Nieuws

Zen  –  Deel 2

Er is een oud spreekwoord dat zegt: Er is niets nieuws onder de zon. Als je denkt aan de mind is het spreekwoord waar. Maar als je aan de waarheid denkt, is het spreekwoord absoluut onwaar. Dan is er een ander spreekwoord — dat waar is — dat zegt: Er is niets ouds onder de zon. Alles is absoluut vers en nieuw — zoals een vers bloemblad. De waarheid is altijd jong, de mind is altijd oud. 

De mind is sluw en slim, maar niet intelligent. Intelligentie is een kwaliteit van bewustzijn en sluwheid en slimheid zijn slechts substituten voor intelligentie. Dus gaat de mind door met het spelen van sluwe streken en in die sluwheid zit de mind zelf gevangen. In zijn eigen slimheid en sluwheid gaat hij verloren. Onthoud dit: je wordt niet intelligent door slim te zijn, je wordt intelligent door bewuster te zijn. Slimheid hoeft niet noodzakelijkerwijs een teken van intelligentie te zijn. Zelfs domme mensen kunnen slim zijn. Slimheid komt voort uit ervaring: je doet dingen vele malen, je leert. De mind wordt als een computer — elke ervaring wordt erin gestopt en hij blijft leren en kennis vergaren en hij blijft die kennis gebruiken.

Intelligentie heeft een heel andere kwaliteit: het heeft niets te maken met ervaring, maar met bewustzijn. Bedrevenheid komt voort uit ervaring; intelligentie komt voort uit bewustzijn. Daarom worden oude mensen heel sluw… en hippies hebben gelijk als ze zeggen dat je nooit iemand moet geloven die ouder is dan dertig. Want tegen die tijd wordt iemand sluw, men heeft de trucs en de wegen van de wereld geleerd.

Maar een kind is intelligent omdat een kind alerter is, stralender. Zie een kind naar iets kijken. Als een kind naar een slak kijkt, kijk dan naar het kind — hoe alert, hoe totaal in het moment. Het is alsof hij alleen de ogen is geworden; zijn hele wezen stroomt door de ogen. Een kind is intelligent, een oude man wordt sluw en slim. Een kind heeft geen ervaring, dus hij kan het verleden niet gebruiken. Hij moet het heden onder ogen zien.

En de hele Zen-houding is dat je weer kind moet worden; je moet een tweede kindertijd bereiken waarin je alle ervaringen laat vallen. De mind is niets anders dan een naam voor het hele verzamelde verleden. Mind is niet echt een entiteit maar slechts een opgestapeld verleden. Als je het verstrooit, als het stof van het verleden wordt weggepoetst van de spiegel van je wezen, zul je intelligent worden. En alleen intelligentie kan weten wat waarheid is. 

Zen is geen filosofie, want filosofie betekent een of andere leer over de werkelijkheid. Zen is een zuivere ontmoeting met de werkelijkheid. Het heeft geen doctrine, geen filosofie, geen geschriften. Het is gewoon een directe ontmoeting met de werkelijkheid. Alle geschriften behoren tot de mind, alle filosofieën behoren tot de mind en alle doctrines zijn de spitsvondigheden van de mind. De mind blijft zichzelf troosten door het creëren van filosofieën die hij kent.

Zen is een manier van weten. Het heeft geen kennis. Het is slechts een methode om te weten, onder ogen te zien, te ontmoeten — onmiddellijk, direct. Het is een directe overdracht. Het is geen spelletje met de mind. Zen zegt dat er geen problemen op te lossen zijn en dat er geen oplossingen te bedenken zijn, omdat er überhaupt geen problemen zijn. Zen zegt dat er nooit een probleem heeft bestaan. Het is de mind die eerst een probleem creëert — en natuurlijk, als je een probleem hebt, moet je het oplossen. Dus creëert het een oplossing. Het probleem is vals, dus hoe kun je een ware oplossing vinden voor een vals probleem? De oplossing is ook vals. Dan creëert de oplossing nog tien problemen — en zo gaat het maar door. Filosofieën op filosofieën worden gecreëerd en ze zijn allemaal leeg, allemaal wartaal, allemaal schroot. 

Zen is tegen filosoferen omdat Zen tegen de mind is.

Osho: Dang Dang Doko Dang # 1

Zen – Deel 1

Voordat we de wereld van Zen binnengaan, moeten we enkele dingen begrijpen over de mind. Eén ding: de mind functioneert door jouw medewerking. Je kunt hem stoppen als je je medewerking intrekt. Zonder je medewerking in te trekken kun je hem niet stoppen. Dus de hele methode van Zen is hoe je de medewerking intrekt. Veel mensen proberen de mind te stoppen zonder de medewerking in te trekken — dan word je gek, dan doe je iets absurds, iets onmogelijks. Aan de ene kant blijf je energie in de mind pompen en aan de andere kant probeer je hem te stoppen. Het is alsof je een auto bestuurt en het gaspedaal blijft intrappen en tegelijkertijd ook op de rem trapt. Je maakt het hele mechanisme kapot; je doet twee tegenstrijdige dingen tegelijk.

