Wie is van hout sloeg in als een bom. De tijd was er rijp voor. Overal in Europa en Amerika hadden in de jaren zestig studentenopstanden plaatsgevonden waarin de bestaande orde door de jonge naoorlogse generatie werd bekritiseerd. Foudraine werd, na de publicatie van zijn boek, een veelgevraagd spreker op congressen in binnen- en buitenland. Hij bezat de gave van het woord en wist de zalen moeiteloos fluisterstil te krijgen. De oplage van zijn vele (32) malen herdrukte boek schoot boven alle verwachtingen uit tot een ongekende hoogte: in twintig jaar tot 230.000 alleen al in Nederland. Daarnaast verscheen het in zeven andere talen. 

Ter gelegenheid van de verschijning van de biografie van Alex Rutten brengt Ambo|Anthos nu in een 33e druk een jubileumuitgave van Wie is van hout uit waarin Jan Foudraine zijn boek opdraagt aan ‘hen die mij deelgenoot hebben gemaakt van de diepte van hun wantrouwen en eenzaamheid.’ Ontroerend, want het geeft precies weer hoezeer betrokken hij was bij de mensen die aan zijn zorg waren toevertrouwd. Uren bracht hij met hen door, ook na werktijd, waar collega’s liever met behulp van medicijnen een snellere route naar ‘genezing’ wensten te zoeken. Het zeer geïnspireerde voorwoord is van de bekende Vlaamse psychiater Paul Verhaege. Hij constateert dat de verandering in de psychiatrische en psychotherapeutische zorg die Jan Foudraine voorstond niet alleen is gestagneerd, maar dat de toestand zelfs erger is geworden. Het reguliere werkveld is volkomen gemedicaliseerd. Voor elk geestelijk probleem heeft de biologische psychiatrie tegenwoordig een pil. Zie Wie is van hout.

Het is boeiend om in deze biografie te zien hoe de stap in de richting van de mystiek, die Jan Foudraine halverwege zijn leven in 1978 maakt, zich veel eerder in zijn leven al lijkt te hebben aangekondigd. Hij is een rebel, een non-conformist. Hij kiest nooit de makkelijke weg, de weg van de massa. Hij is eerlijk naar zichzelf, ziet ook zijn gebreken in, zijn neiging tot drammerigheid. Het materiële succes, de roem en de erkenning die hem na Wie is van hout ten deel zijn gevallen maken hem allerminst gelukkig. Integendeel, hij raakt er steeds meer gespannen van. Komt in de Ziektewet. Wanneer hij Peggy Lee hoort zingen (Peggy Lee — Is That All There Is? 1969) ziet hij in dat al zijn zoeken in dit leven hem niet dichter bij zichzelf heeft gebracht. Er moet toch méér zijn? 

Hij krijgt belangstelling voor oosterse spiritualiteit en wordt door een behulpzame winkelbediende van zijn vaste boekhandel verwezen naar Au Bout du Monde, dé zaak in Amsterdam waar je moest zijn voor alles op het gebied van boeddhisme, hindoeïsme, meditatie, wierook, Tibetaanse klankschalen en dergelijke. Daar koopt hij van ene Bhagwan Shree Rajneesh diens boek And the Flowers Showered. Er breekt hiermee een nieuwe episode in zijn leven aan, die echter geenszins een breuk of een ommezwaai betekent, maar een logisch vervolg op de lessen die het leven hem tot dan toe heeft geleerd. Hij was klaar voor deze stap, welke hem zal voeren naar het stille pad dat hij al noemde toen hij zeven jaar eerder voor Wie is van hout enkele dichtregels van Robert Frost als motto koos:
   Two roads diverged in a wood,
   and I – I took the one less traveled by,
   and that has made all the difference. 

Hij zal tot vlak voor zijn dood op hoge leeftijd trouw blijven aan zijn roeping als psychotherapeut, waarin zijn vakkennis steeds meer door mystiek inzicht zal zijn verdiept. 

