Nieuw

Sugit zet zijn analyse van Spinoza’s ideeën voort, van lichaam en geest tot emoties, vrijheid en ten slotte zijn nalatenschap: de Radicale Verlichting (Deel 3).
Hier volgt een beknopte samenvatting, voor het hele artikel zie de pdf hieronder.

Portret van Benedictus de Spinoza door Franz Wulfhagen (1624–1670)
(commons.wikimedia.org)

Lichaam-Geest
Een groot deel van Spinoza’s theorie heeft betrekking op zijn idee over de relatie tussen lichaam en geest – bij mensen, bij dieren en van God. Hij drukt dit op een zeer abstracte manier uit, dus sta mij toe het te parafraseren: Lichaam en geest zijn nauw met elkaar verbonden, het zijn in feite twee aspecten van hetzelfde. Elke beweging van het lichaam en elke verandering in het lichaam wordt weerspiegeld in de geest. Net zoals elke gedachte zijn tegenhanger heeft in het lichaam. Mensen hebben een menselijke mind, paarden hebben een paardenmind. Hij suggereert dat zelfs levenloze objecten dit mind-aspect hebben.
Dus, na de eenheid van God en de schepping, is dit zijn tweede advaita. Dit was revolutionair toen hij het schreef, en het is iets waar onze huidige wetenschap nog steeds niet aan kan tippen.
…

Determinisme…
Lichaam en geest brengen ons natuurlijk bij de vraag naar vrijheid. Is de mind vrij om het lichaam te bewegen, om te doen wat hij ‘wil’? Voor Spinoza is het antwoord luid en duidelijk: nee! Lichaam en geest zijn één, en worden beheerst door de fysische natuurwetten. Elke beweging heeft een oorzaak en kan niet worden bepaald door een of andere externe geest, buiten de natuurwetten om. Wat de bewegingen van je lichaam beheerst, en wat je geest en gevoelens bepaalt, ben jijzelf, je essentie en de interacties die je hebt met de buitenwereld.
…

… en vrijheid!
Deel 5 heet dan Over de kracht van het intellect, of over de menselijke vrijheid.
Voor Spinoza is vrijheid het besef dat je niet wordt geïdentificeerd met ‘ontoereikende ideeën’, willekeurige beelden, emoties of krachten van buitenaf, maar in plaats daarvan in staat bent te zien wat jouw eigen waarheid is – vergelijkbaar met Osho’s ‘respons geven’ tegenover ‘reageren’. Vrijheid is niet het vermogen om te doen wat je wilt, maar de vrijheid van reacties op druk van buitenaf en irrationele overtuigingen:
…
Door te denken kunnen we dus niets veranderen. Maar door gebruik te maken van de rede en intuïtie (’intellect’) – wat wij meditatie zouden noemen – kunnen we ons ontdoen van de identificatie met ontoereikende ideeën, en het daaruit voortvloeiende inzicht zal ons in feite veranderen, d.w.z. onze geest en ons lichaam, en daarmee onze reacties op de buitenwereld.
…

De emoties
Deel 4 van Ethica gaat grotendeels over emoties. We kunnen binnen de beperkingen van dit essay niet op alle details ingaan, maar ik kan het niet laten om een paar regels op te nemen, omdat de citaten zo verfrissend zijn.
Spinoza schrijft over het volledige spectrum van emoties, die hij allemaal afleidt uit drie basisemoties: verlangen, genot en pijn. Hij beschrijft verlangen als de essentie van een mens (of van elk ding), genot als een overgang naar grotere volmaaktheid, en pijn als een overgang naar minder volmaaktheid.
…