Zen is er niet voor om de mind direct te stoppen, maar om op subtiele wijze je medewerking aan de mind te ontzeggen. Naarmate er meer energie aan de mind wordt onttrokken, begint zij uit zichzelf te vallen en komt er een moment waarop de mind eenvoudigweg verdwijnt — omdat jij het bent die haar steunt; jij bent het die haar in stand houdt; jij bent het die er onbewust, voortdurend energie in blijft pompen. Door je verlangens, door je keuzes, door je voorkeur en afkeer blijf je er energie in pompen.

Dus zegt Zen, als je echt wilt dat de mind stopt……. er is geen andere manier voor Zen om de waarheid te leren kennen, tenzij de mind stopt. Want als de mind blijft functioneren, is het een projector. Dan functioneert de werkelijkheid als een scherm en je blijft je mind erop projecteren, je blijft zien wat je wilt zien, je blijft horen wat je wilt horen. Je ziet nooit de werkelijkheid zoals die is, je ziet nooit dat wat is, je bederft de werkelijkheid. De mind is een grote verdorvene.

De mind, de projector, moet gestopt worden. Dan verschijnt de werkelijkheid plotseling zoals ze is, omdat er niets op geprojecteerd wordt. Je zit in een filmhuis, je ziet alleen een wit scherm, en dan begint de projector. Dan verdwijnt het scherm en zie je de film, een groot verhaal dat zich ontvouwt. Je vergeet helemaal het scherm, het wit, de zuiverheid ervan, de maagdelijkheid ervan — alles is vergeten. Je bent verdwaald in een droomwereld. Dan stopt de projector en plotseling besef je dat er niets is geweest. Het scherm was leeg. Het was slechts een spel van schaduwen — je werd misleid, je werd bedrogen. Zen zegt: stop de projector, zet hem uit, en je zult weten wat er is. En weten wat is, is vrijheid; weten wat is, is bevrijd zijn; weten wat is, is verlicht zijn. 

Dus mind is de barrière. En mind is een voortdurende herhaling. Omdat je er nooit naar gekeken hebt, ben je je er niet van bewust. Er gebeurt nooit iets nieuws in de mind; het is altijd het verrotte oude. Er kan nooit iets nieuws gebeuren in de mind omdat het een mechanisme is. Het mechanisme kan alleen maar hetzelfde blijven afspelen – het is als een grammofoonplaat. Kijk ernaar en je zult het mechaniek ervan kunnen zien. 

De waarheid is altijd nieuw en de mind is altijd oud. Daarom ontmoeten mind en waarheid elkaar nooit. De mind is altijd van het verleden, de waarheid is altijd van het heden. Mind is dat wat je al kent; waarheid is dat wat nog gekend moet worden. De mind is het bekende en de waarheid is het onkenbare of onbekende. De mind is slechts een verslag van alles wat is gebeurd. 

Osho: Dang Dang Doko Dang # 1

De nazuna 

Laatst las ik een beroemde haiku van Basho*, de Zenmysticus en -meester. Het lijkt geen grote poëzie voor de westerse mind of voor de mind die op westerse wijze is geschoold. Luister er stil naar, want het is niet wat je noemt grote poëzie, maar het is een groot inzicht — wat veel belangrijker is. Het heeft enorme poëzie, maar om die poëzie te voelen moet je heel subtiel zijn. Intellectueel kan het niet begrepen worden; het kan alleen intuïtief begrepen worden. Dit is de haiku:

Als ik aandachtig kijk,
zie ik de nazuna bloeien
bij de heg!

Er lijkt niets van poëzie in deze haiku te zitten. Maar laten we er met meer sympathie op ingaan, want de grote Japanse dichter Basho is vertaald; in zijn eigen taal heeft het een totaal andere smaak. De nazuna** is een heel gewone bloem – het groeit vanzelf langs de kant van de weg, een grasbloem. Het is zo gewoon dat niemand er ooit naar kijkt. Het is geen kostbare roos, geen zeldzame lotus. Het is gemakkelijk om de schoonheid te zien van een zeldzame lotus die op een meer drijft, een blauwe lotus — hoe kan je dat niet zien? Voor een ogenblik ben je geboeid door de schoonheid ervan. Of een mooie roos die danst in de wind, in de zon… voor een fractie van een seconde neemt ze bezit van je. 

Het is prachtig. Maar een nazuna is een heel gewone, gewone bloem; ze heeft geen tuinieren nodig, geen tuinman, ze groeit overal vanzelf. Om een nazuna aandachtig te bekijken is een meditator nodig, een zeer delicaat bewustzijn; anders ga je er aan voorbij. Zij heeft geen schijnbare schoonheid, haar schoonheid is diep. Haar schoonheid is die van het heel gewone, maar het heel gewone bevat het buitengewone, want alles is vol van God — zelfs de nazuna. Tenzij je er met een sympathiek hart in doordringt, zul je het missen.

