Na de wandeling in januari wilden veel mensen een vervolg van een activiteit van de Vrienden van Osho voor sannyasins en vrienden van Osho. Er zijn meerdere ideeën voor zo’n activiteit, maar ik hou het voorlopig bij wandelen.

Dit keer stel ik voor om in de waterleidingduinen van Zandvoort te gaan lopen op zaterdag 23 mei. En dan bij het startpunt op de Zandvoortselaan 130 te beginnen.
In het koffietentje Dune (aan de duinrand) ontmoeten we elkaar dan om 11 uur.

Er zijn meerdere rondwandelroutes hier, we kunnen aan de koffietafel  beslissen hoeveel kilometers we gaan lopen. Het koffietentje is makkelijk te bereiken per auto want er is een parkeerplaats en ook bus 80 stopt er in de buurt.

Natuurlijk is deze activiteit gratis en ook niet sannyasins zijn van harte welkom.
Komt allen, de zee en de duinen nodigen je uit..

Graag even een berichtje of je komt, tel. 06 12120768 of mail p.c.knook@gmail.com.
Je kan natuurlijk ook mailen of bellen als je meer informatie wilt.

Met vriendelijke groet,
Mudra

Voor de vorige wandeling, zie Samenspel.

In dit essay vergelijkt Sugit de ideeën van de Nederlandse filosoof Spinoza
met het inzicht van Osho

Dit is deel twee van een serie over de Nederlandse filosoof Benedictus de Spinoza (1632-1677). Het eerste deel, Spinoza, A Rational Mystic? geschreven door mijn vriend en landgenoot Srajan, is een historische inleiding, die je het beste eerst kunt lezen.
Eerder in het Engels verschenen in Osho News: Spinoza, A Rational Mystic!

In dit deel zal ik proberen de belangrijkste dingen die hij beweert, in zijn eigen woorden weer te geven, en uit te leggen waarom zijn ideeën de meest radicale waren en zijn van de westerse Verlichting. Ideeën die in feite niet zijn opgepikt in onze cultuur en die uiterst relevant zijn. Min of meer impliciet vergelijk ik wat Spinoza zegt met het werk van Osho.

Hoe ik bij Spinoza terechtkwam

Ik raakte tijdens mijn studie geïnteresseerd in (westerse) filosofie. Ik had groot respect voor de analytische filosofie, die in die context de mainstream was, en natuurlijk voor de Europese Verlichting. Allemaal behoorlijk braaf, maar met een zekere intuïtieve twijfel: het drong tot me door dat het allemaal veel woorden waren, en vooral dat, als het al nut had, het een individu naar ‘het goede leven’ moest leiden, wat in het grootste deel van de filosofie ontbrak.

Een van de torenhoge figuren was Wittgenstein en zijn Tractatus Logico-Philosophicus, en ik was geschokt toen ik ontdekte dat hij, nadat hij dacht de filosofie voor eens en voor altijd te hebben opgelost en dorpsschoolmeester was geworden, toch terug moest komen en opnieuw moest beginnen.

Osho gaf me even rust van dat hoofdstuk. Zijn meningen over filosofen waren over het algemeen vernietigend en, in mijn ogen, terecht. Toch heb ik me altijd afgevraagd of er in het westerse denken ruimte zou zijn voor de oproep tot ultieme vrijheid en verantwoordelijkheid vanuit het Oosten. Hoe is het mogelijk dat wij, dat wil zeggen mijn soort mensen, de westerlingen, materieel zo almachtig en spiritueel zo volkomen arm zijn?

Bewustzijn wordt over het algemeen beschouwd als het meest raadselachtige probleem in de wetenschap. Lichaam en geest worden gezien als los van elkaar staand, een volledig dualisme. Tegelijkertijd is de geest zogenaamd de baas over alles wat men doet. Als je lichaam zich slecht gedraagt (zondigt!), ben je vrij om dat naar believen te veranderen, als je het maar echt zou willen.

Hoewel de Bijbel in progressieve kringen niet langer het officiële wetboek is, is onze cultuur nog steeds doordrenkt van het idee van een Schepper en zijn afzonderlijke schepping. Een paternalisme dat zich steeds meer manifesteert in het gebrek aan respect voor het leven en de natuurlijke wereld om ons heen, of in vrouwenhaat, of in het gemak waarmee andere culturen als onwaardig worden beschouwd.

Hoe anders zijn de ideeën van het Oosten; ik voel me gezegend dat ik in aanraking ben gekomen met Osho’s commentaren op dit alles. Verlichting, wat het ook moge zijn, is relevant en mogelijk.

Enkele jaren nadat ik Osho had ontmoet, kwam ik een 800 pagina’s tellend academisch boek tegen met de titel Radical Enlightenment, een boek over Spinoza, en kocht het in een opwelling. Maar toen ik erdoor bladerde, vond ik niets over meditatie of zelfontdekking, dus bleef het op de plank liggen om stof te verzamelen.