Boekbespreking door Anand Frank, deel 1.

Vervolgd door de Amerikaanse overheid

Philip Niren Toelkes: USA v. Osho:
A Legal History of the US Government Persecution of a Minority Religious Community, Oregon 1981-1986.

Een van Osho’s advocaten in Oregon was Swami Prem Niren (Philip Toelkes).
Niren komt uitgebreid aan het woord in de Netflix documentaire ‘Wild Wild Country’.
Zie: Documentaires.
Osho heeft hem indertijd gevraagd om een boek te schrijven over zijn gedetailleerde ervaringen met de rechtszaken in Oregon, inclusief zijn arrestatie en de tijd die hij in hechtenis moest doorbrengen. 

Nu na vele jaren is het boek verschenen en te lezen op de website bsrinusdocs.com.
De belangrijkste documenten die in het boek worden besproken en een archief van meer dan 1700 relevante documenten zijn beschikbaar op de site.
Het boek geeft bewijzen dat de Amerikaanse regering op een illegale manier erop uit was om Osho uit de VS te krijgen en zijn commune in Centraal Oregon te vernietigen: van het misbruik van de immigratiewetten, tot het misbruik van de grondwettelijke eis van scheiding van kerk en staat  tot het misbruik van de bestemmingsplannen in Oregon door een ‘waakhond’ groep. Dit gebeurde allemaal in een doordringende sfeer van vooringenomenheid en vijandigheid.
Het boek geeft duidelijke samenvattingen aan het begin van alle delen, hoofdstukken en discussies van belangrijke kwesties.
Let wel, het boek geeft een gedetailleerde presentatie en analyse van de rechtspraak en het bewijsmateriaal, maar het is geen lichte kost.

   Osho en Niren in Oregon

Ik ben diep dankbaar aan Osho dat hij mij dit werk heeft toevertrouwd en aan vrienden die dit werk zo lang hebben gesteund. Speciale dank aan Sarito Carol Neiman en Roshani Shay-Curtis voor de vele moeite en voor het vriendelijk bewerken en aan Suriya Dibbeena Kaur voor het maken van de site. Vele, vele anderen die ik dank verschuldigd ben worden erkend in het boek. En verder voor jullie allemaal, jullie weten wie jullie zijn. Veel liefde altijd, 
Niren.

Lang verwacht en op tijd.
Met dank aan Osho’s advocaat en gepassioneerd mediteerder, Philip Niren Toelkes.
Garimo Ackermann.

 

Jij bent het recept voor een betere wereld

De verkiezingen zijn nog maar nauwelijks voorbij of het gekrakeel op het Binnenhof en in de media is alweer in alle hevigheid losgebarsten. Het aanschouwen van de slangenkuil zal voor menigeen een desillusie betekenen, een hoop die vervliegt. De problemen van de aarde worden groter en groter, terwijl de politiek steeds onmachtiger lijkt te worden. Wat kan ik dan zelf nog doen om het tij te keren?
De neiging zal opkomen om je teleurgesteld dan wel cynisch van de wereld af te wenden. Maar dat is niet wat Osho aanbeveelt.

‘Ik heb geen belangstelling voor een ideale maatschappij. Laat die droom vallen, alsjeblieft. Die heeft de wereld alleen maar grote nachtmerries bezorgd. Onthoud: politiek gesproken kan er nu niets meer gebeuren; de politiek is dood. Waar je ook op stemt, rechts of links, doe het zonder illusies. Het idee moet worden losgelaten dat enig systeem redding kan brengen. Geen enkel systeem kan dat – communisme, fascisme, gandhiïsme. Geen enkele maatschappij kan je redden en geen enkele maatschappij kan ideaal zijn. En er is geen redder – Christus, Krishna of Rama.