Als je deze haiku van Basho voor het eerst leest, denk je: ‘Wat is er zo belangrijk aan een nazuna die bij de heg bloeit?’
In Basho’s gedicht wordt de laatste lettergreep — kana in het Japans — vertaald met een uitroepteken omdat we geen andere manier hebben om het te vertalen. Maar kana betekent: ‘Ik sta versteld!’ Waar komt de schoonheid vandaan? Komt het van de nazuna? — omdat duizenden mensen langs de heg zijn gekomen en niemand naar deze kleine bloem heeft gekeken. Maar Basho is bezeten door de schoonheid ervan, wordt meegevoerd naar een andere wereld. Wat is er gebeurd? Het is niet echt de nazuna, anders zou het ieders aandacht hebben getrokken. Het is Basho’s inzicht, zijn open hart, zijn sympathieke visie, zijn meditatie. Meditatie is alchemie: het kan onedel metaal in goud veranderen, het kan een nazuna bloem in een lotus veranderen.

Als ik aandachtig kijk…. En het woord ‘aandachtig’ betekent zorgvuldig, met bewustzijn,  meditatief, met liefde, met zorg. Men kan gewoon kijken zonder enige zorg, dan mist men het hele punt. Dat woord ‘aandachtig’ moet je in al zijn betekenissen onthouden, maar de grondbetekenis is meditatief. En wat betekent het als je iets meditatief bekijkt? Het betekent zonder mind, kijken zonder de mind, geen wolken van gedachten in de lucht van je bewustzijn, geen herinneringen die voorbij komen, geen verlangens… helemaal niets, volkomen leegte.

Wanneer je in zo’n staat van no-mind kijkt, wordt zelfs een nazuna bloem naar een andere wereld getransporteerd. Ze wordt een lotus van het paradijs, ze maakt niet langer deel uit van de aarde; het buitengewone is gevonden in het gewone. En dit is de weg van Boeddha: het buitengewone vinden in het gewone, alles vinden in het nu, het geheel vinden in dit — Boeddha noemt dit tathata.

Basho’s haiku is een haiku van tathata: deze nazuna bloem, liefdevol bekeken, zorgzaam, met onbewolkt bewustzijn, in een staat van no-mind… en men is verbaasd, men heeft eerbied, ontzag. Er ontstaat een grote verwondering: Hoe is het mogelijk? En als een nazuna mogelijk is, dan is alles mogelijk. Als een nazuna zo mooi kan zijn, dan kan Basho een Boeddha zijn. 

Osho: The Way of the Buddha, Vol 3 # 3

*Basho (1644 – 1694).
** Nazuna (Ned. herderstasje).

In de blauwe lucht kijken

Kijk in de blauwe lucht en blijf kijken.
Denk er niet over na; zeg niet dat het prachtig is. Zeg niet: ‘Wat mooi!’ Waardeer de kleur niet; begin niet te denken. Als je begint na te denken, stop je. Dan bewegen je ogen niet het blauw in, het oneindige blauw. Ga gewoon door, kijk alleen maar – denk niet. Vorm geen woorden, want zij worden hindernissen. Zeg niet eens ‘blauwe lucht’. Verbaliseer niet.

Kijk gewoon met een zuivere, onschuldige blik de blauwe lucht in. Er komt geen einde aan. Je gaat maar door en door en door en door, en plotseling is er geen voorwerp meer maar het luchtledige, plotseling word je je bewust van jezelf. Waarom? Omdat, als er luchtledigheid is, je zintuigen nutteloos worden. Je hebt je zintuigen alleen nodig als er een object is.
Als je naar een bloem kijkt, dan kijk je naar iets – de bloem is er; de lucht is er niet. Wat bedoelen we met de lucht? Dat wat er niet is. De lucht betekent ruimte. Alle dingen bestaan in de lucht, maar de lucht is geen ding. Het is slechts een leegte, een ruimte waarin dingen kunnen bestaan. De lucht zelf is pure leegte. Kijk erin.

Wat zal er gebeuren? Er zijn in de leegte geen voorwerpen waar de zintuigen iets mee kunnen. Omdat er geen voorwerpen zijn die de zintuigen kunnen grijpen, vastpakken, worden ze nutteloos. En als je zonder te denken, zonder te denken in de blauwe lucht kijkt, zul je plotseling het gevoel krijgen dat alles is verdwenen, dat er niets is. Terwijl dat gebeurt, zul je je bewust worden van jezelf. Kijkend in deze leegte, word je zelf leeg.
Als je in de leegte kijkt, is er niets wat weerkaatst kan worden – of alleen de oneindige blauwe lucht. Als het wordt weerkaatst, als je de oneindige, blauwe lucht in je voelt, word je sereen, ontdek je sereniteit.