Meditatie
Toen ik begon te voelen dat het werkelijke doel van het boek niet wat filosofisch bla bla was, maar authentieke spiritualiteit, was er één grote vraag: waar is de meditatie? Ik zag geen enkele vermelding van ‘stilte’ of ‘voorbij woorden’ of ‘bewustzijn’.
De sleutel is, denk ik, het woord ‘intellect’, dat Spinoza zo’n 450 keer gebruikt in zijn werken, vooral in ‘Verhandeling over de verbetering van het intellect’, zijn eerste boek, en in deel 5 van de Ethica, dat de titel ‘Over de kracht van het intellect, of over de menselijke vrijheid’ draagt.
Het woord intellect wordt in het hedendaagse Engels geassocieerd met taal, rationaliteit en logica. Maar in de tijd van Spinoza had het een heel andere bijklank:

“In de late oudheid en de middeleeuwen werd het intellect beschouwd als de brug tussen de menselijke ziel en goddelijke kennis, met name in religieuze en metafysische contexten. Denkers als Thomas van Aquino en Averroes onderzochten het intellect als het middel waarmee mensen zich bezighouden met hoger redeneren en theologische contemplatie. Deze intellectuele traditie beïnvloedde zowel de christelijke scholastiek als de islamitische filosofie, waar het intellect werd gekoppeld aan het begrijpen van de goddelijke waarheid.” (Wikipedia over het intellect).

Het intellect noemt hij de derde soort kennis, d.w.z. de directe kennis van ons wezen. Tegenwoordig zouden we dat ‘intuïtie’ noemen.
Het doel van het boek is dus niet het opbouwen van een of ander abstract ‘wereldsysteem’, hoewel wij westerlingen en de meeste filosofen filosofie zo zien. Nee, het probeert een weg te wijzen: hoe kunnen jij en ik het goede leven vinden? Het is een methode, net zoals de Vigyan Bhairav Tantra een methode is.
…

Spinoza en de rabbijnen, schilderij van Samuel Hirszenberg (1865–1908)
(commons.wikimedia.org)

Religie en politiek
Zijn ideeën hierover zijn opnieuw radicaal en modern: mensen zullen, als je ze vrij laat van onderdrukking, ernaar streven om samen te werken aan het opbouwen van een democratische en rechtvaardige samenleving, en hij beschrijft precies waarom dat zo is.
Op het voetstuk van het standbeeld van Spinoza in Amsterdam staat in grote letters: ‘Het doel van de staat is de vrijheid’.
…

Nalatenschap: Radicale Verlichting
Op mijn boekenplank staat nog steeds het boek Radical Enlightenment van Jonathan Israel. Het boek verkent de wereld van Spinoza’s ideeën – zijn vrienden en tegenstanders, voor en na hem, in de hele westerse wereld. Israel betoogt dat het spinozisme, de meest radicale vorm van de Verlichting, in feite de ruggengraat van de hele beweging vormde.

Degenen die na hem kwamen, te beginnen met Leibniz, maakten zeker deel uit van de Verlichting en bevorderden individuele vrijheid en wetenschap gebaseerd op observatie. Maar ze deden dat in een zeer gematigde vorm, waarbij ze vooral vasthielden aan de dualiteit van het christelijk geloof en tegemoetkwamen aan de belangen van de aristocratie. Het is aan deze erfenis dat ons denken vandaag de dag nog steeds gebonden is – tenzij we ons ervan bevrijden.

Zoals Spinoza laat zien, is dit een taak voor ieder individu. Daarom heeft hij zo’n respect voor individuele mensen: ieder mens is de drager van deze mogelijkheid. In Spinoza’s redenering geven we slechts een deel van onze vrijheid af aan de staat, omdat de staat als garant voor die vrijheid fungeert. Toch is ieder individu met het vermogen om ‘rede’ en ‘verstand’ te gebruiken in staat om de verlichting te bereiken.
…

Oké, nog één laatste citaat:
“Vrolijkheid [hilaritas] kan niet overmatig zijn; het is altijd goed.
Melancholie daarentegen is altijd slecht.”