Osho sprak nooit over Spinoza. Dat is niet verwonderlijk, want tijdens zijn studie filosofie aan de universiteit werd het curriculum waarschijnlijk bepaald door het Angelsaksische denken, waarin Spinoza nooit een prominente plaats innam.

De enige link tussen deze twee mannen die ik zie, is via Nietzsche, over wie Osho veel sprak. Nietzsche erkende Spinoza als een voorganger en was – bij vlagen – enthousiast over zijn ideeën. Maar vreemd genoeg lijkt het erop dat hij, afgaande op de literatuur, Spinoza zelf nooit echt heeft gelezen.

Rond 2010 las ik in een krant over een Nederlandse vertaling van Spinoza’s Ethica en kocht ik het boek. Toen ik erin begon te bladeren, viel mijn mond open. Ik las zinnen die glashelder waren en dingen verkondigden die nieuwer waren dan wat in mijn cultuur gangbaar is. Feitelijke uitspraken die identiek zijn aan het oosterse denken. Het is duidelijk dat deze man de grondslagen van het jodendom en het christendom volledig overboord heeft gegooid en iets beters heeft opgebouwd.

We worden gewaarschuwd dat de Ethica een moeilijk boek is om te lezen. Zeker, omdat hij probeert systematisch te schrijven, vanuit eerste principes. Geen retoriek, geen herhalingen. Het is ontmoedigend om je te verdiepen in de details van zijn axioma’s, stellingen en bewijzen. Maar er is veel tekst die eruit springt en volkomen begrijpelijk is.

Meer: Spinoza, een rationele mysticus!

Sugit is een gepensioneerd financieel adviseur en softwareontwikkelaar. 

Hij woont in Nederland met zijn geliefde Praveeta.

Stukjes uit een interview met Dharmen, waarin hij voornamelijk sprak over de centra en communes in Nederland – door Punya, opgetekend en bewerkt door Srajan.
Eerder verschenen in Osho News:
Living and working in Osho’s Centres and Communes in the Netherlands.
Voor de hele vertaling met meer foto’s zie: Osho centra en communes in Nederland.

Dharmen was een Nederlandse sannyasin die in Poona 1 en 2 woonde, ook in verschillende communes in Nederland en Denemarken, en Rajneeshpuram meerdere malen bezocht. 
Toen hij op Corfu was, werd hij door Punya geïnterviewd over zijn ervaringen, maar toen kwam hij onverwacht te overlijden tijdens een reis naar Ghana. 


Srajan, bekend met de Nederlandse communes, kon de data controleren en enkele hiaten in het verhaal opvullen, en bewerkte het interview zoals Dharmen dat zelf had willen doen.

Eind jaren 70 en tot begin jaren 80 waren er nogal wat communes en centra verspreid over heel Nederland: in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Groningen, Soest, Arnhem, Haarlem, Nijmegen, Beuningen, Opende, Egmond aan Zee, Eindhoven en Uffelte.

Toen Osho in 1981 Poona verliet voor Oregon, ging ook Dharmen weg uit India. Hij kwam eerst in Amsterdam terecht, waar twee meditatiecentra waren: Sadhana Rajneesh en Amitabh Rajneesh. Dat laatste was op een woonboot, een prachtig meditatiecentrum, maar zonder woonruimte. Dharmen keek verder rond en koos ervoor om naar Groningen te verhuizen.

Satnam Rajneesh Groningen

In Groningen, de grootste stad in het noorden van Nederland, was er een kleine commune, genaamd Satnam Rajneesh. Het was een kleine plek en de mensen woonden verspreid over de stad. Wat wij wilden was een echte commune waar we allemaal samen konden wonen, maar daarvoor hadden we geld nodig! Ons idee was om een vegetarisch restaurant te openen dat natuurlijk Zorba the Buddha zou gaan heten.

Een van onze vrienden, een Duitse zakenman en voormalig directeur van een mijnbouwbedrijf – zijn naam was Vidhan – wist hoe je met banken moest onderhandelen. Dus ging hij op pad, van de ene naar de andere bank, maar overal was het antwoord simpelweg “Nee!” Totdat plotseling een van de bankdirecteuren zei dat hij ons het geld wel wilde lenen. Het is een interessant verhaal. Pas jaren later kwam ik erachter hoe dat precies zat. Ik kom er nog op terug…


De landelijke commune, Stad Rajneesh, in Heerde

Het jaar daarop, in 1982, sloegen de commune-leden uit Groningen en Amsterdam de handen ineen om iets buiten de stad te vinden en vonden een plek in Heerde. Het was een perfecte plek voor meditatie en voor groepen. Het lag midden in het bos met kleine huisjes en twee grote gebouwen. Het lag in het oosten van Nederland, in de zogenaamde Bijbelgordel.