Hoe kan de mind in de leegte functioneren? Het houdt op, het verdwijnt. Door het verdwijnen van de mind – de mind die gespannen is, bezorgd, vol gedachten die relevant zijn of niet – door dat verdwijnen van de mind ontstaat sereniteit.

Osho: The Book of Secrets #23

Bron: Meditation of the Week.

Uiterlijke en innerlijke schoonheid

Uiterlijke schoonheid komt uit een andere bron dan innerlijke schoonheid. De uiterlijke schoonheid komt van je vader en moeder: hun lichamen scheppen jouw lichaam. Maar de innerlijke schoonheid komt van je eigen bewustzijnsgroei die je uit vele levens meedraagt. In je individualiteit zijn beide verenigd, het fysieke erfgoed van je vader en moeder en het spirituele erfgoed van je eigen vorige levens, je bewustzijn, de gelukzaligheid, de vreugde.


Het is dus niet absoluut noodzakelijk dat het uiterlijke een weerspiegeling is van het innerlijke, noch dat het omgekeerde waar is; dat het innerlijke overeenkomt met het uiterlijke. Maar soms gebeurt het dat je innerlijke schoonheid zo groot is, dat je innerlijke licht zo groot is dat het begint uit te stralen van je uiterlijke lichaam. Je uiterlijke lichaam mag dan niet mooi zijn, maar het licht dat uit je bron komt, je innerlijke bronnen van eeuwig leven, zal zelfs een lichaam dat niet mooi is in de gewone zin, mooi doen lijken, doen stralen.

Maar omgekeerd is het nooit waar. Je uiterlijke schoonheid is maar oppervlakkig. Ze kan je innerlijke schoonheid niet beïnvloeden. Integendeel, de uiterlijke schoonheid wordt vaak een belemmering bij het zoeken naar het innerlijke: je raakt te zeer geïdentificeerd met het uiterlijke. Wie gaat op zoek naar het innerlijke? Vaak gebeurt het dat mensen die uiterlijk heel mooi zijn, innerlijk heel lelijk zijn. Hun uiterlijke schoonheid wordt een dekmantel om zich achter te verschuilen, en dat ervaren miljoenen mensen elke dag. Je wordt verliefd op een vrouw of een man, omdat je alleen het uiterlijke ziet. En al na een paar dagen begin je zijn innerlijke toestand te ontdekken; die komt niet overeen met zijn uiterlijke schoonheid. Integendeel, ze is heel lelijk.

Als het innerlijke mooi wordt – wat in jouw handen ligt – zal het uiterlijke zich moeten vormen naar het innerlijke. Het uiterlijke is niet essentieel, het zal het innerlijke op de een of andere manier moeten weerspiegelen. Maar het omgekeerde is helemaal niet waar. Je kunt plastische chirurgie ondergaan, je kunt een mooi gezicht hebben, mooie ogen, een mooie neus; je kunt je huid veranderen; je kunt je vorm veranderen. Dat zal je wezen niet veranderen. Van binnen zul je nog steeds hebzuchtig blijven, vol lust, geweld, woede, razernij, jaloezie, met een grote drang naar macht. Aan al deze dingen kan de plastisch chirurg niets doen.

Daarvoor heb je een ander soort operatie nodig en dat gebeurt hier: naarmate je meer en meer meditatief en vredig wordt, ontstaat er een diepe overeenstemming met het bestaan. Je valt in het ritme van het universum. Het universum heeft zijn eigen hartslag. Als je hartslag eenmaal op het ritme van de universele hartslag komt, is je wezen getransformeerd van het stadium van dierlijkheid naar authentieke menselijkheid. En het houdt zelfs niet op bij het menselijke. Je kunt dieper gaan zoeken en er is een plaats waar je de menselijkheid overstijgt en iets van het goddelijke in je binnentreedt. 

Het innerlijke is enorm krachtig, het uiterlijke is zeer zwak. Het innerlijke is eeuwig, het uiterlijke is zeer tijdelijk. Hoeveel jaar blijf je jong? En naarmate de jeugd vervaagt, begin je het gevoel te krijgen dat je lelijk wordt, tenzij je innerlijke wezen ook meegroeit met je leeftijd. Dan zul je zelfs op je oude dag een schoonheid hebben waar de jeugd jaloers op kan zijn.

Osho, Sat Chit Anand # 27

Vrijheid heeft twee kanten

Vrijheid heeft twee kanten, en als je maar één kant ervan hebt voel je vrijheid vermengd met verdriet. Je moet dus de psychologie van de vrijheid begrijpen.
De eerste kant is vrijheid van: van nationaliteit, van een bepaalde kerk, van een bepaald ras, van een bepaalde politieke ideologie. Dit is het eerste deel van vrijheid, het fundament van vrijheid. Het is altijd vrijheid van iets. Zodra je deze vrijheid hebt bereikt, zul je je heel licht en heel goed en heel gelukkig voelen. En voor het eerst zul je je gaan verheugen in je eigen individualiteit, want je individualiteit was bedekt met al die dingen waarvan je vrij bent geworden.