Ethica, Deel 4, Stelling 42

Lees het volledige artikel: Spinoza een rationele mysticus! Deel 3

Osho,
Ontspanning is voor mij altijd een van de meest waardevolle gemoedstoestanden geweest. Alleen dan lijkt het mogelijk om waakzaam te zijn, of in ieder geval gaat het dan veel gemakkelijker. Zou je iets willen zeggen over hoe ontspanning verband houdt met bewustzijn?

Ze zijn niet alleen met elkaar verbonden, ze zijn bijna twee kanten van dezelfde medaille. Je kunt ze niet van elkaar scheiden. Ofwel begin je met bewustzijn en dan zul je merken dat je je ontspant… want wat is je spanning? – je identificatie met allerlei gedachten, angsten, de dood, faillissement, de koers van de dollar die daalt…!
Allerlei angsten zijn er.

Dit zijn je spanningen. Ze werken ook door in je lichaam. Je lichaam raakt ook gespannen omdat lichaam en geest niet twee afzonderlijke entiteiten zijn. Body-mind is één systeem, dus als de mind gespannen raakt, raakt het lichaam ook gespannen.

Je kunt beginnen met bewustzijn; dan haalt bewustzijn je weg van de mind en de identificaties met de mind. Dan begint het lichaam vanzelf te ontspannen; dan ben je niet langer eraan gehecht. Spanningen kunnen niet bestaan in het licht van bewustzijn.

Je kunt ook vanaf de andere kant beginnen. Ontspan je gewoon… laat alle spanningen los… en terwijl je je ontspant, zul je verbaasd staan dat er een bepaald bewustzijn in je opkomt. Ze zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Maar het is makkelijker om vanaf bewustzijn te beginnen; beginnen met ontspanning is wat lastiger, omdat zelfs de poging om te ontspannen een zekere spanning creëert.

Daarom zijn we in het Oosten nooit vanuit ontspanning aan meditatie begonnen; we zijn vanuit bewustzijn begonnen. Dan komt de ontspanning vanzelf, je hoeft die niet tot stand te brengen – want als je die tot stand moet brengen, ontstaat er een zekere spanning. Het moet vanzelf komen; alleen dan is het pure ontspanning. En het komt ook.

Osho: Satyam Shivam Sundaram, Truth Godliness Beauty #25

Meditation & Celebration
Met Naropa en de Osho Parimal band.
Vr 3 – zo 5 juli.

Drie heerlijke dagen met veel muziek, dans en meditaties.
Allemaal door Osho geïnspireerde activiteiten!
Georganiseerd door de Stichting White Cloud ashram.

Ga mee . . . in de Golf van ‘Meditation and Celebration’ – ontmoet in meditaties je oude denkpatronen en conditioneringen – laat ze maar los en ontspan in de wereld van innerlijke stilte – open je hart en dans jouw licht – de Parimal-band geeft je vleugels – hoger en hoger – WHO AM I . . . . .

Klik voor meer informatie op onderstaande foto’s:

Speciale gasten deze keer:
– de Parimal-band uit Duitsland met hun heerlijke muziek
– Naropa die vipassana en satsang komt geven

Osho White Cloud Ashram
Hamrikkerweg 132
Nieuw Scheemda.  
nirad@dewittewolk.nl

Alle informatie ook op oshofestival.nl

HERINNERING: zaterdag 23 mei Duinwandeling in Zandvoort.

Het afgelopen weekend hebben 4 deelnemers uit Nederland en Vlaanderen meegedaan aan een intensief weekend, waar ze de zelf diep in de aktieve meditaties van Osho zijn gedoken. Daarnaast hebben ze geleerd om de verschillende meditaties, zoals OSHO Dynamic, Kundalini, Nadabrahma, Vipassana, Nataraj, Devavani, No Dimensions en Avondmeditatie te presenteren. Thema’s als de wetenschap van meditatie, de fases, het omringende klimaat, de rol van muziek, het gebruik van apparatuur, omgaan met vragen over meditatie kwamen aan de orde.

De opleiding werd gegeven door Prabuddha Balcombe, geassisteerd door Pratito. Prabuddha heeft als Primal Therapeut getraind met Bela Dubbelman en is opgeleid in het Osho International Meditation Resort in Pune om meditaties te faciliteren. 

