Het leven is in wezen onzeker. Dat is zijn intrinsieke kwaliteit. Dat kan niet worden veranderd. De dood is zeker, absoluut zeker. Zodra je voor zekerheid kiest, heb je zonder het te weten de dood gekozen. Zodra je voor het leven kiest, heb je zonder het te weten voor onzekerheid gekozen.
Ais dhammo sanantano – aldus is de wet van het leven, iets wat onvermijdelijk is. Probeer het te begrijpen.
Zodra dingen zeker zijn zul jij je verveeld voelen omdat er geen mogelijkheid is tot enig onderzoeken. Dat is waarom huwelijken zo veel verveling creëren. Het is dezelfde liefdesaffaire die zo’n avontuur was; als ze eenmaal een instituut zoals het huwelijk wordt, verliest ze alle vreugde, alle poëzie. Ze wordt erg alledaags, ze wordt gewoon een routine – maar het is wel zeker.
Liefde is onzeker. Je kent nooit de wegen van liefde. Als het gebeurt, gebeurt het, als het verdwijnt, verdwijnt het. Je kunt er niets aan doen. Het huwelijk is regelbaar. De wet, de maatschappij, de publieke opinie, de moraliteit, de religie, de angst voor de hel, de hebzucht voor de hemel – dit zijn allen stutten die het huwelijk enigszins levend houden. Maar het is niet echt leven.
Het ware leven beweegt zich altijd van het gekende naar het onbekende. En het kruispunt van het gekende naar het onbekende is waar onveiligheid eigenlijk uit bestaat. Zodra je die grens overgaat voel jij je onveilig. Met het zekere, het bekende, voel je je verveeld; je wordt suf. Met het onzekere, met het onbekende, het nog niet in kaart gebrachte, voel jij je extatisch, mooi, weer opnieuw kind – opnieuw die ogen van verwondering, opnieuw is daar dat hart dat ontzag voor de dingen voelt.
Je zou deze mooie ruimten willen kennen met zekerheid, maar dat is niet mogelijk door de aard van de dingen. Er kan niets aan veranderd worden. Als je mooie ruimten wenst moet je beginnen van onveiligheid te houden. En dan gebeurt er een wonder: als je van onveiligheid kunt houden, verdwijnt de onveiligheid ervan. Als je weet dat onveiligheid liefde bevat, schoonheid, extase, waarheid, God, waar is dan de onveiligheid?
Onveiligheid bestaat in jouw angst voor het onbekende, voor het ware, omdat je zolang in leugens hebt geleefd – je hebt eeuwen in leugens geleefd. Jouw collectieve onbewustheid is vol leugens, en gaat door deze leugens te projecteren op het scherm van de mind. Iedereen heeft in angst geleefd omdat alle religies het natuurlijke instinct van vrees in de mens hebben uitgebuit.
Vandaar de uitvinding van de hel. De hel bestaat nergens; het is de uitvinding van de sluwe priesters, christelijke, hindoe, mohammedaanse, jaina, boeddhistische. Ze kunnen verschillen in hun filosofische systemen maar er is geen verschil in hun fundamentele uitbuiting: de uitbuiting van de angst en hebzucht van de mens. Angst en hebzucht zijn twee kanten van dezelfde medaille. En als je eenmaal angstig bent geworden, als eenmaal het beven deel van jouw wezen is geworden, begin je ernaar te zoeken. Zelfs als het er niet is, zul je het gaan bedenken om jouw collectieve onbewustheid te bevredigen.
David, een jonge leerling kapper gaat naar zijn baas en zegt: ‘Meneer Snipper, ik blijf hier niet langer werken. Al uw bedienden zijn antisemitisch!’
‘Antisemitisch? Hoe kom ja aan dat rare idee?’
‘Ik heb sterk bewijs. Ik heb een test gedaan,’ antwoordde de jonge man. ‘Ik heb iedereen dezelfde vraag gesteld. De conclusie kon niet helderder zijn, baas – ze zijn allemaal antisemitisch!’
‘Maar wat heb je dan gevraagd?’
‘Ik vroeg hen hoe zij zouden reageren als er een massa vernietiging zou zijn van alle Joden en kappers.’
‘Kappers? Waarom kappers?’ vroeg de baas.
‘Zie nou wel, zelfs u, baas!’
Je blijft jouw ideeën in je dragen en je blijft ze maar projecteren. Je zult er manieren voor uitvinden. Je kunt niet met een vage angst blijven; je wil dat het solide, voelbaar zal zijn.
De onzekerheid is er omdat je niet opgevoed bent met een juiste benadering voor het leven, jou is geen enkel inzicht in de waarheid van onzekerheid gegeven. Je bent gewoon bang gemaakt. Je bent niet getraind, klaargemaakt voor avontuur. Er is jou verteld dat je binnen de grenzen moet blijven en daar nooit voorbij moet gaan.
Osho: Theologia Mystica #3
Image by bertrand from Pixabay.