Maar dit is slechts één helft, en dan komt er droefheid, omdat de andere helft ontbreekt. Vrijheid van is vervuld, maar vrijheid voor wat? Vrijheid op zich heeft geen betekenis, tenzij het vrijheid is voor iets, iets creatiefs – vrijheid om te beeldhouwen, vrijheid om te dansen, vrijheid om muziek, poëzie, schilderkunst te maken. Tenzij je vrijheid verandert in iets creatiefs, zul je je verdrietig voelen. Want je zult zien dat je vrij bent: je ketenen zijn verbroken, je hebt geen handboeien meer, je hebt geen ketenen meer, je hebt geen gevangenis meer, je staat onder de hemel, volledig vrij, maar waarheen? En dan komt er een plotselinge droefheid. Welke weg moet je kiezen? Tot nu toe was er geen sprake van dat je ergens heen zou gaan – je zat gevangen. Je hele bewustzijn was geconcentreerd op hoe je vrij kon worden, je enige angst was hoe je vrij kon komen. Nu je vrij bent moet je een nieuw soort probleem aanpakken. Wat moet je doen nu je vrij bent?

Vrijheid op zich betekent niets, tenzij je een creatieve weg kiest. Of je gaat dieper in meditatie voor zelfrealisatie – of als je een bepaald soort talent hebt dat zich niet heeft mogen ontwikkelen vanwege je boeien – je kon geen muziek componeren omdat je handen geketend waren, je kon niet dansen omdat je voeten geketend waren. Als je een talent hebt om een danser te zijn, wees dan een danser.
Dan is je vrijheid compleet, dan is de cirkel rond.

Vrijheid van en vrijheid voor – dit is niet iets nieuws waarmee je wordt geconfronteerd. Iedereen die eerst vecht voor vrijheid en zich dan plotseling afvraagt ‘nu ik vrij ben, wat ga ik doen?’ was tot nu toe  zo bezet, zo bezig, zo druk. Zelfs in zijn dromen dacht hij alleen maar aan vrijheid. En hij heeft nooit nagedacht over wat hij gaat doen als hij de vrijheid krijgt. Er is iets meer nodig. Je moet een schepper worden. Je moet een creativiteit vinden die je vrijheid vervult, anders is de vrijheid leeg. Je moet iets creëren of iets ontdekken. Ofwel je haalt eruit wat er inzit, ofwel je gaat naar binnen om jezelf te vinden, maar doe iets met je vrijheid!

Osho: Sat-Chit-Anand: Truth, Consciousness, Bliss # 14

De journalistiek

De journalistiek heeft nog geen kunst kunnen worden; ze is nog steeds derderangs. Dat is jammer, want de journalistiek heeft een enorme macht over het denken, over het zijn van mensen, maar journalistiek leeft gewoon van sensatiezucht. Hoe sensationeler nieuws, hoe meer je het kunt verkopen aan de massa.

Er is een oud gezegde: geen nieuws is goed nieuws. Ik voel dat het niet compleet is. Ik wil het aanvullen: goed nieuws is geen nieuws, want goed nieuws zorgt niet voor sensatie. Moord is nodig, zelfmoord is nodig, verkrachting is nodig; alle soorten misdaden zijn nodig. Maar om mensen te blijven voeden met al dit soort nieuws — denk je dat je de mensheid dient? Ken je het psychologische effect van dit alles? Iemand die elke ochtend leest over moorden, zelfmoorden, verkrachtingen — allerlei soorten misdaden — wordt er vanzelf immuun voor, hij voelt zich er niet slecht door.
Zo is het leven nu eenmaal; het gebeurt overal ter wereld.

Als oorlog de enige realiteit is die de voorpagina’s van alle kranten, televisies en radio’s bedekt; als sluwe politici de enige mensen zijn wier uitspraken altijd op de eerste pagina staan…. Heb je ooit, op de eerste pagina, de verklaring van een musicus gezien, de verklaring van een beeldhouwer, zijn foto, de verklaring van een dichter, zijn foto? Nee, ze zijn geen nieuws. Ze zijn te mooi om nieuws te zijn.

Journalistiek corrumpeert de mensheid. Het geeft mensen het gevoel dat misdaad de manier van leven is. Als je geen misdaad pleegt, ben je gewoon een dwaas. Iedereen doet het en komt ermee weg. Criminelen worden presidenten, premiers. Je hebt nog nooit gehoord dat een groot wetenschappelijk genie president van een land is geworden, of een groot gitarist premier van een land. Deze mensen worstelen om op de een of andere manier te overleven. Misschien leven ze anoniem en sterven ze anoniem.