Prabuddha

De opleiding wordt ieder jaar gegeven in Wajid Osho Meditatie Centrum in Den Haag.
Voor informatie en aanmelding, zie Opleidingen.

Probeer eens een heel eenvoudige methode… En deze methode kun je op elk deel van het lichaam toepassen; dan wordt het lichaam gevoeliger. Ga gewoon ontspannen op een stoel zitten en sluit je ogen. Voel je linkerhand of je rechterhand – het maakt niet uit welke. Voel je linkerhand. Vergeet je hele lichaam en voel alleen je linkerhand. Hoe meer je die voelt, hoe zwaarder je linkerhand zal worden.

Blijf je linkerhand voelen. Vergeet je hele lichaam, blijf gewoon je linkerhand voelen alsof je alleen maar je linkerhand bent. De hand zal steeds zwaarder en zwaarder worden. Terwijl hij steeds zwaarder wordt, blijf je voelen hoe hij zwaarder wordt. Probeer dan te voelen wat er in de hand gebeurt. Wat de sensatie ook is, noteer het: elke sensatie, elke schok, elke lichte beweging – noteer in je mind dat dit gebeurt. En blijf dit elke dag minstens drie weken doen. Doe het op elk moment van de dag, tien minuten, vijftien minuten. Voel gewoon de linkerhand en vergeet het hele lichaam.

Binnen drie weken zul je voelen dat je een nieuwe linkerhand hebt, of een nieuwe rechterhand. Hij zal zo gevoelig zijn. En je zult je bewust worden van hele kleine en subtiele sensaties in je hand.

Osho: Vigyan Bhairav Tantra Vol 1 #13

Elke dag kun je via je e-mail naar korte stukjes luisteren waar Osho een van de 112 technieken van de Vigyan Bhairav Tantra, Het Boek der Geheimen, bespreekt.
Via deze link krijg je elke dag een stukje audio toegestuurd : MySamasati.

Samasati is een term die Boeddha gebruikte om zijn discipelen aan te moedigen zich bewust te blijven tijdens hun dagelijkse activiteiten. Samasati betekent een evenwichtige aanwezigheid, een gecentreerd bewustzijn.

Image by José Luis García Miranda from Pixabay.

Osho, als de leringen van een meester volmaakt zijn, waarom worden ze na verloop van tijd onzuiver?

Het is iets heel essentieels om te begrijpen, want het is altijd gebeurd en zal in de toekomst steeds weer gebeuren. Daar zal niets aan veranderen. Iedere lering moet onzuiver worden; dat ligt in de aard der dingen. Net zoals ieder kind op een dag oud moet worden, en iedereen die geboren wordt op een dag zal moeten sterven, zo zal iedere lering noodzakelijkerwijs onzuiver worden. Het is niet te vermijden. Het is niet zo dat de grote meesters er niets aan hebben gedaan. Ze hebben er alles aan gedaan, maar je kunt niet tegen de wetten van de natuur ingaan. Niemand kan tegen de wetten van de natuur ingaan. Er zijn zeven dingen die je goed in je op moet nemen.

Meer: Guida Spirituale #6 vraag 2

Image by digitlchic from Pixabay.

Wat is angst? Ten eerste: angst draait altijd om een of ander verlangen.
Je wilt een beroemd iemand worden, de beroemdste man ter wereld – dan is er angst.
Wat als het je niet lukt? Dan komt de angst.
Angst ontstaat als bijproduct van verlangen: je wilt de rijkste man ter wereld worden.
Wat als je niet slaagt? Je begint te beven; de angst slaat toe.

Je bezit een vrouw: je bent bang dat je haar morgen misschien niet meer kunt bezitten,
dat ze naar iemand anders gaat.
Ze leeft nog, ze kan weglopen.
Alleen dode vrouwen zullen niet weglopen; zij leeft nog.
Je kunt alleen een lijk bezitten – dan is er geen angst, het lijk zal er blijven.
Je kunt meubels bezitten, dan is er geen angst.