Laat die onzin vallen van je schuldig voelen en een zondaar te zijn. Stop al je energie in dansen en het leven vieren. Dan ben je ideaal, hier en nu – niet dat je ideaal moet worden. Er zijn nog maar weinig deskundigen die geloven dat je een blauwdruk aan de maatschappij kunt opleggen en door aan de maatschappij te sleutelen een nieuwe utopie van maatschappelijke harmonie kunt scheppen. Laat alle idealen varen en leef hier-en-nu. Mijn commune zal geen ideale maatschappij worden. Mijn commune wordt een hier-en-nu commune.’
Osho: The Heart Sutra #6.

‘Intelligente mensen zijn zich ervan bewust geworden dat alle revoluties zijn mislukt – alle sociale revoluties. En we hebben nog niet naar de boeddha’s geluisterd die hebben gesproken over een totaal andere revolutie: de revolutie in het hart van het individu – omdat het individu substantie heeft, echt is. De maatschappij is alleen maar een relatievorm. De “maatschappij” is alleen maar een woord – en een erg gevaarlijk woord.’
Osho: Philosophia Perennis vol. 2.   

Dus laat je idealen varen. En: begin bij jezelf als je de wereld wilt verbeteren.

Meer: Jij bent het recept voor een betere wereld.

Boekbespreking door Swami Anand Frank.

 

Jezus, een scheidslijn in het bewustzijn van de mens

Osho brengt de lessen van Jezus tot leven door de verzen van de evangeliën van het Nieuwe Testament en noemt hem een dichter.
‘Jezus is een mijlpaal in de geschiedenis van het bewustzijn geworden. Het is niet gewoon toeval dat Jezus’ geboorte de belangrijkste datum in de geschiedenis is geworden. Vóór Christus, één wereld. Na Christus heeft er een totaal andere wereld bestaan – een  scheidslijn in het bewustzijn van de mens.’

‘Ik zal over Christus spreken maar niet over het christendom. Het christendom heeft niets met Christus te maken. In feite is het christendom anti-Christus, net zoals het boeddhisme anti-Boeddha is en het Jaïnisme anti-Mahavira.
Christus heeft iets in zich wat je niet kunt organiseren: het is pure rebellie van nature en rebellie kun je niet organiseren.’
Osho

Osho: Come Follow to You.
Words like Fire, Reflections on Jesus of Nazareth.


Zie ook de boekbespreking van Donna van der Steeg: Come Follow to You.

 

Feest der democratie of macht van de meute?

Osho, From Misery to Enlightenment.
Voorheen gepubliceerd als The Rajneesh Bible IV.

De Tweede Kamerverkiezingen komen eraan! De koorts loopt op, de stemwijzers zijn ijverig ingevuld en de apotheose volgt wanneer de kiezer in het stemhokje die steeds maar uitdijende lijst met 1046 namen en 35 partijen uitvouwt en het rode potlood resoluut dan wel bevend in de richting van één favoriet hokje beweegt. Dit ritueel werd in 2017 door bijna 82 procent van de kiesgerechtigden volbracht. Daaruit blijkt een behoorlijk groot vertrouwen in het systeem, ondanks de voorspelbare anticlimax na de verkiezingen van de niet uitkomende verwachtingen en de gebroken beloftes. Niet voor niets worden de verkiezingen en het spel daaromheen met enige ironie wel ‘het feest der democratie’ genoemd. Na het feest volgt meestal de kater.


Churchill heeft eens gezegd dat democratie de slechtste staatsvorm is op alle andere staatsvormen na die ooit zijn uitgeprobeerd. Hij had met ‘blood, toil, tears and sweat’ in 1945 een dictatuur overwonnen en kon met recht een verdediger van de democratie worden genoemd, maar wel een zeer sceptische. Dus toch maar meedoen deze keer, of laten we het circus liever aan ons voorbij gaan? En: als we vinden dat het politieke stelsel ons niet voldoet, welke alternatieven hebben we dan om toch énige invloed op de wereld om ons heen uit te kunnen oefenen?

Meer: Feest der democratie of macht van de meute?

Boekbespreking door Anand Frank.