Osho, kunt u uitleggen wat u onder vrijheid verstaat? Als ik het over vrijheid heb, bedoel ik vrijheid van iets of vrijheid om iets te doen; het impliceert meer keuzevrijheid. Maar ik heb de indruk dat keuzeloos bewustzijn voorafgaat aan de vrijheid waarover u spreekt. Wat voor soort vrijheid houdt geen keuze in? Kan het worden gedefinieerd, of is het een van die eigenschappen, zoals liefde, die je moet ervaren om te begrijpen?
Vrijheid van iets is geen ware vrijheid. De vrijheid om alles te doen wat je wilt, is ook niet de vrijheid waar ik het over heb. Mijn visie op vrijheid is jezelf zijn.
Het gaat er niet om vrijheid van iets te verkrijgen. Die vrijheid is geen vrijheid, want ze wordt je nog steeds gegeven; er is een oorzaak voor. Datgene waarvan je je afhankelijk voelde, is nog steeds aanwezig in je vrijheid. Je hebt er een verplichting aan. Zonder dat zou je niet vrij zijn geweest. De vrijheid om te doen wat je maar wilt, is ook geen vrijheid, want iets willen, het verlangen om iets te doen, komt voort uit de mind – en je mind is je gebondenheid.
De ware vrijheid komt zeker na keuzeloos bewustzijn, maar na keuzeloos bewustzijn is de vrijheid noch afhankelijk van dingen, noch afhankelijk van iets doen. De vrijheid die volgt op keuzeloos bewustzijn is de vrijheid om gewoon jezelf te zijn. En je bent al jezelf, je bent ermee geboren; daarom is het nergens van afhankelijk. Niemand kan het je geven en niemand kan het je afnemen. Een zwaard kan je hoofd afhakken, maar het kan je vrijheid, je wezen, niet afhakken.
Met andere woorden: je bent gecenterd, geworteld in je natuurlijke, existentiële zelf. Het heeft niets met de buitenwereld te maken. Vrijheid van dingen hangt af van de buitenwereld. Vrijheid om iets te doen hangt ook af van de buitenwereld. De vrijheid om uiteindelijk puur te zijn hoeft niet afhankelijk te zijn van iets buiten jezelf.
Je bent als vrijheid geboren. Het is alleen zo dat je geconditioneerd bent om dat te vergeten. Laag na laag van conditioneringen hebben een marionet van jou gemaakt. De touwtjes zijn in handen van iemand anders. Als je een christen bent, ben je een marionet. Je touwtjes zijn in de hand van een God die niet bestaat; dus alleen al om je het gevoel te geven dat God bestaat, zijn er profeten en messiassen die God vertegenwoordigen. Ze vertegenwoordigen niemand. Het zijn gewoon egoïstische mensen – en zelfs het ego wil je tot een marionet reduceren.
Ze vertellen je wat je moet doen, ze geven je de Tien Geboden. Ze geven je je persoonlijkheid – dat je een christen, een jood, een hindoe of een moslim bent. Ze geven je je zogenaamde kennis. En natuurlijk, onder de enorme last die ze je vanaf het allereerste begin van je kindertijd gaan opleggen, die Himalaya last die je met je meedraagt – daaronder, verborgen, onderdrukt, ligt je natuurlijke zelf.
Als je je kunt ontdoen van alle conditioneringen, als je kunt beseffen dat je noch een communist, noch een fascist bent, dat je noch een christen, noch een moslim bent… Je bent niet als christen of moslim geboren; je bent gewoon als puur, onschuldig bewustzijn geboren.
Weer in die zuiverheid, in die onschuld, in dat bewustzijn te zijn,
dat is wat ik bedoel met vrijheid.
Vrijheid is de ultieme levenservaring. Er is niets hogers dan dat.
En vanuit vrijheid bloeien er vele bloemen in je op.
Liefde is de bloei van je vrijheid.
Mededogen, een andere bloei van je vrijheid.
Alles wat waardevol is in het leven bloeit op in de onschuldige, natuurlijke staat van je wezen. Verbind vrijheid dus niet met onafhankelijkheid. Onafhankelijkheid is van nature van iets, van iemand. Verbind vrijheid niet met het doen van dingen die je wilt doen, want dat is je verstand, niet jijzelf. Als je iets wilt doen, als je ernaar verlangt iets te doen, zit je gevangen in je willen en je verlangen.
Maar de vrijheid waarover ik heb gesproken, dat ben je gewoon –
in volmaakte stilte, sereniteit, schoonheid, gelukzaligheid.
Osho: From Death to Deathlessness #23
Image by Mohamed Hassan from Pixabay.