Weet je hoeveel dichters er in de tijd van Alexander de Grote waren? Hoeveel muzikanten er waren? Hoeveel grote creatieve kunstenaars er waren? Hun namen staan zelfs niet in de voetnoten van de geschiedenis. Ze leefden anoniem. Ze maakten dit leven mooier, ze maakten de menselijke ervaring rijker. Zij brachten iets van gene zijde — maar zij bleven onbekend en zij zullen onbekend blijven. En wat heeft Alexander de Grote gedaan, anders dan duizenden mensen vermoorden, steden in brand steken, proberen de hele wereld te veroveren?
Deze moordenaar wordt ‘de Grote’ Alexander.

Dit moet veranderd worden. Alle namen van politici moeten verdwijnen van de voorpagina’s van de kranten, uit tijdschriften, televisieprogramma’s, radio’s. Wat hebben zij de wereld te bieden? Waarom moeten de mensen het gezicht van Ronald Reagan blijven zien? — gewoon een derderangs cowboy filmacteur.
Welke bijdrage heeft hij geleverd?

Is er niemand in Amerika die een enorme bijdrage aan het leven heeft geleverd? Er zijn dichters, muzikanten, er zijn mensen die grote literatuur hebben gemaakt. De voorpagina’s van alle kranten en tijdschriften zouden zich moeten bezighouden met hen die het leven verfraaien, die iets geven aan het bestaan, die niet vernietigen. Politici moeten naar de laatste pagina worden geschoven!

Het is niet nodig om voortdurend te hameren op moorden, zelfmoorden. Misschien denk je dat niet, maar het is absoluut zeker dat jullie aandringen op die verhalen mensen tot moordenaars, zelfmoordenaars, criminelen maakt. Wie is daar verantwoordelijk voor? En nu is de wereld zo klein dat alles wat ergens gebeurt, onmiddellijk binnen enkele uren, via de moderne media, alle uithoeken van de aarde bereikt. De journalistiek moet haar verantwoordelijkheid begrijpen: zij is groot. Tot nu toe nam ze verantwoording. Haar enige interesse is hoe je meer kunt verkopen, hoe je meer kunt verdienen. Wat er met mensen gebeurt zal haar een zorg wezen. De journalistiek moet totaal veranderen.

Een universiteit in California heeft een jaar lang onderzocht en bestudeerd wat er gebeurt als er bokswedstrijden zijn. De criminaliteit gaat onmiddellijk dertien procent omhoog, en een week lang blijft die stijging stabiel. Dan neemt ze langzaam af. Dit wetende, heeft de regering van California nog steeds niets gedaan. Bokswedstrijden moeten strafbaar worden gesteld! Als ze zorgen voor een stijging van dertien procent in de criminaliteit… zullen die criminelen gestraft worden — en de echte misdaad komt van de bokswedstrijden! Het lijkt zo’n krankzinnige wereld. Stop met zulke onzin als bokswedstrijden. Maar nee, Muhammad Ali wordt een grote held — en wat heeft hij gedaan? Wat heeft hij bijgedragen? Hij heeft misschien de ribben van een paar mensen gebroken, de neuzen van een paar mensen, de ogen van een paar mensen, en hij heeft misschien een golf van misdaden veroorzaakt — dat is zijn bijdrage.
En de journalistiek zal hem veel lof toezwaaien.

Journalisten moeten leren dat het tijd is om volwassener en verantwoordelijker te worden: ze moeten begrijpen dat het verkopen van verhalen, of ze nu waar zijn of niet, alleen maar om geld te verdienen, zonder zich te bekommeren om wat ze de mensheid aandoen… dat het vergif is dat wordt verspreid!

Osho, From Bondage to Freedom #26

Bewustzijn en geweten

Het is niet nodig een geweten te ontwikkelen om je te leiden — het is niet nodig zo’n gids te hebben. Alles wat nodig is, is intelligentie, bewustzijn, zodat je kunt reageren, wat er ook gebeurt. Het leven brengt uitdagingen en jij brengt bewustzijn naar die uitdagingen. Meditatie is een manier om het geweten te laten vallen en naar het bewustzijn te gaan. En het wonder is: als je het geweten kunt laten vallen, ontstaat het bewustzijn vanzelf — want bewustzijn is een natuurlijk verschijnsel. Je wordt ermee geboren. 

Maar het geweten heeft er een harde korst omheen gelegd en laat de stroom ervan niet toe. Het geweten is de rots geworden en de kleine bron van bewustzijn wordt geblokkeerd door de rots. Verwijder de rots en de bron begint te stromen. En met die bron begint je leven te bewegen op een totaal andere manier die je je niet eens eerder had kunnen voorstellen, waarvan je zelfs niet had kunnen dromen. En alles begint in harmonie te raken met het bestaan. En in harmonie zijn met het bestaan is juist – niet in harmonie zijn met het bestaan is verkeerd. Dus het geweten als zodanig is de hoofdoorzaak van al het verkeerde, omdat het je niet toestaat in harmonie te zijn met het bestaan. Het bewustzijn heeft altijd gelijk, net zoals het geweten altijd ongelijk heeft.