Het moet een schok zijn geweest voor de plaatselijke bevolking. Plotseling vielen al die oranje mensen hun dorp binnen. Het was eigenlijk een heel streng katholieke streek, wat nogal ongebruikelijk is aangezien de meeste mensen in dat deel van Nederland protestants zijn. De priester verkondigde vanaf de preekstoel: “De duivel is naar onze stad gekomen. En de duivel dit, en de duivel dat…”

   
Ramses in Heerde

We hadden een heel mooie school voor de kinderen. Een officiële school. Een van de sannyasins was lerares. Ze had zich speciaal laten registreren zodat ze de school kon starten. Alle kinderen op die school presteerden bovengemiddeld in vergelijking met de rest van Nederland. Van alle scholen in het hele land kwam onze school als nummer één uit de bus!

Al die kinderen… Ze zijn nu zelf vaders en moeders. Ik had een vriendin. Ze had twee zoontjes. Ik ken er één van, hij is nu een man. Zelf vader. Hij zit in de theaterwereld in Amsterdam en doet de belichting. De andere heeft een heel goede baan als accountant of iets dergelijks.
…

Eerste jaarlijkse World Celebration

Dit zou het eerste festival worden van vele die nog zouden volgen. Het was een wonder dat ik op dat feest terechtgekomen ben. Op maandag was ik aan het werk en op dinsdagochtend zat ik in het vliegtuig naar Boston! Als Osho in Amerika was, wilde ik ook in Amerika zijn. Maar ik had geen geld. Mijn vriend had wel wat, maar alleen 400 gulden.

“Ik wil naar het festival,” zei ik.

“Weet je wat – we gaan naar het casino.”

Mijn vriend en ik werkten in de bouw, maar daar verdienden we geen fortuin mee. En in die tijd was de wisselkoers van de dollar erg hoog. 3 gulden 50 voor een dollar! Eén reis zou ons zo’n 10.000 gulden kosten. Maar we wilden heel graag gaan. Dus gingen we naar het casino en een uur later hadden we het geld. Doei!
…

De ‘gevangenis’: Sadhana Rajneesh Amsterdam

Het was zo jammer om al die kleine communes achter te laten om samen te komen in één grote commune in Amsterdam. Ze vonden een oude gevangenis in de Havenstraat en kregen de naam Sadhana. Toen ik hoorde dat het in een gevangenis was, zei ik: “Nee. Ik ga niet in een gevangenis wonen. Daar heb ik geen zin in.”

Ik besloot de commune te verlaten en voor mezelf te gaan werken, tot ik hoorde dat de commune uit de gevangenis zou vertrekken om naar een voormalig klooster in een ander deel van Amsterdam te verhuizen.

Sadhana Rajneesh aan de Havenstraat

Het ‘klooster’: Stad Rajneesh Amsterdam

Het ‘klooster’ was een hoekpand in de Pijnackerstraat; we hadden de hele hoek. Het was behoorlijk groot. … In de gevangenis woonden de mensen in een cel, met vier personen in één cel. Echt krap. Maar in deze commune had iedereen wat meer ruimte. Het was een geweldige plek om te wonen en te zijn. We hadden ook een prachtige binnentuin. Het lag in een hele populaire buurt die De Pijp heette. Ik denk dat er zo’n 100 of zelfs 200 mensen woonden.

De Stad Rajneesh – foto Alamy.

Osho-boeken en -tapes

Toen ik naar het klooster verhuisde, begon ik de zorg voor Osho’s boeken en tapes op me te nemen. Ik werkte samen met de commune in Keulen, die al het uitgeverswerk deed. We begonnen toen ook boeken in het Nederlands te vertalen en uit te geven, zoals Nederlandse uitgeverijen al sinds de jaren ’70 deden.
…

Berg Osho-boeken op Schiphol

Een keer per jaar konden alle commune leden naar de Oregon Ranch voor het Festival, waar ze met duizenden bijeenkwamen.
We hadden een manier bedacht om boeken van Rajneeshpuram naar Amsterdam te krijgen. Veel van de Duitse sannyasins reisden heen en weer met vluchten die een tussenstop in Amsterdam maakten. Op de Ranch kregen ze vier of vijf boeken mee om in hun handbagage mee terug te nemen. “Dharmen staat op Schiphol om de boeken op te halen.”
…

Nivedano en de bankier

Ik was in Keulen voor mijn boeken, en Nivedano, de drummer, was er ook. Hij was van de Ranch weggestuurd met een simpel “Jij gaat naar Keulen.”
Maar hij vond Keulen maar niks. Dus toen hij hoorde dat ik terug zou rijden naar Amsterdam, kwam hij bij me zitten en vroeg: “Mag ik met je mee naar Amsterdam?”
Ik zei: “Ja, natuurlijk. Morgen vertrek ik. Kom maar mee.”

   
Nivedano

De volgende dag stapt hij in de auto en we rijden terug naar Amsterdam. Dit brengt me weer bij de bankdirecteur die ons in Groningen die lening gaf.
Nivedano vroeg me: “Ken je Piet Slavenburg?” Dat was de bankier die ons de lening had gegeven. Ik keek hem aan: “Slavenburg?” en zei: “Ja, die kennen we.”
…

Interview wordt vervolgd…