Maar wanneer je een mens probeert te bezitten, komt er angst.
Wie weet, gisteren was ze niet van jou, vandaag is ze van jou…
Wie weet – morgen is ze van iemand anders. Angst komt op.

Angst komt voort uit het verlangen om te bezitten, het is een bijproduct;
omdat je wilt bezitten, krijg je angst.
Als je niet wilt bezitten, is er geen angst.
Als je geen verlangen hebt om in de toekomst dit of dat te zijn, is er geen angst.
Als je niet naar de hemel wilt, dan is er geen angst,
dan kan de priester je niet bang maken.

Als je nergens heen wilt, dan kan niemand je bang maken.
Als je in het moment gaat leven, verdwijnt de angst.
Angst komt voort uit verlangen.
Dus in feite creëert verlangen angst.

Osho: The Heart Sutra #4

Image by Sergey Gricanov from Pixabay.

Bewustzijn gaat nooit verloren.
Het raakt alleen verstrikt met de ander, met objecten.
Dus het eerste wat je moet onthouden: het gaat nooit verloren,
het is je aard, maar je kunt het focussen op alles wat je maar wilt.

Wanneer je het beu bent om het te focussen op geld,
op macht, op prestige,
en dat grote moment in je leven aanbreekt
waarop je je ogen wilt sluiten
en je bewustzijn wilt focussen op zijn eigen bron,
op waar het vandaan komt,
op de wortels –
dan wordt je leven in een fractie van een seconde getransformeerd.

En vraag niet wat de stappen zijn; er is maar één stap.
Het is een heel eenvoudig proces.
Er is maar één stap: dat is naar binnen keren.

Osho: The Osho Upanishad #3

Image by Vincent Heaux from Pixabay.

De essentie van religie is dat je de de volle verantwoordelijkheid neemt voor wie je ook bent. En meteen ontstaat er een inzicht: ‘Als ik verantwoordelijk ben voor mijn lijden, dan is het simpel: ik kan het loslaten. Het is mijn eigen keuze. Ik ga er niet meer voor kiezen.

Ze vroegen aan een soefi mysticus die altijd gelukkig was gebleven…
Zeventig jaar lang hadden mensen hem bekeken, en ze hadden hem nooit verdrietig gezien. Op een dag vroegen ze aan hem: ‘Wat is het geheim van uw geluk?’

Hij zei: ‘Er is geen geheim. Elke ochtend als ik wakker word, mediteer ik vijf minuten en zeg ik tegen mezelf: “Luister, je hebt nu twee mogelijkheden: je kunt je ellendig voelen, of je kunt je gelukzalig voelen. Kies.” En ik kies er altijd voor om gelukzalig te zijn.’

Alle alternatieven staan open. Kies ervoor om gelukzalig te zijn.
En dan zijn er mensen die gelukzalig kunnen zijn, zelfs als ze in de gevangenis zitten,
en er zijn mensen die ellendig blijven, zelfs als ze in marmeren paleizen wonen.
Het hangt allemaal van jou af.

Osho, Unio Mystica, Deel 2 #10

Image by Jud from Pixabay.

Als je naar iemand kijkt, kijk dan met ogen van liefde.
Als je naar mensen kijkt, giet door je ogen liefde uit.
Als je wandelt, strooi dan tegelijk overal om je heen liefde.

In het begin is het alleen verbeelding,
maar binnen een maand ga je zien dat het een werkelijkheid geworden is.
Anderen gaan aanvoelen dat je nu een warmer mens bent,
dat het geweldig goed voelt om in je nabijheid te zijn –
er komt een gevoel van welzijn omhoog.

Maak er een bewuste inspanning van.
Wees je meer bewust van liefde en deel meer liefde uit.

Osho: Apotheek voor de ziel, p.76-77.

Image by maryannandco photography from Pixabay