Osho: The Fish in the Sea is Never Thirsty # 11

Zodra men zijn fouten inziet, treedt er een radicale verandering in. Daarom hebben alle boeddha’s door de eeuwen heen maar één ding verteld: ontwikkel bewustzijn. Ze leren je geen karakter. Karakter wordt onderwezen door priesters, politici, maar niet door de boeddha’s. Boeddha’s leren je bewustzijn — niet geweten. Geweten is een truc van anderen. Anderen vertellen je wat goed en fout is; ze dringen je hun ideeën op. En ze blijven ze opdringen vanaf je kindertijd, toen je nog zo onschuldig, zo kwetsbaar, zo teer was, dat de mogelijkheid er was om enige indruk op je te maken. Ze hebben je vanaf het allereerste begin geconditioneerd. Die conditionering heet geweten en dat geweten blijft je hele leven domineren. Het geweten is een strategie van de maatschappij om je tot slaaf te maken.

Boeddha’s onderwijzen bewustzijn. Bewustzijn betekent dat je niet van anderen moet leren wat goed en fout is; je hoeft van niemand iets te leren. Je moet gewoon naar binnen gaan; alleen de reis naar binnen is genoeg. Hoe dieper je gaat, hoe meer bewustzijn er vrijkomt. Wanneer je het centrum bereikt, ben je zo vol licht dat de duisternis verdwijnt. En wanneer je licht in je kamer brengt, hoef je de duisternis niet uit de kamer te duwen. De aanwezigheid van het licht is voldoende, want duisternis is slechts een afwezigheid van licht. 

Osho: The Dhammapada Vol 11 # 4

Liefde voor jezelf en egoïstische trots

Er is een groot verschil tussen de twee, hoewel ze allebei erg op elkaar lijken. De gezonde liefde voor jezelf is een grote religieuze waarde. Iemand die niet van zichzelf houdt, zal nooit van iemand anders kunnen houden. De eerste rimpeling van liefde moet in je hart opkomen. Als het niet voor jezelf is opgekomen, kan het niet voor iemand anders opkomen, omdat alle anderen verder van je af staan. Het is als het gooien van een steen in het stille meer – de eerste rimpelingen zullen rond de steen ontstaan en zich dan verder verspreiden naar de verdere oevers. De eerste rimpeling van liefde moet rond jezelf ontstaan. Men moet van zijn lichaam houden, men moet van zijn ziel houden, men moet van zijn totaliteit houden.

En dat is natuurlijk; anders zou je helemaal niet kunnen overleven. En het is mooi omdat het je verfraait. De persoon die van zichzelf houdt wordt gracieus, elegant. De persoon die van zichzelf houdt wordt stiller, meditatiever dan de persoon die niet van zichzelf houdt. Als je niet van je huis houdt, zul je het niet schoonmaken; als je niet van je huis houdt, zul je het niet schilderen; als je niet van jezelf houdt, zul je het niet omringen met een mooie tuin met een lotusvijver. Als je van jezelf houdt zul je een tuin om jezelf aanleggen. Je zult proberen je potentieel te laten groeien, je zult proberen alles wat in je is naar buiten te brengen om tot uitdrukking te komen. Als je van jezelf houdt, zul je jezelf blijven douchen, zul je jezelf blijven voeden.

En als je van jezelf houdt, zul je verrast zijn: anderen zullen van je houden. Niemand houdt van iemand die niet van zichzelf houdt. Als je niet eens van jezelf kunt houden, wie zal dan de moeite nemen? En iemand die niet van zichzelf houdt, kan niet neutraal blijven. Denk eraan, in het leven is er geen neutraliteit. Iemand die niet van zichzelf houdt haat, zal moeten haten — het leven kent geen neutraliteit. Het leven is altijd een keuze. Als je niet liefhebt, betekent dat niet dat je gewoon in die niet-liefdevolle toestand kunt blijven. Nee, je zult haten. En de persoon die zichzelf haat wordt destructief. En de persoon die zichzelf haat zal iedereen haten — hij zal zo boos en gewelddadig zijn en voortdurend in woede verkeren. De persoon die zichzelf haat, hoe kan hij hopen dat anderen van hem zullen houden? Zijn hele leven zal vernietigd worden. Van jezelf houden is een grote religieuze waarde.

Ik leer jullie zelfliefde. Maar onthoud, zelfliefde betekent niet egoïstische trots, helemaal niet. In feite betekent het juist het tegenovergestelde. De persoon die van zichzelf houdt, vindt dat er geen zelf in hem is. Liefde doet het zelf altijd smelten: dat is een van de alchemistische geheimen die we moeten leren, begrijpen en ervaren. Liefde doet het zelf altijd smelten. Wanneer je liefhebt, verdwijnt het zelf. Je houdt van een vrouw en tenminste in die paar momenten dat er echte liefde voor de vrouw is, is er geen zelf in je, geen ego. Ego en liefde kunnen niet samen bestaan. Zij zijn als licht en duisternis: wanneer het licht komt, verdwijnt de duisternis. Als je van jezelf houdt zul je verbaasd zijn — zelfliefde betekent dat het zelf verdwijnt. In zelfliefde wordt geen zelf gevonden. Dat is de paradox: zelfliefde is volkomen onzelfzuchtig. Het is niet egoïstisch — want wanneer er licht is, is er geen duisternis, en wanneer er liefde is, is er geen zelf.

Egoïstische trots is nooit liefde voor jezelf. Egoïstische trots is juist het tegenovergestelde. De persoon die niet in staat is geweest van zichzelf te houden, wordt egoïstisch. Egoïstische trots is wat psychoanalytici narcisme noemen. 

Osho, The Secret # 18

Luisteren en verbeeldingskracht

Luisteren is een van de basisgeheimen om de tempel van God binnen te gaan. Luisteren betekent passiviteit. Luisteren betekent jezelf helemaal vergeten — alleen dan kun je luisteren. Wanneer je aandachtig naar iemand luistert, vergeet je jezelf. Als je jezelf niet kunt vergeten, luister je nooit. Als je te zelfbewust bent over jezelf, doe je net alsof je luistert — je luistert niet. Je knikt misschien met je hoofd; je zegt soms ja en nee – maar je luistert niet.

Wanneer je luistert, word je slechts een doorgang, een passiviteit, een ontvankelijkheid, een baarmoeder: je wordt vrouwelijk. En om er te komen moet je vrouwelijk worden. Je kunt God niet bereiken als agressieve indringers, veroveraars. Jullie kunnen God alleen bereiken… of beter: God kan jou alleen bereiken als je ontvankelijk bent, een vrouwelijke ontvankelijkheid. Als je yin wordt, een ontvankelijkheid, staat de deur open. En je wacht. Luisteren is de kunst om passief te worden. Boeddha heeft zoveel nadruk gelegd op luisteren, Mahavira heeft zoveel nadruk gelegd op luisteren, Krishnamurti blijft zoveel nadruk leggen op juist luisteren. De oren zijn symbolisch. Is het je opgevallen?

Je oren zijn niets anders dan doorgangen, gewoon gaten — niets anders. Je oren zijn vrouwelijker dan je ogen; je ogen zijn mannelijker. Je oren zijn een yin deel; je ogen zijn een yang deel. Als je naar iemand kijkt, ben je agressief. Als je naar iemand luistert, ben je ontvankelijk. Daarom wordt te lang naar iemand kijken vulgair, onbeleefd, ongemanierd. Er is een bepaalde grens; psychologen zeggen drie seconden. Als je iemand drie seconden aankijkt, is het oké; dat kan worden getolereerd. Meer dan dat, dan kijk je niet – je bent aan het staren; je beledigt iemand; je bent op verboden terrein.

Maar luisteren naar iemand kent geen grenzen, want oren kunnen niet binnendringen. Ze blijven gewoon waar ze zijn. Ogen hebben rust nodig. Heb je ‘s nachts gezien — ogen hebben rust nodig, oren hebben geen rust nodig. Ze zijn vierentwintig uur open — jaar in, jaar uit. Ogen kunnen zelfs niet minutenlang open blijven — voortdurend knipperen, voortdurend vermoeiend. Agressie vermoeit, omdat agressie je energie wegneemt; dus moeten je ogen voortdurend knipperen om uit te rusten. Het is een voortdurende rust. Oren hebben altijd rust.

Daarom wordt muziek door veel religies gebruikt als benadering van het gebed — omdat muziek je oren levendiger, gevoeliger maakt. Men moet meer van de oren worden en minder van de ogen. Receptieve mensen, gevoelige mensen, zijn fantasierijke mensen. Zij die het groen van de bomen kunnen zien, gewoon zonder enige agressie van hun kant, die het groen van de bomen gewoon kunnen drinken, die het gewoon kunnen absorberen alsof ze sponzen zijn — zij worden creatief, zij worden zeer fantasierijk. Dit zijn de dichters, de schilders, de dansers, de musici — zij absorberen het universum in diepe ontvankelijkheid, en vervolgens gieten zij alles wat zij geabsorbeerd hebben in hun verbeelding.

Verbeelding is de eigenschap die het dichtst bij God staat. God moet een grote verbeelding hebben,   kijk maar eens naar zijn wereld. Denk je eens in, zo’n fantasierijke wereld, met zoveel bloemen en vlinders en zoveel bomen en rivieren en zoveel mensen. Met zoveel sterren, en zoveel werelden — werelden voorbij werelden, oneindig…. Hij moet een grote dromer zijn. In het Oosten zeggen de Hindoes dat de wereld Gods droom is, zijn verbeelding. De wereld is zijn magie, zijn verbeelding. Hij droomt het. Wij maken deel uit van zijn droom.

Osho, A Sudden Clash of Thunder # 5